|

پوتین، اولاند و مرکل پشت درهای بسته گفت‌وگو کردند

مذاکره، منهای جنگ

تصور کنید رهبران آلمان و فرانسه در مذاکرات خود با روسیه درباره دستیابی به یک توافقنامه صلح پایدار، با شکست مواجه شوند، در آن صورت جنگ تنها گزینه‌ای است که باید به انتظارش نشست. این دیگر نه یک پیش‌بینی، بلکه سناریویی است که به اعتراف «فرانسوا اولاند»، رییس‌جمهوری فرانسه، حتی دستیابی به توافقی کوتاه‌مدت نیز نمی‌تواند مانع از تحقق آن شود. بدون‌شک، همین چشم‌انداز هول‌آور سبب شد تا «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان و رییس‌جمهوری فرانسه عزم خود را جزم کنند و باوجود مخالفت ایالات‌متحده، هرطور شده چاره بحران اوکراین را پای میز مذاکره بیابند. این‌دو که روز جمعه و پس از دیدار با «پترو پوروشنکو»، رییس‌جمهوری اوکراین، با دستانی پر عازم مسکو شده بودند، پس از دیداری پنج‌ساعته با «ولادیمیر پوتین»، رییس‌جمهوری روسیه، عاقبت کرملین را متقاعد کردند تا با بازنویسی توافقنامه صلح پیشنهادی و اعمال نقطه‌نظرات پوروشنکو، پایانی بر حدود یک‌سال منازعه خونین در شرق اوکراین رقم بزنند. «دیمیتری پسکوف»، سخنگوی پوتین، اولین مقامی بود که روز جمعه میان سکوت خبری رهبران سه‌کشور، از «پرمحتوا و سازنده»بودن مذاکرات سخن گفت. او تاکید کرد تلاش‌هایی در جریان است تا با آماده‌سازی یک‌سند مشترک، توافقنامه صلح مینسک که ماه‌سپتامبر گذشته به امضا رسیده، اما بارها زیرپا گذاشته شده، اجرایی شود. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است باوجود آنکه رهبران فرانسه و آلمان بلافاصله پس از پایان مذاکرات مسکو را ترک کرده‌اند، هیاتی از کارشناسان امورخارجه دوکشور به‌شدت در روسیه مشغول‌به‌کارند تا سند موردنظر را تا امروز آماده کنند. به گفته پسکوف، بناست پیش‌نویس اولیه سند، امروز در مذاکراتی تلفنی که در قالب نرماندی و با حضور رهبران اوکراین، روسیه، آلمان و فرانسه صورت می‌پذیرد، دراختیار طرف‌های درگیر قرار گیرد. غایبان بزرگ این کنفرانس تلفنی احتمالا نمایندگان جدایی‌طلبان خواهند بود که درست همچون رییس‌جمهوری اوکراین، محتاطانه نسبت به نتیجه مذاکرات خوش‌بین هستند. «دنیس پوشیلین»، نماینده جمهوری خلق و خودخوانده دونتسک، درحالی نسبت به تاثیرات سازنده سند تهیه‌شده ابراز امیدواری کرده که همتای او در جمهوری خلق لوهانسک، خواستار آن شده تا وسعت منطقه امن و خطوط مرزی پیشنهادی در توافقنامه مینسک، متناسب با تصرفات سرزمینی جدید آنان تغییر یابد. جدایی‌طلبان از سپتامبر گذشته تاکنون توانسته‌اند با تصرف هزارو500کیلومترمربع، قلمرو خود را تا دوبرابر افزایش دهند. این درحالی است که به نظر می‌رسد آنگلا مرکل، نسبت به نتیجه‌دهی مذاکرات چندان خوش‌بین نیست. او که روز گذشته در اجلاس امنیتی مونیخ سخن می‌گفت، ضمن اعلام آنکه بحران اوکراین راه‌حلی نظامی نمی‌طلبد، نسبت به ثمردهی مذاکرات برای دستیابی به یک‌راه‌حل صلح‌آمیز نیز ابراز تردید کرد؛ اما اطمینان داد مذاکره تنها گزینه‌ای است که از منظر او و همتای فرانسوی‌اش، ارزش امتحان‌کردن را دارد. صدر اعظم آلمان درحالی مذاکرات صورت‌گرفته را ادای دینی حداقلی به مردم رنج‌دیده اوکراین دانست که فرانسوا اولاند نیز پیش‌تر از ابتکار دوکشور به‌عنوان یکی از آخرین فرصت‌ها برای بازگرداندن صلح به شرق اوکراین نام برده بود، اما در شرایطی که مرکل طی سخنانش در اجلاس مونیخ، از قدرت‌های اروپایی می‌خواهد تا امنیت این قاره را با همراهی روسیه و نه علیه آن تضمین کنند، از واشنگتن صداهای دیگری به گوش می‌رسد. نگاهی به طرح سنای آمریکا برای ارسال تسلیحات نظامی پیشرفته چون پهپادها و موشک‌های ضدتانک و انتقاد جان مک‌کین، رییس کمیته تسلیحات سنا، از مواضع مرکل که او را به یاد خط‌مشی سیاسی دهه30میلادی می‌اندازد، کافی است تا به عمق شکاف به‌وجودآمده بین ایالات‌متحده و قدرت‌های اروپایی در قبال بحران اوکراین دست یابیم. روز گذشته و در جریان کنفرانس مونیخ، ژنرال آمریکایی فیلیپ بریدلاو، فرمانده ارشد ناتو، پیشنهادات پوتین برای پایان منازعات را کاملا غیرقابل‌قبول خوانده و اظهار کرد به گمان او هنوز زود است که بخواهیم برای حل بحران، گزینه نظامی را از روی میز برداریم. اظهاراتی که در سایه افزایش بیش از صددرصدی نیروهای ناتو در همسایگی اوکراین، نشان از هرچه‌دورترشدن برخی قدرت‌های اروپایی به رهبری آلمان و فرانسه از متحدان ناتو و ایالات‌متحده برای حفظ منافع ملی خود است؛ شکافی که به باور برایان بکر، دبیر ائتلاف ضدجنگ، نگرانی شدید کاخ‌سفید و پنتاگون را به‌همراه داشته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.