ترکیه از درون
رها معتمدی: بازدیدکنندگان از بالای برج «گالاتا» در استانبول منظرهای از شهر قدیمی را میبینند؛ فانوس چوبی دریایی متعلق به قرن۱۶میلادی و برجی که توسط بازرگانان جمهورینشینان جنوایی در سال۱۳۴۸ ساخته شده، اکنون نماد منافع پایتخت خارجی این کشور است. ۱۵متر پایینتر از این مکان شلوغ به مرکزی میرسند که در حال تجربه سریعترین رشد اقتصادی جهان است. رشد سریع اقتصادی آنکارا از سوی دیگر به چنددلیل آسیبپذیر است؛ نخستین نگرانی همان تورم است که به 4/10درصد رسید که بیشتر از پیشبینی بانک مرکزی این کشور بود. نگرانی مهمتر برای آنکارا آن است که ترکیه برای گسترش اقتصاد خود باید از پایتخت خارجی خود فاصله بگیرد و از این وابستگی خود بکاهد. توسعه اقتصادی ترکیه ناشی از تحولات سیاسی مانند اجرای دموکراسی، برگزاری انتخابات آزاد، وجود احزاب سیاسی و مطبوعات مستقل، جنگ با تروریسم و میراث کمالیسم بوده است. از سوی دیگر، حزب «عدالت و توسعه» از اواخر دهه۱۹۹۰ بهعنوان نیروی موثر سیاسی، نقش اصلی را در توسعه اقتصادی ترکیه بازی کرده است. دولتی که این حزب را تشکیل داد، در قیاس با دولتهای گذشته تفاوتهای چشمگیری داشت. عدالت و توسعه نخستین حزبی بود که توانست به طور مستقل و بدون ائتلاف با دیگر کشورها، دولت تشکیل دهد و انتصاب شخصیت کاریزماتیک مانند «رجبطیب اردوغان» (رییسجمهوری کنونی) برای نخستوزیری به مشروعیت این دولت کمک ویژهای کرد. این حزب توانست در شاکله اصلی سیاسی و اجتماعی این کشور تغییرات اساسیای را ایجاد کند. یکی از اصلیترین اقدامات آنان افزایش توان اقتصادی به دنبال اتخاذ سیاستهای واقعگرایانه بود. تمامی تغییرات در صحنه سیاست خارجی دولت ترکیه که به رهبری حزب عدالت و توسعه دنبال میشود، حاکی از تفاوت محسوس در سیاست خارجی آنکارا نسبت به پیش از پیروزی حزب عدالت و توسعه و روی کارآمدن مسلمانان سکولار در آن کشور است. در حال حاضر بهخوبی میتوان انعطافپذیری را در فعالیتهای تجاری ترکیه مشاهده کرد چرا که آنکارا برای رقابت در عرصه جهانی در اندیشه جهتیابی دوباره در عرصههای اقتصادی است. باوجود تحولات و تغییرات مثبت در زمینههای اقتصادی و سیاسی، ترکیه با چالشهای عمدهای نیز روبهروست؛ تنشهای کنونی میان دولت و شهروندان کرد، اختلافهای جدی میان رهبران نظامی و غیرنظامی، مناقشات این کشور با قبرس و ارمنستان، رکود در اروپا و عدم ثبات و اطمینان از شرایط اقتصادی همگی از مسایل بالقوهای هستند که تمامی دستاوردهای آنکارا را در چندسال اخیر تهدید میکنند. ترکیه با تبدیلشدن به بنگاهی در جهان اسلام توانسته از تنش سیاسی خارج و به میوه رسیدهای تبدیل شود. پس دیگر جشنهای صدساله برای جمهوری ترکیه چندان حایزاهمیت نیست؛ چراکه این کشور بیشتر در اندیشه تبدیلشدن به یک قدرت جهانی دموکرات است؛ جاییکه عقاید، مردم و کالاها از سراسر جهان به سوی آن سرازیر شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.