روایت مهتاب کرامتی از بازی در «عصر یخبندان»:
اضطراب زیادی داشتم
بهناز شیربانی
بیستوهفتمین جشنواره فیلم فجر برای مهتاب کرامتی خوشیمن بود. آن سال او بهواسطه بازی در فیلم«بیست»به کارگردانی عبدالرضا کاهانی سیمرغ بلورین جشنواره را گرفت؛ نقشی که برای نخستینبار مهتاب کرامتی را در شمایلی دیگر بهلحاظ نوع بازی و گریم در سینما نشان داد. انتخابهای متفاوت کرامتی در سالهای اخیر بیشتر شده و به گفته خودش از اینکه نقشهای مشابه را بپذیرد پرهیز میکند. امسال او یکی از بازیگران پرکار جشنواره است و هر چهارفیلمی که در آنها بازی کرده، در بخش مسابقه سینمای ایران حضور دارد. اما ظاهرا«عصر یخبندان»به کارگردانی مصطفی کیایی برای مهتاب کرامتی حالوهوای دیگری دارد و بهنوعی آزمونی جدید برای اوست. شاید این تجربه متفاوت، سیمرغ دیگری برای کرامتی به ارمغان بیاورد. خانم کرامتی بازی در«عصر یخبندان»چطور اتفاق افتاد؟ باید به روزهای قبل از فیلمبرداری برگردم. زمانی که با مصطفی کیایی درباره فیلمنامه صحبت کردم و البته آشناییای که نسبت به او بهواسطه دیدن آثارش داشتم. مصطفی کیایی سینماگری است که فیلمنامه خوب برایش اولویت دارد و تمام توانش را برای کارگردانی خوب کارش میگذارد. با سابقه او هم آشنایی داریم. کیایی در تجربههای پیشینش، هم توانسته مخاطب عام را جذب کند و هم منتقدان جدی سینما را. این اتفاق کمی نیست؛ چراکه بهندرت چنین چیزی را در سینما شاهد هستیم و این موضوع برای من اهمیت زیادی داشت. آقای کیایی سال گذشته با فیلم«خط ویژه» نظرات مثبت بسیاری را به سمت خود جلب کرد و نشان داد که میتواند در سینما موفقتر ظاهر شود. اما بعد از خواندن فیلمنامه «عصر یخبندان» با فیلمنامهای بهشدت جذاب و متفاوت روبهرو شدم. این فیلمنامه بسیار دقیق و حسابشده نوشته شده بود، با شخصیتپردازیهای درست. چندینبار فیلمنامه را خواندم و هربار بیشتر از آن لذت بردم. با اینکه تعداد شخصیتهای داستان به نسبت زیاد است که البته از نظر من یکی از ویژگیهای فیلم محسوب میشود، به گمان من «عصر یخبندان»یکی از اتفاقات مثبت پرونده کاری مصطفی کیایی خواهد شد. بنابراین بهجز شخصیت مصطفی کیایی و فیلمنامه جذاب«عصر یخبندان»، در آن فیلم یک گروه بسیار حرفهای در پشت و جلوی دوربین حضور داشتند؛ انتخابهایی دقیق و حسابشده که نشان از کیفیت مطلوب کار بود. بازیگران این فیلم بسیار با دقت انتخاب شدند و چون من نخستین بازیگری بودم که به گروه ملحق شدم، در جریان روند تولید فیلم و شاهد تلاشهای تیم تولید بودم و همه این موارد به من گفت که در این فیلم حضور داشته باشم و میتواند برای من تجربه متفاوتی باشد. چهچیزی در شخصیت «منیر» وجود داشت که برای شما خاص شد؟ فکر میکنم تا حد زیادی پرونده کاری من گویای این است که از تجربهکردن لذت میبرم و همیشه به استقبال نقشهای متفاوت میروم. «عصر یخبندان» برای من یک آزمون جدید بود. بعد از خواندن فیلمنامه شخصیت «منیر» بهلحاظ اجرا به نظرم شخصیت سختی رسید و مدام با خودم فکر میکردم که باید به بهترین شکل ممکن آن را بازی کنم و بعد در طول فیلمبرداری متوجه شدم، بیش از چیزی که فکر میکردم نقش سختی است. معمولا روال حضورم در یک فیلم این است که فیلمنامه را چندینبار میخوانم و مدتها به شخصیت فکر میکنم تا عمق شخصیت برای خودم قابل ارزیابی باشد و برحسب اطلاعاتی که فیلمنامه به من میدهد در ذهنم شخصیتپردازی میکنم و طی گفتوگو با کارگردان درباره سابقه شخصیت اطلاعاتم را بیشتر میکنم تا اینکه زمان فیلمبرداری فرامیرسد و قرار است تمام آموختهها و ذهنیت من از نقش، مقابل دوربین ظاهر شود. همیشه شروع فیلمبرداری برای من با اضطراب همراه است و در طول سالها بودن من در سینما، این اتفاق تغییری