آشنایی با افقهای نو
ماموریت میلیوندلاری
فاطمه کاظمی
افقهای نو (New Horizons) ماموریتی است که میخواهد ویژگیهای سیارهشناختی پلوتو، قمرهای آن و همچنین عوارض سطحی آنها را بررسی کند. از اهداف دیگر این ماموریت میتوان به بررسی ترکیبات سازنده سطح پلوتو و قمرهای آن، نقشهبرداری از سطح آنها و بررسی جو رقیق اطراف این مجموعه اشاره کرد. فضاپیمای افقهای نو پس از چندبار تاخیر سرانجام روز 29دی1384، سفر دراز خود را به سوی پلوتو (که روزگاری دورترین سیاره منظومه شمسی بود، اما امروز فقط یک کوتوله حساب میشود)، آغاز کرد. تاکنون فضاپیمایی به دیدار پلوتو نرفته است. بهدلیل فاصله بسیارزیاد پلوتو از زمین، حتی بزرگترین تلسکوپها هم نمیتوانند جزییات این جرم را آشکار کنند و با وجود پیشرفتهای بسیار فناوری، پلوتو هنوز ناشناخته باقی مانده است. اگرچه این ماموریت برای بررسی ویژگیهای پلوتو و اقمار آن طراحی شده است، اما فضاپیما به بررسی کلی کمربند کوییپر نیز خواهد پرداخت. یکی از مهمترین فعالیتهای این فضاپیما پس از پرتاب، استفاده از گرانش سیاره مشتری برای افزایش سرعت و قرارگیری در مسیر صحیح بود. این فضاپیما در اواسط اسفند سال1385 به سیاره غولپیکر مشتری رسید. استفاده از نیروی جاذبه مشتری، باعث شد این فضاپیما با سرعت بسیار زیاد 25کیلومتر در ثانیه (نزدیک به 90هزارکیلومتر در ساعت) به سوی پلوتو پرتاب شود. به این عمل «قلابسنگ» میگویند. «قلابسنگ» یعنی استفاده از نیروی جاذبه سیارات بزرگ و افزودن به سرعت حرکت فضاپیماها. این فضاپیما برای دریافت انرژی گرانشی کافی، به مشتری بسیار نزدیک شد و فاصله آن از سطح مشتری در نزدیکترین حالت، به حدود 31برابر قطر مشتری رسید. از آن پس، این فضاپیما تا سال1393 در فضای آرام و ساکت میانسیارهای حرکت کرد. البته در طول این مدت، کارهای ضروریای مانند اصلاحات مدار و بررسی کیفیت ابزارهای این فضاپیما را انجام داد. سرانجام این فضاپیما از دیماه سالجاری به فاصلهای از پلوتو رسید که توانست بررسیهای علمی خود را آغاز کند. افقهای نو در تیرماه سال1394 نیز به نزدیکترین فاصله از پلوتو میرسد و کار عکسبرداری و بررسی ترکیبات و ویژگیهای پلوتو و قمرهای آن را انجام خواهد داد. ناسا رسیدن به پلوتو را بخشی از «تلاش تاریخی» خود برای اکتشاف دوردستها و پروژه «افقهای جدید» را فرصتی برای «شناخت اجرام واقع در کنارهها و مرزهای منظومهشمسی» میداند. افقهای نو، مدتها پیش از رسیدن به پلوتو، جمعآوری دادهها را آغاز میکند. نخستین نقشهها از پلوتو و کارون سهماه پیش از آنکه فضاپیما به نزدیکترین فاصله ممکن از آنها برسد، تهیه میشود. فضاپیما سپس هنگام گذر از کنار این سیاره، نقشههایی با کیفیت بالا و با جزییات بسیار از پلوتو و کارون (قمر پلوتو) تهیه میکند. حتی آن زمان نیز این ماموریت 650میلیوندلاری پایان نخواهد یافت، کاوشگر با هدایت ناسا برای انجام مطالعات بیشتر به سوی یکی از اجرام کمربند کوییپر حرکت میکند. مهمترین ابزارهای افقهای نو عبارتند از آنتن (تماس با زمین را برقرار میکند)، پپسی (ذرات گریخته از اتمسفر پلوتو را اندازه میگیرد)، سواپ (برهمکنش پلوتو با بادهای خورشیدی را اندازه میگیرد)، لوری (تلسکوپ و دوربین دیجیتال که در مقابل سرما مقاوم است)، اسدیسی (ذرات غبار تصادمکرده در کمربند کوییپر را ردیابی میکند)، رلف (از پلوتو، قمرهای آن و اجرام کمربند کوییپر نقشهبرداری میکند)، آلیس (ترکیب اتمسفر پلوتو را بررسی میکند) و رکس (فشار و دمای اتمسفر پلوتو را اندازه میگیرد).
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.