جنگ ساختگی نتانیاهو
گرث پورتر
پذیرش بنیامین نتانیاهو بهعنوان سخنران در کنگره آمریکا - درست دوهفته پیش از برگزاری انتخابات اسراییل - آنهم بدون مشورت کاخسفید دوهدف دارد: اول کمک به انتخاب مجدد نتانیاهو و بعد طرح پیشنهادهایی برای تحریمهای بیشتر علیه ایران. ماههاست قانونگذاران طرفدار اسراییل، تهدید به اعمال مجدد و تصویب تحریمهای جدید علیه ایران میکنند، درحالیکه هنوز مذاکرهکنندگان میز مذاکره را ترک نکردهاند. باید گفت، هدف واقعی طرفداران تحریم، تضمین دستنیافتن به هرگونه توافق است. حامیان چنین طرحهایی سرنخهای خود را از نتانیاهو میگیرند. کسی که اغلب تاکید کرده است اسراییل توافقی که به ایران اجازه حفظ توانمندی غنیسازیاش را بدهد، نمیپذیرد. دولت اوباما هم روشن کرده است که چنین مصوباتی را وتو خواهد کرد، چراکه تحریم بیشتر دیگر هیچ گزینهای بهجز تهدیدبهجنگ علیه ایران را برای آمریکا باقی نخواهد گذاشت. هماکنون این استدلال در فضای کلی سنا غالب است و دولت بهخوبی قادر خواهد بود از آن برای به شکستکشاندن تلاشهای اسراییل برای خرابکاری در مسیر مذاکرات استفاده کند، اما هنوز مناقشات دیگری هم باقی ماندهاند.
نفوذ و تهدید مناقشه فعلی بر سر سخنرانی نتانیاهو، آخرین فصل درام طولانی حضور و نفوذ استراتژی اسراییل در کنگره، علیه سیاست تعامل با ایران است. در گذشته استراتژی اسراییل این بود که دایما به آمریکا در مورد خطرات مشکل اتمی ایران هشدار بدهد و بگوید اگر آمریکا خطر را جدی نگیرد، بههرحال اسراییل خود وارد عمل خواهد شد. پیش از نتانیاهو، ایهود اولمرت این استراتژی را در سال2008 در زمان مانور دوهفتهای نیروی هوایی اسراییل در کرانهشرقی مدیترانه مطرح کرد. در همین مانور بود که شائل موفاز مدعی شد اگر ایران برنامه اتمی خود را ادامه دهد، احتمالا اسراییل حمله خواهد کرد. این ادعاهای تکراری و تهدیدات تلویحی، فقط نیرنگ بود. نیروی هوایی اسراییل، اساسا دارای توانایی انجام چنین حملهای نیست. کل این مانور تنها برای تاثیرگذاری بر دولت آمریکا طراحی شده بود. وزیر دفاع اسراییل میخواست در ماههای پایانی دولت بوش از مزایای این ژست بهرهبرداری کند. بعد از اینکه نتانیاهو در اوایل2009 به نخستوزیری رسید، ایهود باراک را بهعنوان وزیر دفاع خود ابقا کرد و دستور داد استراتژی «بلوف» را با حداکثر میزان تاثیرگذاری بر دولت اوباما ادامه بدهد. نتانیاهو یکعنصر جدید دیگر را نیز به این نیرنگ اضافه کرده و آن بازی با حامیان متعصبی است که او را نجاتبخش ملت یهود میبینند. «جفری گولدبرگ» در مجله آتلانتیک، یا دیگر نویسندگان نزدیک به او، نخبگان سیاسی آمریکا را برای باور بلوفهای نتانیاهو به اینسو و آنسو میکشانند. برخلاف تصویر قاطعی که نتانیاهو مایل است از خود به نمایش بگذارد، شهرت او در محافل اسراییلی این است که اتفاقا سیاستمدار ریسکگریزی است. «آلوف بن»، سردبیر هاآرتص، به من میگفت که نتانیاهو را عموما در اسراییل بهعنوان سیاستمداری مردد- کسیکه بدون اجازه آمریکا جرات شروع جنگ را ندارد - میشناسند. اوج جنگ ساختگی نتانیاهو در جریان انتخابات ریاستجمهوری 2012 به راه افتاد. اول از مانور «آیپک» شروع شد و در مجلس نمایندگان ادامه یافت، سپس در ماه آگوست و پس از آنکه این ادعا در رسانهها مطرح شد که نتانیاهو در پاییز تصمیم حمله به ایران را داشته، او به باراک اوباما پیشنهادی داد که «مصالحه» نام گرفت؛ اگر اوباما آشکارا خطقرمز نتانیاهو مبنیبر مجازنبودن ایران به حفظ توانمندی غنیسازی برای ساخت یکبمب را پذیرفته بود، «بیبی» آن را نوعی تعهد واقعی برای توسل به حمله نظامی درصورت نیاز تفسیر کرد. او فکر میکرد اوباما زیر فشار کمپین انتخاباتی طرفدار اسراییل «رامنی» که با میلیونهادلار پول «شلدون ادلسون» تغذیه میشد، قرار میگیرد؛ همان کسی که سالهاست مهمترین تامینکننده مالی نتانیاهو بهشمار میرود. اوباما، اما در مقابل او ایستاد. بعد از شکست بیبی در همسازکردن کاخسفید با حمله، او دیگر در کنگره تاثیر چندانی نداشت اما مجددا طرح درخواست تعداد محدودتر و کمتر سانتریفیوژهای ایران هم از سوی طرفداران تلآویو در کنگره بیرون آمد. سخنرانی آتی نتانیاهو در کنگره بازتابی است از مداخله روبهافزایش و آشکار اسراییل در سیاستهای آمریکا. سناتور لندسی گراهام، یکی از چهرههای مطیع اسراییل در کنگره به نتانیاهو گفته است که کنگره رهبری شما را در موضوع ایران دنبال خواهد کرد. البته محدویتهایی هم برای چنین کنگره متملقی وجود دارد. بسیاری از اعضای کنگره به مصوبهای که نشان دهد آمریکا به جنگ اشتیاق دارد رای نخواهند داد، با این حال ما همچنان در کنگره شاهد بروز اختلافاتی در مورد نتانیاهو خواهیم بود؛ یکی اینکه نتانیاهو در مبارزات انتخاباتیاش به توهینهای ناشیانه و هزینهزا علیه دولت اوباما بپردازد و آنگاه بهشدت مورد انتقاد مخالفان خودش قرار بگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.