نکرده است. هرچند بهمرور و در طول فیلمبرداری این اضطراب کمتر میشود، اما در مورد «عصر یخبندان» شرایط کمی فرق میکرد. این اضطراب چندبرابر شد و دقیقا تا روز آخر بابت هرسکانس هیجان و اضطراب زیادی داشتم و سعی میکردم این شخصیت را به بهترین شکل ممکن بازی کنم. تعداد شخصیتهای این فیلم بهنسبت زیاد و فیلمنامه به تمامی این شخصیتها پرداخته است و گاهی پیش میآمد که بین دوسکانس بازی من فاصلهای ایجاد میشد و برایم مهم بود که راکورد حسی نقش را حفظ کنم و این، کار را برایم سختتر میکرد. قطعا برای خلق شخصیت «منیر» مابهازاهای فراوانی دیدید... . بله، متاسفانه از این دست افراد در جامعه ما کم نیستند. البته پیش از این در فیلم «اسب حیوان نجیبی است» هم نقش زنی معتاد را بازی کردید و تجربه ایفای چنین نقشی را دارید... . بله. اما ویژگیهای رفتاری این دوشخصیت با هم متفاوت است. اما قطعا با چنین شخصیتی غریبه نبودم. شما در تمام این سالها نشان دادید که از عهده ایفای نقش سخت برمیآیید و غالبا نقشهای متفاوتی ایفا کردهاید، اما با توضیحات شما تصور میکنم به دیدهشدن و مورد توجه قرارگرفتن «عصر یخبندان» امید بسیاری دارید. توضیح شما در مورد کارنامه کاری من نشان میدهد که تا حد زیادی در مسیر کاری درست عمل کرده یا کمترین اشتباه را داشتهام. به هرحال، هربازیگر در مسیر حرفهای کارش ممکن است خطاهایی انجام دهد اما تمام تلاشم را کردم که به بهترین شکل ممکن در سینما قدم بردارم. من از تجربه نقشهای متفاوت همیشه استقبال میکنم. شاید برای من راحتتر باشد که شخصیتهایی شبیه به هم در فیلمنامههای مشابهای که پیشنهاد میشود را بپذیرم. اما قطعا این شکل از بازیگری من را راضی نمیکند. دوست ندارم خودم را تکرار کنم یا اینکه همیشه از این موضوع پرهیز میکنم که همزمان در دوفیلم ایفای نقش کنم که احساس میکنم شخصیتهایش ویژگیهای رفتاری شبیه به هم دارند. «عصر یخبندان» فیلم ویژهای است و نقشی که ایفا میکنم برایم خاص است و حس خوبی به آن دارم. امسال با چهارفیلم در جشنواره حضور دارید و به نوعی یکی از بازیگران پرکار جشنواره محسوب میشوید. در مورد این چهارفیلم چه نظری دارید؟ بله، امسال من با چهارفیلم در جشنواره حضور دارم، اما میتوانم این را بگویم که فیلم اصلی من «عصر یخبندان» است. شاید بیانکردن آن خیلی درست نباشد، اما تصور میکنم فیلمی است که بیشترین حضور را در آن داشتهام و بر همین اساس، این نقش را برایم ویژهتر میکند. در فیلم سهاپیزودی «جامهدران» من تنها در یکاپیزود بازی کردم و درواقع در یکسوم فیلم حضور داشتم. «ارغوان» فیلمی است که به سهزمان مختلف میپردازد و زمان کوتاهتری در فیلم حضور دارم. «مزارشریف» فیلمی مردانه است که بازهم در بخش کوتاهی از فیلم حضور دارم. اما «عصر یخبندان» فیلمی است که حضور پررنگتری در آن دارم و با اینکه تعدد شخصیتهای آن زیاد است اما احساس میکنم حضورم شاید نمود بیشتری داشته باشد، شاید نوع فیلمنامه و شخصیتپردازی این امکان را به من داد که آن را اینطور ببینم. اما چهارفیلمی که در آنها ایفای نقش کردهام، چهارشخصیت متفاوت است. در «عصر یخبندان» نقش یک زن معتاد را بازی میکنم با ویژگیهای رفتاری متفاوت که چالش بزرگی برایم بود. در «مزارشریف» من را در شمایل یک زن افغان خواهید دید که قطعا حضور در چنین نقشی میتواند تجربهای خاص باشد. در فیلمهای «جامهدران» و «ارغوان» که تصور میکنم کمی به لحاظ شخصیتی به هم نزدیکترند اما تفاوتهای بسیاری در رفتار دارند برایم تجربههای بینظیری بود. حضور هر چهارفیلم در بخش مسابقه سینمای ایران و تفاوتهایی که به آنها اشاره کردم، تا حد زیادی نشان میدهد که درست انتخاب کردهام.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.