|

«فیلم اولی»های شگفتی‌ساز

سحر عصرآزاد

سی‌و‌سومین جشنواره فیلم‌فجر امسال در شرایطی برگزار می‌شود که همچون دوره‌های اخیر، شگفتی را بیش از هرچیز در آثار بخش نگاه نو یعنی فیلم‌های اول دنبال می‌کند هرچند معمولا در آثار بخش سودای سیمرغ نیز چندفیلم راضی‌کننده و خوشایند یافت می‌شوند. امسال بنابر اعلام نظر هیات انتخاب هم فیلم‌های‌اول فراتر از انتظارهای متداول ظاهر شده‌اند و مجموعه این نظرات و تجربیات چندسال‌اخیر، تماشای فیلم‌ها را قبل از جشنواره جذاب و هیجان‌انگیز می‌کند چراکه یک‌اصل مهم می‌گوید (اصولا فیلم قابل توصیه نیست) چون نقطه‌نظرات حرفه‌ای و البته سلایق افراد متفاوت است اما یک اصل دیگر هم وجود دارد که می‌گوید (من به این دلایل این فیلم را دوست داشتم پس شما هم ببینید). در میان فیلم‌های بخش نگاه‌نو و فیلمسازان جوان یا به گفته بهتر کارگردانان تازه‌کاری که گام به حیطه فیلمسازی گذاشته‌اند، موفق به دیدن چندفیلم شدم که از میان آنها نوشتن درباره دوفیلم را برای ایجاد جرقه یا نقطه‌ای روشن در ذهن مخاطبان جشنواره‌ بر خود واجب می‌دانم. «احتمال باران اسیدی» ساخته بهتاش صناعی‌ها براساس فیلمنامه‌ای از مریم مقدم و صناعی‌ها شکل گرفته است. شخصیت محوری فیلم پیرمردی 60ساله به‌نام منوچهر است که یک‌تصمیم مهم می‌گیرد؛ تصمیمی که او را به حرکت وامی‌دارد و این حرکت و سفر فقط محدود به تغییر جغرافیا نیست، بلکه حرکتی به وسعت کالبدشکافی و مرور گذشته تا حال است. ویژگی مهم فیلمنامه این است که هرچند طراحی اولیه کار کلاسیک است، اما پرداخت شخصیت‌ها و همچنین طراحی مسیر درام، مدرن و غیرکلاسیک پیش می‌رود؛ آن‌هم به گونه‌ای جذاب که مخاطب را با شخصیت‌های مکمل و معدود داستان‌های فرعی همراه می‌کند. فیلم به جهت کارگردانی نیز متناسب با مسیر قصه، اجرایی ساده و روان از درامی شخصیت‌پردازانه است که بیش از هرچیز مخاطب را به پیگیری حس‌های لحظه‌ای و درونی شخصیت‌ها به‌خصوص کاراکتر اصلی وامی‌دارد. حضور شاعر برجسته؛ شمس‌لنگرودی در نقش منوچهر و تصویر ملموسی که از خلوت و تنهایی و زوایای شخصی زندگی او به مخاطب می‌دهد، از امتیازات انکارنشدنی فیلمی است که نگاهی دقیق و جامع به آدم‌های دیروز و امروز و تعامل باورپذیر این دونسل دارد. «در دنیای تو ساعت چند است؟» به نویسندگی و کارگردانی صفی‌یزدانیان نیز از شگفتی‌های جشنواره امسال است؛ فیلمی که در کنار «چیزهایی هست که نمی‌دانی» و «پله آخر» سه‌گانه‌ای عاشقانه درباره عشق‌های خاص و منحصر‌به‌فرد را تکمیل می‌کند. به‌خصوص در این زمان که قصه‌ها و فیلم‌های عاشقانه متاثر از روابط روتین زمان‌حال، تکراری و عادی شده‌اند، مواجهه با چنین فیلمی اتفاقی مهم است؛ فیلمی که می‌تواند به‌خوبی جغرافیای خاص قصه را با درام و روابط و مناسبات جاری، پیوند دهد و از فضای شمال و شهر رشت و باران‌های موسمی و ابر و آسمان‌گرفته، تصویری گرم و عاشقانه و پرانرژی ثبت کند نه لزوما غمناک و افسرده‌کننده. روایت فیلم با ساختاری خاص، ترکیبی از روایت زمان‌حال و گذشته‌ای منحصربه‌فرد است که در کنارهم تصویر عشقی غریب را به وسعت کودکی تا حال ترسیم می‌کنند که همراه با روایت‌های لحظه‌ای از کابوس و رویا و حتی تخیلی که در ذهن کاراکترها نقش می‌بندد، کلیت فیلم را به گونه‌ای شکل می‌دهند که مخاطب تا آخرین لحظه آن را دنبال کند. از آثار بخش سودای سیمرغ نیز می‌توان به چندفیلم معدود رسید که تماشای آنها تجربه‌ای خوشایند برای مخاطب خواهد بود. «ارغوان» ساخته امید بنکدار و کیوان علی‌محمدی با فیلمنامه‌ای از علی‌اکبر حیدری، بنکدار و علی‌محمدی یکی از این فیلم‌هاست؛ فیلمی عاشقانه و لطیف در مدح موسیقی که عشق و روابط عاطفی را در گذر زمان با مولفه موسیقی پیوند داده و تصویر شخصیت‌های عاشق را در ذهن تثبیت می‌کند. فیلم با انتخاب نقاط اوج روایت در سه‌زمان حال، گذشته و آینده، به‌نوعی تصویر عاشقانه خود را در این سه‌مقطع زمانی بسط داده و از ورای آن، عشق و البته موسیقی را جاودانه می‌کند. کارگردانی فیلم هم متاثر از روایت عاشقانه‌ای که در طول زمان پیگیری می‌شود، تصویری مسحور‌کننده از بزنگاه‌های عاشقانه، لحظه‌های عاشقیت و البته آوای عشق به تصویر می‌کشد؛ از عشقی بین یک‌پدر و دختر تا عشق زن و مردی جداافتاده و ترک‌شده و... البته عشق به جاودانگی موسیقی.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.