|

هدف هسته‌ای ایران درازمدت است

مترجم: آناهیت روحانی

در راستای تداوم مذاکرات با ایران که دیگر از دیدگاه بسیاری نتیجه‌بخش نخواهد بود، موج انتظارات از دولت اوباما به‌سمت وانهادن گزینه دیپلماسی می‌رود. تندروهای ایالات‌متحده به‌خاطر نرمش بیش‌ازحد اوباما دربرابر ایران، دست از نکوهش وی برنمی‌دارند و نه‌تنها مجدانه خواستار بازگشت به سیاست‌های خشونت‌آمیز دولت‌های پیشین هستند، بلکه معتقدند واشنگتن باید سرسختانه‌تر از همیشه دربرابر این کشور بایستد و تحریم‌های اقتصادی بسیار سفت‌وسختی علیه ایران تصویب کند. این ماجرا تا آنجا کشیده شده که حتی بسیاری از سیاستمداران میانه‌رو نیز دیگر از رسیدن به توافق ناامید شده‌اند و معتقدند که آمریکا باید از شرکت در ادامه مذاکرات دست بکشد.

اما اوباما با اختیاراتی که در دست دارد، دربرابر تمامی این فشارها ایستادگی می‌کند و درحال‌حاضر چرخ کنگره را از حرکت بازداشته تا با اعمال تحریم‌های شدیدتر، لطمه‌ای به مذاکرات وارد نکند. البته باید به این نکته توجه داشت که توان کاخ‌سفید، درصورت عدم‌حصول پیشرفت در مذاکرات و رسیدن به توافقی همه جانبه، برای ایستادگی دربرابر کنگره محدود است. این درحالی است که اینک نیز هشدارهای زیرکانه‌ای از گوشه و کنار به گوش می‌رسد که تهران از مذاکرات برای دراختیارگرفتن زمان بیشتر تا دستیابی به پیشرفت بیشتر هسته‌ای استفاده می‌کند و قصد تمدید متوالی آن را دارد. این تذکرات از جانب تندروهای درون ایالات‌متحده و برخی کشورهای خارجی، به‌ویژه اسراییل، به کاخ‌سفید گوشزد می‌شود. منتقدان معتقدند گزینه ساده‌لوحانه دیپلماسی، که دولت اوباما با اصرار به آن متعهد است، تنها زمان موردنیاز ایران برای دستیابی به اهداف هسته‌ای‌ خود را دراختیارش قرار می‌دهد. این پیش‌بینی چیزی فراتر از یک‌بدبینی است. تندروها بارها مدعی پیوستن ایران به جمع کشورهای مجهز به سلاح هسته‌ای بوده‌اند. علاوه ‌بر تمام آنچه گفته شد، آر.جیمز وولسی، مدیر آژانس مرکزی اطلاعات در دولت کلینتون، سال٩٣میلادی، از هسته‌ای‌شدن ایران در مدت هشت تا ١٠سال خبر داد. به‌نظر می‌رسد بیش از دو دهه است که همگان درانتظار سلاح هسته‌ای ایران هستند. پرواضح است که ما نباید دربرابر فصل دیگری از سیاست‌های خارجی تندروها سر خم کنیم، اما از سوی دیگر نیز نباید تا این‌حد در مواجهه با ایران به تعهدات دیپلماتیک پایبند بمانیم. چنانچه دولتمردان ایالات‌متحده روش واقع‌گرایانه‌تری را برای دستیابی به توافق به‌منظور نیل به امنیت آمریکا درپیش نگیرند، مذاکرات فعلی بی‌تردید به شکست منجر خواهد شد و درنهایت تنش‌ها و ابهامات روابط میان ایران و ایالات‌متحده خطرناک‌تر و جدی‌تر از همیشه تداوم خواهد یافت. سنگ‌بنای این واقع‌گرایی، پذیرش این امر است که ایران هرگز به واگذاری تمامی حقوق هسته‌ای خود تن نخواهد داد. هرنظامی بر ایران حاکم باشد، دستیابی به تکنولوژی هسته‌ای را از حقوق حقه خود خواهد دانست، که در رأس آن چرخه سوخت هسته‌ای قرار دارد. در اینجا پرسشی نیز مطرح است و آن اینکه چرا ما توجه نمی‌کنیم، آغاز فعالیت‌های هسته‌ای ایران به دهه‌٧٠میلادی و پیش از انقلاب‌اسلامی بازمی‌گردد؟ این امر بازگو‌کننده این حقیقت است که هدف ایران برای دسترسی به انرژی هسته‌ای، هدفی درازمدت است که منوط به قدرت‌طلبی و تهدید سایر کشورها نیست و ریشه در مسایلی از قبیل پرستیژ ملی و امنیت منطقه‌ای دارد. آنچه باید دانست این است که ما موظفیم حق ایران برای استفاده از انرژی هسته‌ای را به‌عنوان نخستین‌گام موثر به رسمیت بشناسیم و سپس مبنای دیپلماسی را براساس تحدید برخی از فعالیت‌های هسته‌ای خاص قرار دهیم. آیا ایران هسته‌ای امنیت ایالات‌متحده را تهدید می‌کند؟ دیگر اینکه آیا بهتر نیست ایران را متقاعد کنیم درپی ایجاد و استقرار یک‌انبار هسته‌ای نباشد؟ آیا هرگز به دولتمردان ایران هشدار داده‌ایم، این امر در گام نخست، امنیت خود ایران را به خطر خواهد انداخت و در گام بعدی، خطری برای سایر کشورها محسوب می‌شود؟

