فرستاده ویژه ایران در کرملین
شرق: «نماینده ویژه رییسجمهور ایران» و «مشاور امور بینالملل مقاممعظمرهبری» در سفری کوتاه به مسکو رفت؛ شهری سرد در کشوری ملقب به خرس سرخ. روی میز مذاکره در سمت ایران، کنار علیاکبر ولایتی، مهدی سنایی، «سفیر ایران در روسیه» نشسته بود و «ابراهیم رحیمپور»، معاون آسیایی وزیر امور خارجه ایران. در مقابل آنها «ولادیمیر پوتین» رییسجمهوری، «الکساندر نواک»، وزیر انرژی و «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه نشسته بودند. سه مرد تاثیرگذار کرملین. این درحالی است که بهزودی برنامهریزی سفر ولادیمیر پوتین به تهران انجام میشود. مسکویی که اکنون بزرگترین تحرک دیپلماتیکش در جهان، حضور در مذاکرات هستهای ایران و کشورهای 1+5 است، اما تلاشی نمیکند که نقشی متمایز از دیگران ایفا کند؛ همانطور که در 12سال مذاکره اخیر هستهای نکرده است. اگر همین را نقطه امتیاز مسکوی امروز بدانیم، نمیتوانیم چالش پیشروی آن را از یاد ببریم. روسیه و جهان عبرتگرفته از جنگهای جهانی، از آتشافروزی در زمین یکدیگر گذر کرده و به جنگ سرد رسیدهاند. حالا اما تیغ تحریم به یکدیگر نشان میدهند تا هنوز بقایای قدرت ژئوپلیتیکی خود را نشان دهند. در میانه همین تحریمهایی که به دلیل عملکرد مسکو در موضوع اوکراین در شورای امنیت و توسط رفقای سابق غربی روسیه علیه این کشور تصویب شد، ایران و روسیه یکبار دیگر به تحکیم روابط رو آوردند. یک قرارداد نفتی و قرارداد راهاندازی نیروگاهی جدید بین این دو دوست قدیمی و همسایه سالیان، در میانه مذاکرات هستهای ایران و 1+5 بسته شد و گویا تاثیرات چندان مثبتی هم بر مذاکرات نداشت. عصر چهارشنبه خبر ملاقات علیاکبر ولایتی با ولادیمیر پوتین منتشر شد که او بهعنوان نماینده ویژه رییسجمهور اسلامی ایران پیام حجتالاسلاموالمسلمین دکتر حسن روحانی را تقدیم ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه کرد. در اخبار رسمی آمده است که این دیدار یکساعتونیم به طول انجامیده و درباره توسعه همکاریهای سیاسی و اقتصادی و گسترش روابط دوجانبه ایران و روسیه، تحولات منطقهای و جهانی بحث و مذاکره شد. نکته مهم دیگر در جریان مذاکرات ولایتی و پوتین این بوده که دو طرف توافق کردند برای ارتقای عضویت و جایگاه ایران در پیمان شانگهای تلاش کنند. سازمان همکاریهای شانگهای یک سازمان امنیتی - اقتصادی است که کشورهای چین، روسیه، تاجیکستان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان اعضای دایمی آن و کشورهای ایران، افغانستان، هند، پاکستان و مغولستان اعضای ناظرش هستند. این سازمان از سال 2001 پایهگذاری شده است. در حالیکه آخرین دور اجلاس سران سازمان شانگهای سپتامبر گذشته در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان برگزار شد و بهدنبال افزایش تعداد اعضا بود، حتی تمایلی برای بررسی موضوع تبدیل عضویت ایران از عضو ناظر به عضو کامل نشان نداد. علت اصلی این امر وجود تحریمهای بینالمللی علیه ایران عنوان میشود. این در حالی است که روسیه و چین دو عضو تاثیرگذار این سازمان هستند. ولایتی در مورد سفرش به شبکه خبری پرستیوی، علیاکبر ولایتی، مشاور امور بینالملل مقاممعظمرهبری با اشاره به سفرش به مسکو و دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، گفت: «در این دیدار درباره همکاریهای منطقهای ایران و روسیه بهخصوص سوریه گفتوگو کردیم.» او یادآوری کرد که «همکاریهای مسکو و تهران در زمینه سوریه سودمند بوده است.» او افزود: «ایران توانسته به ملت سوریه و دولتش در جنگ با تروریستها کمک کند.» این مقام ارشد ایرانی همکاریهای مسکو و تهران در زمینه کمک نظامی به دمشق علیه تروریستها را بسیار سودمند اعلام کرد. حسین امیرعبداللهیان، معاون عربی وزیر خارجه ایران چندی پیش در مورد طرحی که ایران و مسکو در مورد حل و فصل بحران سوریه دنبال میکنند، به «شرق» توضیح داد: «راهحل سیاسی که با مسکو در مورد آن صحبت میکنیم در چارچوب طرح سیاسی ایران است که از نظر ما تئوری برای آینده سوریه است. این طرحی کاملا دموکراتیک و موردقبول است که داریم دنبال میکنیم. بخشی از طرح ما، گفتوگوی ملی است. درواقع، چیزی که امروز مسکو دنبال میکند، بند 2 طرح سیاسی ایران است. ما با روسها راجع به ضرورت گفتوگوی ملی در سوریه به توافق رسیدهایم.» این معاون وزیر خارجه سفرهای متعددی به مسکو دارد و با همتای خود گفتوگوهای متعددی را در مورد حل بحران سوریه به پیش میبرد. بر اساس اعلام خبرگزاریها، «ارتقای روابط اقتصادی، گسترش حملونقل ریلی، صادرات محصولات اقتصادی از ایران به روسیه، همکاریهای اقتصادی در زمینه آبزیان، ایجاد شش نیروگاه حرارتی در ایران از جمله برخی توافقهای صورت گرفته است. دو طرف همچنین درباره مذاکرات 1+5 گفتوگو کردند. محور مذاکرات بر روابط دوجانبه و همچنین موضوعات منطقهای و بینالمللی تمرکز داشت.» 20 آبان، توافقنامه ساخت دو نیروگاه جدید اتمی در بوشهر میان رییس سازمان انرژی اتمی ایران و رییس روس اتم در مسکو امضا شد. در اردیبهشتی که گذشت نیز قرارداد تهاتری بین ایران و روسیه امضا شد که روزانه بیش از 500هزار بشکه نفت خام از ایران به روسیه وارد و در مقابل نیز تجهیزات و کالا به ایران صادر شود. سایت روسی «ایرانرو» در تحلیل این سفر و حاضران روی میز مذاکره نوشته است «الکساندر نواک، وزیر انرژی روسیه، که در این ملاقات شرکت داشته در یک سال گذشته به متخصص واقعی روابط اقتصادی بین ایران و روسیه تبدیل شده است زیرا قراردادهای بزرگ اساسی با تهران از طریق وی تهیه شدند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.