|

ابراز تاسف «ظریف» از کارشکنی در دیپلماسی هسته‌ای

برخی مخالف پایان تحریم هستند

شرق: وزیر خارجه ایران در تور آفریقایی خود از کسانی که آنها را «مخالفان پایان تحریم» می‌نامید، انتقاد کرد. به گزارش خبرگزاری‌ها محمد‌جواد ظریف روز گذشته در «نایروبی» پایتخت «کنیا» صبحانه را با اعضای شورای تجاری ایرانیان مقیم کنیا صرف کرد. او گفت: «متاسفانه برخی در داخل و خارج از کشور در زمره مخالفان پایان تحریم هستند و تداوم تحریم را در جهت منافع خود دنبال می‌کنند.» ظریف افزود: «متاسفانه در مواردی اصل تحریم با آثار تحریم اشتباه گرفته می‌شود و لازم است که این مباحث تخصصی با مشورت‌های لازم بررسی و موانع غیرواقعی و غیرحقوقی برطرف شود.» برخی منتقدان دیپلماسی دولت در روزهای اخیر علاوه بر انتقاد از قدم‌زدن ظریف با همتای آمریکایی‌اش در حاشیه مذاکرات هسته‌ای، قدم‌زدن‌های گهگاه او در شمال کشور را نیز به فهرست انتقادات خود افزوده‌اند. «عبدالواحد فیاضی» نماینده نور و محمودآباد خطاب به محمدجواد ظریف گفت: «می‌دانیم خدمات شما قابل تقدیر است اما نه آنقدر که شبانه‌روز کار کنید. آن‌طور که می‌دانیم ماهی یکی، دو بار در دهستان و جنگل لاویج دیده می‌شوید.» او این سخنان را در واکنش به اظهارات رییس‌جمهوری که گفته بود تیم هسته‌ای شبانه‌روز کار می‌کنند، ایراد کرد. هفته گذشته نیز «ظریف» خطاب به برخی منتقدان گفته بود که «مراقب باشند انتقادهایشان مخرب منافع ملی نباشد، تخریب تیم مذاکره‌کننده هیچ مشکلی نیست. البته این نکته نیز حایزاهمیت است که ما به‌عنوان نماینده کشور مذاکره می‌کنیم اما حداقل تخریب منافع ملی را به‌عنوان خط قرمز قبول داشته باشند.» او انتقاد را حق نمایندگان مجلس دانسته ولی در عین‌حال گفته بود: «در کشور چندین دیدگاه و نظریه می‌خواهند هر حرکت، گفته و صحبتشان را به چالش بکشند؛ نه به نقد بکشند بلکه به چالش بکشند.» او که به نظر می‌رسد، از فشارها به ستوه آمده بود، ادامه داد که «مگر چقدر انسان توان تحمل فشار از داخل را دارد؟» این سخنان از سوی ظریف از جهتی اهمیت دارد که از زمان تصدی وزارت خارجه از سوی او، اظهارنظر در مورد مسایل داخلی از سوی وزیر خارجه، کمتر دیده شده است. به غیراز وزیر خارجه، «حسن روحانی» نیز پس از توافق ژنو از تحرکات برخی گروه‌ها انتقاد کرده است. در یکی از نمونه‌ها، دی‌ماه سال گذشته، رییس‌جمهوری گفته بود: «حرف زیاد دارم و خواهم گفت ولی الان موقع آن نیست. من خواهم گفت که یک عده نمی‌خواهند تحریم برداشته شود و به‌خاطر منافع شخصی خود مخالف این هستند که شرایط کشور با دنیا عادی شود. ما باید به فکر ملت باشیم و خودمان را برای ملت فدا کنیم.» حالا وزیر خارجه هم زبان به انتقاد از این گروه‌های فشار گشوده، آن‌هم در شرایطی که مذاکرات به روزهای آخر خود نزدیک می‌شود. آموزش نیروی کار بخشی از کار درازمدت ما در آفریقاست «محمدجواد ظریف» در ادامه جلسه صبحانه کاری خود گفت:«آفریقا در سیاست خارجی جمهوری‌اسلامی‌ایران همواره جایگاه بالایی داشته و تلاش شده است که همواره سیاست‌های متمایزی با آفریقا داشته باشیم.» او افزود: «آفریقا مرکزی برای رقابت همه کشورها شده است و این نشانگر ظرفیت و زمینه‌های بسیار مستعد در این قاره است، تلاش ما برای رفع موانع تجاری است، البته باید بدانیم که شرکای واقعی و پایدار در جهان، شرکایی هستند که در قالب همکاری‌های جنوب- جنوب می‌توانیم برای توسعه پایدار برنامه‌ریزی کنیم و آفریقا در این مسیر یک انتخاب مهم برای ماست.»ظریف اضافه کرد: «در وزارت خارجه ایران و دیگر سطوح کشور برای همکاری با آفریقا توجه ویژه و سازوکار خاص وجود دارد و ما فقط در حوزه خلیج‌فارس و آفریقا دارای چنین ساز‌و‌کاری در سطح بالا هستیم که با نظارت مسوولان عالی کشور دنبال می‌شود. با آفریقا در حوزه‌های اقتصادی، بهداشتی و علمی بستر همکاری‌های دراز‌مدت وجود دارد و دولت نسبت به این مساله باور عمیق و جدی دارد. باید همه زمینه‌ها را برای همکاری فراهم و با آسیب‌شناسی دوره‌های گذشته مشکلات و موانع را برطرف کنیم.» او افزود: «باید بخشی از مشکلات را با مدیریت بهتر، اولویت‌بخشی و رفع بوروکراسی حل کنیم.» «ظریف» ادامه داد: «تربیت متخصصان و آموزش نیروی کار بخشی از کار درازمدت ما در آفریقاست، صداقت، اخلاق و فرهنگ و مدارای ایرانی با حضور ایرانیان در نقاط مختلف جهان و فعالیت ایشان در حوزه‌های مختلف اقتصادی، تجاری، علمی، فرهنگی و... باید به جهانیان معرفی شود و این فرصت زمینه بسیار خوبی برای معرفی جذابیت‌ها و توانمندی‌های همه‌جانبه ایران به مردم کشورهای مختلف است.» ظریف پس از کنیا، عازم اوگاندا، بروندی و تانزانیا می‌شود.

