|

گویندگی نوعی بازیگری است

ناصر ممدوح

پرویز بهرام، صدایی ماندگار در عرصه دوبله کشور است. قطعا بسیاری با من هم‌نظر هستند که صدای او تکرار نخواهد شد. سال‌ها گویندگی‌کردن در کنار او اتفاق خوبی بود و قطعا درس‌های بسیاری برایم داشت. پرویز بهرام برای من و امثال من سمت استادی دارند و شاگردان بسیاری آموخته‌هایشان را در دوبله مدیون استاد پرویز بهرام هستند. قطعا وقتی به نام پرویز بهرام و تاثیر او در دوبله این کشور می‌رسیم نیاز است با تامل بیشتری درباره او صحبت کنیم؛ مردی شریف و مهربان که هر آنچه را در توانش بوده برای هنر این کشور و البته دوبله ایران خرج کرده و عاشق کارش است. ویژگی دیگر این مرد بزرگ موفقیتش در شغلی است که به نوعی شغل دیگر او محسوب می‌شد. پرویز بهرام از جمله وکلای شناخته‌شده و درجه‌یک کشور بوده که کار وکالتش نیز همانند وجودش در عرصه هنر ثمرات بسیاری داشته است؛ مردی که با تمام وجودش به اطرافیانش احترام می‌گذارد و طبعا مورد احترام هم هست. اما قطعا نمی‌توان از پرویز بهرام صحبت کرد و ریشه‌های این هنرمند را در نسلی که به نسل طلایی دوبله ایران شناخته شده و معروف است جست‌و‌جو نکرد و درباره آن حرف نزد. اگر حضور آدم‌هایی مثل پرویز بهرام در دوبله این کشور نبود، قطعا دوبله ما در دهه40 سرآمد دوبله سایر کشورها قرار نمی‌گرفت و آوازه هنر دوبله ایران فراگیر نمی‌شد. عزیزانی چون زنده‌یاد احمد رسول‌زاده، آقای بهرام عزیز که برایش آرزوی سلامتی می‌کنم، منوچهر اسماعیلی، آقایان محمدعلی زرندی، سعیدشرافت، علی کسمایی و... جزو کسانی هستند که قدم‌های بزرگی در عرصه دوبله این کشور برداشتند و صدای این بزرگان در عرصه دوبله تکرار نخواهد شد. شاید ویژگی‌ای که می‌توان برای نسل طلایی دوبله ایران قایل شد، این است که فیلم‌های خوبی در دنیا با حضور بازیگران و کارگردان‌های قدرتمندی ساخته می‌شد که بازی آنها با صدای خاص گویندگان ما عجین شده بود و شخصیت خاصی پیدا کرده بود که تصور می‌کنم به مرور کمرنگ شد. هنوز هم نمی‌توانم آسیب‌شناسی دقیقی از دلیل ضعف دوبله ایران طی سال‌های اخیر داشته باشم. دوبله ما درحال‌حاضر جوان‌هایی دارد که با عشق و علاقه کار می‌کنند و زحمت می‌کشند اما دوره‌ای که از آن به‌عنوان دوران طلایی دوبله یاد می‌کنیم اتفاقی فراتر از حد تصور بود که توضیح‌دادنش کمی مشکل است. با اینکه سال‌ها در کنار پرویز بهرام کسب تجربه کردم و همکار بودم اما با هر بار شنیدن صدایش به وجد می‌آیم و تصور می‌کنم از جمله افرادی است که مردم با صدایش خاطرات بسیاری دارند، خصوصا کسانی که بیشتر پیگیر سریال‌های تلویزیون هستند و صدای او را در نقش اول‌های بسیاری از فیلم‌ها و سریال‌های خارجی و ایران شنیدند. پرویز بهرام صدای خاصی دارد، که در ذهن بسیاری از ما حک شده است و ماندگار خواهد شد. اما بدون‌شک ویژگی دیگری که باید در کار پرویز بهرام به آن اشاره کرد، این است که اصولا در زمان گویندگی در هرنقشی تا حد بسیار زیادی خودش را به نقش نزدیک می‌کند و از دریچه دید یک بازیگر به شخصیت نگاه می‌کند و به نقشی که دوبله می‌کند، شخصیت می‌دهد و تا حد زیادی می‌توان این ویژگی کارش را در اینکه خودش بازیگر بوده نیز جست‌و‌جو کرد. پرویز بهرام از بازیگران درجه یک تئاتر بود که نمایش‌های بسیاری را کارگردانی و بازی کرد و آموخته‌هایش در تئاتر را در عرصه دوبله نیز به خدمت گرفت و این موضوع یکی از ویژگی‌های کارش در عرصه گویندگی و مدیریت دوبلاژ محسوب می‌شود. او در سمت مدیریت دوبلاژ نیز گویندگان را به نوعی انتخاب می‌کرد که نزدیکی بسیار زیادی به نقش‌ها داشتند و صدای آنها در غالب آن نقش برای مردم باورپذیرتر می‌شد. خوشحالم که سال‌ها در کنار این مرد شریف کسب تجربه کردم و روزهای خوبی را در کنارش گذراندم اما من تنها یک تجربه حضور در عرصه نمایش داشتم و این تجربه نیز در کنار پرویز بهرام رقم خورد. سال1344، پرویز بهرام نمایشی با نوشته‌ای از «آرتور میلر» را روی صحنه برد که خودش نقش «آنتونی» را بازی می‌کرد و من نیز عهده‌دار بازی در نقش وکیل‌مدافع «الفری» شدم که روای داستان هم بود. این نمایش با استقبال خوبی روبه‌رو شد و من بعد از این تجربه دیگر در عرصه تئاتر فعالیت نکردم اما خوشحالم که تنها تجربه من اثری بود که در کنار پرویز بهرام رقم خورد. باید به وجود افرادی چون پرویز بهرام افتخار کرد و از اینکه دوبله ما هنرمندانی شبیه آنها را داشته و دارد باید به خود بالید. متاسفم که بسیاری از این بزرگان را طی سال‌های اخیر از دست دادیم؛ صداهایی که یقین دارم شبیه آنها را دیگر نخواهیم شنید. اما قطعا یاد و خاطره آنها را زنده نگه خواهیم داشت و آرزوی سلامتی و طول عمر برای پرویز بهرام عزیز دارم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.