هدف هسته‌ای ایران درازمدت است

در راستای تداوم مذاکرات با ایران که دیگر از دیدگاه بسیاری نتیجه‌بخش نخواهد بود، موج انتظارات از دولت اوباما به‌سمت وانهادن گزینه دیپلماسی می‌رود. تندروهای ایالات‌متحده به‌خاطر نرمش بیش‌ازحد اوباما دربرابر ایران، دست از نکوهش وی برنمی‌دارند و نه‌تنها مجدانه خواستار بازگشت به سیاست‌های خشونت‌آمیز دولت‌های پیشین هستند، بلکه معتقدند واشنگتن باید سرسختانه‌تر از همیشه دربرابر این کشور بایستد و تحریم‌های اقتصادی بسیار سفت‌وسختی علیه ایران تصویب کند. این ماجرا تا آنجا کشیده شده که حتی بسیاری از سیاستمداران میانه‌رو نیز دیگر از رسیدن به توافق ناامید شده‌اند و معتقدند که آمریکا باید از شرکت در ادامه مذاکرات دست بکشد. اما اوباما با اختیاراتی که در دست دارد، دربرابر تمامی این فشارها ایستادگی می‌کند و درحال‌حاضر چرخ کنگره را از حرکت بازداشته تا با اعمال تحریم‌های شدیدتر، لطمه‌ای به مذاکرات وارد نکند. البته باید به این نکته توجه داشت که توان کاخ‌سفید، درصورت عدم‌حصول پیشرفت در مذاکرات و رسیدن به توافقی همه جانبه، برای ایستادگی دربرابر کنگره محدود است. این درحالی است که اینک نیز هشدارهای زیرکانه‌ای از گوشه و کنار به گوش می‌رسد که تهران از مذاکرات برای دراختیارگرفتن زمان بیشتر تا دستیابی به پیشرفت بیشتر هسته‌ای استفاده می‌کند و قصد تمدید متوالی آن را دارد. این تذکرات از جانب تندروهای درون ایالات‌متحده و برخی کشورهای خارجی، به‌ویژه اسراییل، به کاخ‌سفید گوشزد می‌شود. منتقدان معتقدند گزینه ساده‌لوحانه دیپلماسی، که دولت اوباما با اصرار به آن متعهد است، تنها زمان موردنیاز ایران برای دستیابی به اهداف هسته‌ای‌ خود را دراختیارش قرار می‌دهد. این پیش‌بینی چیزی فراتر از یک‌بدبینی است. تندروها بارها مدعی پیوستن ایران به جمع کشورهای مجهز به سلاح هسته‌ای بوده‌اند. علاوه ‌بر تمام آنچه گفته شد، آر.جیمز وولسی، مدیر آژانس مرکزی اطلاعات در دولت کلینتون، سال٩٣میلادی، از هسته‌ای‌شدن ایران در مدت هشت تا ١٠سال خبر داد. به‌نظر می‌رسد بیش از دو دهه است که همگان درانتظار سلاح هسته‌ای ایران هستند. پرواضح است که ما نباید دربرابر فصل دیگری از سیاست‌های خارجی تندروها سر خم کنیم، اما از سوی دیگر نیز نباید تا این‌حد در مواجهه با ایران به تعهدات دیپلماتیک پایبند بمانیم. چنانچه دولتمردان ایالات‌متحده روش واقع‌گرایانه‌تری را