پیشنهادهایی برای بزرگداشت سال جهانی نور
پاسداشت میراث «ابنهیثم»
اسفندیار معتمدی . رییس اتحادیه انجمنهای معلمان فیزیک ایران
سازمان علمی - فرهنگی یونسکو، سال2015 را بهعنوان سال جهانی نور انتخاب و معرفی کرده است. دلیل این انتخاب، اهمیت آموزشوپژوهش و فناوریهای مربوط به نور (اپتیک و فوتونیک) از یکسو و از سوی دیگر هزارمینسال تالیف کتاب گرانقدر «المناظر» تالیف «حسنابنهیثمبصری» معروف به «ابنهیثم» (در زبانهای اروپایی به نام الهاوزن «Alhazen») فیزیکدان، ریاضیدان و بهویژه نورشناس بزرگ اسلامی، ایرانی است. اهمیت نور و روشنایی از زمان پیدایش انسان، بر مردم آگاه مشخص بود و همگان متوجه بودند و هستند که نور وسیله و عامل دیدن محیط و هرچه در آن است، بوده و خواهد بود. این توجه به نور حتی به مرحله تقدس هم رسیده است. موضوع نور و مطالعه و بررسی آن، آثار نور در فرهنگها و تمدنهای مختلف از دیرزمان جریان داشته است. فرزانگان یونان باستان، پیشگام این مطالعات بودهاند و بزرگانی مانند «فیثاغورس»، «افلاطون»، «ارسطو»، «اقلیدس»، «بطلمیوس» و «ارشمیدس» در این زمینه کار کردهاند. در فرهنگ و تمدن اسلامی نیز دانشمندان شناختهشدهای مانند «اسحاق کندی»، «ابنهیثم» و «کمالالدین فارسی» به پژوهش و تالیف در زمینه نور پرداختهاند. در دنیای غرب، پس از آنکه کتابها و نوشتههای مسلمانان به زبانهای اروپایی ترجمه شد، نورشناسی نیز مورد توجه قرار گرفت و جریانی از دانشوپژوهش در این شاخه از علم به وجود آمد که امروزه آثار آن در انواع فناوریها شامل فناوریهای روشنایی ارتباط و مخابرات، پزشکی و اخترشناسی، عکس و فیلمبرداری و موارد دیگری از این دست دیده میشود. تقریبا همه کشورهای جهان، در سال جهانی نور برنامههایی را اجرا و برای معرفی اهداف و برنامههای آن، جشنهایی را با حضور بزرگان علم و فناوریهای نوری وابسته به آن برگزار میکنند. این جشن در ایران نیز در روز یکشنبه 12بهمن از ساعت 15تا 18در برجمیلاد تهران برگزار میشود. در این برنامه، ستاد ملی سال جهانی نور، ستاد تهران، دانشگاهها، پژوهشگاهها و انجمنها و صنایع وابسته به نور (اپتیک و فوتونیک) و... همکاری میکنند و قرار است فعالیت و همکاری آنها در همه موسسات آموزشی، پژوهشی و صنعتی در رابطه با آموزشوپژوهش و تولید در نور، در این سال ادامه یابد. اتحادیه علمی، آموزشی معلمان فیزیک کشور و انجمنهای وابسته نیز برنامههایی را در سطح مدارس کشور برگزار میکنند که این برنامهها شامل تاریخچه نورشناخت، بررسی زندگینامه علمی «ابنهیثم» و همچنین دستاوردها، کتابها و مقالههای این دانشمند و دیگر دانشمندان مسلمان در این زمینه، معرفی فناوریهای مربوط به نور و برگزاری دورههای کارآموزی ویژه برای معلمان و انجام آزمایشها و نمایشهای جالب مربوط به نور برای دانشآموزان و دیگر علاقهمندان این رشته جالب علمی است. همچنین برگزاری جشنهای مربوط به این سال، از دیگر برنامههای پیشبینیشده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.