ناشری که با او آغاز کردم
جلال ستاری . نویسنده و پژوهشگر
در وهله اول بسیار افسوس میخورم و متاسفم از درگذشت ناگهانی محسن باقرزاده، مدیر انتشارات توس و بعد اینکه من کارم را با ایشان و انتشاراتشان آغاز کردم و حدود سی، چهلجلد کتاب داشتم که همه را به ایشان دادم و اینطور بود که باقرزاده من را وارد این مقولات کرد. آشنایی من با ایشان به سالهای دور، یعنی اوایل جنگ برمیگردد. از طریق دوستی که بهتازگی به ایران آمده بود به باقرزاده معرفی شدم و همین شد آغاز همکاریام با ایشان و ورود به عرصه کتاب و چاپ و تألیف. آنروزها بهتازگی از فرنگستان به ایران آمده بود، آشناییام با ایشان به دوستی عمیق و سالها همکاری کشید. انتشارات توس آن روزگاری که وارد ایران شدم، در نشر و طبع ایران جایگاهی ممتاز داشت و نشری طرازاول بود و بسیاری از اهالی قلم با آن همکاری داشتند. اما هرچه گذشت کمکم نشر از آن حالت اولیهاش بیرون آمد و نمیدانم به چه دلیل یا دلایلی کمی افت کرد و بههرتقدیر، ماند همان کتابهای قدیمی و تجدیدچاپشان. پس از سالها همکاری مستمر با این نشر، برای من هم مسایلی پیش آمد در باب مجلهای که قرار بود چاپ شود و نشد و برخی مسایل دیگر، که موجب شد آن علقه اولیه بین ما سست شود و بعدتر هم بپیوندم به نشر دیگری و با نشر مرکز ادامه بدهم.
اما روزگاری که با ایشان دوستی عمیقی داشتیم، بسیاری شبها خانه ایشان جمع میشدیم با دوستان و آنموقع برادرشان، باقرزاده بزرگ نیز درقیدحیات بود. روزگار خوش و دوران دلپذیری بود. از کارهایمان میگفتیم و قرارومدار کارهای مشترک میگذاشتیم؛ یکی از این کارها «مجله توس» بود که قرار بود منتشر کنیم و در هر شماره با محوریت مضمون خاصی، مقالاتی را بنویسیم و گردهمآوریم و چاپ کنیم، که نشد. هوشنگ ابتهاج، یکی از کسانی بود که آن روزها با هردوی ما دوستی و همکاری داشت و در همین مجله هم بنا بود همکاری کند و یادم هست که کتاب حافظاش را هم میخواست بدهد توس منتشر کند و باز نمیدانم چرا اینطور نشد. برای مجله توس پنج، شششماره مطلب فراهم کرده بودیم، اما درنهایت همه در یکشماره چاپ شد و تمام. همه کسانی که آنروزها دستی به قلم داشتند و سری در تفکر، یا در توس کتابی داشتند، در این مجله مینوشتند. قاسم صنعوی، یکی از آنها بود و خاطرم هست که سعید پورصمیمی هم مقالهای در باب تئاتر داده بود که در همان یکمجلد منتشر شد و مقاله درخشانی هم بود. خلاصه اینکه بسیاری از کسانی که با توس همکاری داشتند بعدها از آنجا گسستند و به جاهایی دیگر رفتند و سالهای اخیر کمتر آدمهای قدیمی با این نشر همکاری داشتند و البته این اواخر هم باقرزاده میخواست چندین کتاب من، ازجمله «آیین و اسطوره در تئاتر»، «نماد و نمایش» و «بازتاب اسطوره در بوفکور» را - که در نشر توس مانده و سالها بود که چاپش تمام شده بود- تجدیدچاپ کند و چندتایی هم منتشر شد و ازقضا چندیپیش پشت ویترین کتابفروشی توس دیدمشان و باقیاش هم مانده بود که نمیدانم در چه مرحلهای است. بگذریم. بههرروی محسن باقرزاده، مدیر انتشارات توس؛ انتشاراتی که همکاری و ورود به عرصه کتاب و نوشتن، با آنجا شروع شد، سالهای بسیاری در نشر ایران کار کرد و حالا درگذشت ناگهانیاش برای همه ما که با او خاطره و همکاری داشتیم، برای نشر ایران مایه تأسف بسیار است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.