برای دستیابی به توافق به‌منظور نیل به امنیت آمریکا درپیش نگیرند، مذاکرات فعلی بی‌تردید به شکست منجر خواهد شد و درنهایت تنش‌ها و ابهامات روابط میان ایران و ایالات‌متحده خطرناک‌تر و جدی‌تر از همیشه تداوم خواهد یافت. سنگ‌بنای این واقع‌گرایی، پذیرش این امر است که ایران هرگز به واگذاری تمامی حقوق هسته‌ای خود تن نخواهد داد. هرنظامی بر ایران حاکم باشد، دستیابی به تکنولوژی هسته‌ای را از حقوق حقه خود خواهد دانست، که در رأس آن چرخه سوخت هسته‌ای قرار دارد. در اینجا پرسشی نیز مطرح است و آن اینکه چرا ما توجه نمی‌کنیم، آغاز فعالیت‌های هسته‌ای ایران به دهه‌٧٠میلادی و پیش از انقلاب‌اسلامی بازمی‌گردد؟ این امر بازگو‌کننده این حقیقت است که هدف ایران برای دسترسی به انرژی هسته‌ای، هدفی درازمدت است که منوط به قدرت‌طلبی و تهدید سایر کشورها نیست و ریشه در مسایلی از قبیل پرستیژ ملی و امنیت منطقه‌ای دارد. آنچه باید دانست این است که ما موظفیم حق ایران برای استفاده از انرژی هسته‌ای را به‌عنوان نخستین‌گام موثر به رسمیت بشناسیم و سپس مبنای دیپلماسی را براساس تحدید برخی از فعالیت‌های هسته‌ای خاص قرار دهیم. آیا ایران هسته‌ای امنیت ایالات‌متحده را تهدید می‌کند؟ دیگر اینکه آیا بهتر نیست ایران را متقاعد کنیم درپی ایجاد و استقرار یک‌انبار هسته‌ای نباشد؟ آیا هرگز به دولتمردان ایران هشدار داده‌ایم، این امر در گام نخست، امنیت خود ایران را به خطر خواهد انداخت و در گام بعدی، خطری برای سایر کشورها محسوب می‌شود؟ رهبران ایران بسیار زیرک و واقع‌بین هستند. آنان به‌خوبی درک می‌کنند، که تبدیل‌شدن ایران به یک قطب هسته‌ای در منطقه، سبب به‌راه‌افتادن رقابت اتمی میان تمام کشورهای خاورمیانه شده و درنهایت ناامنی منطقه و خود ایران را درپی خواهد داشت. چنان‌چه کشورهایی چون عربستان سعودی، مصر یا ترکیه نیز پای در این راه بگذارند، سرنوشت خاورمیانه به کجا خواهد انجامید؟

رهبران ایران بسیار زیرک و واقع‌بین هستند. آنان به‌خوبی درک می‌کنند، که تبدیل‌شدن ایران به یک قطب هسته‌ای در منطقه، سبب به‌راه‌افتادن رقابت اتمی میان تمام کشورهای خاورمیانه شده و درنهایت ناامنی منطقه و خود ایران را درپی خواهد داشت. چنان‌چه کشورهایی چون عربستان سعودی، مصر یا ترکیه نیز پای در این راه بگذارند، سرنوشت خاورمیانه به کجا خواهد انجامید؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.