چه‌کسانی مخالف پایان تحریم هستند

جاوید قربان‌اوغلی . دیپلمات سابق

اینکه آقای ظریف در این شرایط از مذاکرات در حضور جمعی از ایرانیان خارج از کشور این سخنان را بگویند، بسیار حایز‌اهمیت است و نشان‌دهنده این است که به قول معروف، کارد به استخوان ایشان رسیده است. در حالی‌که قسمت اعظمی از توافق بین دو طرف مذاکره‌کننده، پی‌ریزی شده و حتی در برخی جزییات به توافق رسیده‌اند، موانعی که قبلا تاثیرگذار نبوده، در این شرایط خودنمایی می‌کند آنچنان‌که وزیر خارجه را وادار کرده تا این سخنان را بگوید. اما این‌دسته که آقای ظریف از آنها یاد کرده، دارای دو رویکرد «امنیتی» و «اقتصادی» هستند که با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی دارند. از لحاظ امنیتی، در داخل و خارج کشور، هر طیف به‌نوعی درگیر هستند. در خارج از کشور تندروهای کنگره آمریکا و لابی‌های صهیونیستی هستند که با صدای بلند مخالفت خود را بیان می‌کنند. همچنین برخی کشورهای منطقه هم از مخالفان این توافق هستند. اسراییل نیز از بزرگ‌ترین این مخالفان است که تحرکات اخیر «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر این رژیم، نشان‌دهنده این امر است. حتی «نتانیاهو» حاضر شده که بدون دعوت کاخ‌سفید به کنگره برود و تلاش‌هایش را ادامه دهد. واقعیت این است که برخی در داخل کشور نیز تصور می‌کنند ایجاد آرامش به‌صلاحشان نیست. این گروه‌ها تداوم دستاوردهای سیاسی خود را در فضای متشنج و مه‌آلود سیاسی می‌بینند. به همین دلیل برای اینکه به اهداف خود برسند مجبورند با ایجاد تنش اهداف خود را پیش ببرند. در بعد اقتصادی، ایران به‌طور متوسط سالانه 70میلیارددلار واردات انجام می‌دهد. با وجود اینکه تحریم‌ها برخی محدودیت‌ها را برای کشور به وجود آورده، اما کشور برای تامین کالاهای ضروری و مورد نیاز نمی‌تواند دست روی دست بگذارد و باید واردات اقلام مورد نیاز صورت بگیرد. برخی از این واردات در فضای تحریم، باید از طریق دلال‌ها و واسطه‌ها انجام شود. این عمل برای دلال‌ها سودهای کلانی دارد، بنابراین اگر تحریم‌ها نباشد، کاسبی آنها تعطیل شده و به قولی «نانشان آجر می‌شود» و طبیعی است که مخالف رفع آنها باشند. اما آنها نمی‌توانند این مسایل را علنی مطرح کنند، پس مجبورند که با فریاد و شلوغ‌کاری، اهداف خود را پیش ببرند. مثلا در همین مورد اخیر قدم‌زدن وزرای خارجه ایران و آمریکا، همه دیدند که چه سر‌و‌صدایی به راه افتاد. در حالی‌که مذاکره پشت میز با مذاکره در حال قدم‌زدن برای تغییر فضا یا جلوگیری از شنودهای امنیتی، هیچ فرقی ندارد. اما مشاهده کردید که این گروه در روزهای اخیر چه سروصدایی برای این موضوع به‌پا کردند. آنها می‌خواهند احساسات را تهییج کنند تا بر فضای موجود تاثیر بگذارند. بنابراین می‌بینیم که ابعاد امنیتی و اقتصادی از یکدیگر جدا نیستند و می‌توان گفت که این دو بعد، دو روی یک سکه هستند. آقای ظریف همیشه تاکید دارند که گروه‌های سیاسی، مذاکرات را با منافع جناحی گره نزنند. اما الان که آقای ظریف که انسانی آرام و خویشتندار هستند، این سخنان را می‌گویند، نشان از افزایش فشارهای داخلی دارد. این سخنان نشان‌دهنده افزایش فشارها از سوی گروهی در داخل است که منافع گروهی را به منافع ملی ترجیح می‌دهند یا به عبارت دیگر، منافع ملی را قربانی منافع جناحی می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.