یک گل سرخ برای «زاون»
علی خدایی
سال55 در یک همایش بررسی فیلمهای گدار و چند کارگردان دیگر بود که برای اولینبار زاون قوکاسیان را دیدم. بعد از آن مراسم با هم آشنا شدیم و تبدیل به یکی از بهترین دوستان من شد. به خاطر میآورم اولین کتابی که برای خواندن به من معرفی کرد؛ «یک گل سرخ برای امیلی» ویلیام فاکنر با ترجمه نجف دریابندری بود. با مرور زمان دوستی من و زاون شکل گرفت و خیلی از کارهای او را من انجام میدادم؛ مثلا در تمام این سالها که او در فستیوالهای مختلف شرکت میکرد؛ وین، لوکارنو، تورین و... زمانی که او به وین سفر میکرد؛ با وجود اینکه خاله او آنجا ساکن است، همیشه یک اتاق در طبقه نوزدهم هتل هیلتون میگرفت. آنقدر با جزییات این سفرها را برای من تعریف میکرد که انگار خود من آنجا بودم؛ نوشتن یکسری نکات و اتودها و تکمیلکردن اطلاعات برعهده من بود. اطلاعاتی در مجلههای خارجی به چاپ میرسید و من در این 10سال آنقدر با این اطلاعات خو گرفتم که میدانم هرسال زاون به کدام خیابان میرود، در کدام رستوران غذا میخورد و حتی میدانم که در خیابانها چه اتفاقی میافتد. مثلا از زاون میپرسم که آن ویولنیست هنوز هم کنار خیابان میایستد و در جواب به من میگوید که نه؛ بهجای آن یکنفر گیتار میزند. همانطور که گفتم او همیشه در طبقه نوزدهم هتل اتاق میگرفت، اما در تمام گزارشهایی که من نوشتم، هربار طبقه را جابهجا میکردم! یکبار شانزدهم، بار دیگر هفدهم، هجدهم و... . این شاهکارهایی که من در این گزارشها زدم، سالهایسال است که در مطبوعات جهان به چاپ میرسد. یکی دیگر از خاطرههایی که از زاون به خاطر دارم، مربوط به یک گردش سیزدهبهدر میشود. آن سالها تازه گوشی تلفن همراه به دست مردم رسیده بود و دفترچه تلفن آن گوشیها کارایی خیلی ویژهای نداشت. زاون همیشه یک دفترچه پاره همراهش داشت. در آن دفترچه اسم و شماره تلفن تمام هنرمندان یافت میشد؛ از بهمن فرمانآرا، مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی، فاطمه معتمدآریا بگیرید تا بهرام بیضایی و پروانه معصومی و مینو فرشچی. هرکسی که نام ببرید در آن دفترچه تلفن شماره تلفنش یافت میشد. همانجا من نشستم پای دفترچه تلفن تمام شمارهها را عوض کردم! شمارههای دو را به سه و یک را به دو و همانطور جلو بروید... . بعد از مدتی هرکسی از زاون شماره تلفن میگرفت، زنگ میزد و میگفت که شماره اشتباه است. همانموقع بود که فهمید کار من است و گفت: «این کار فقط از دست توی بدجنس برمیآید؛ تو باعث میشوی همیشه آبروی من برود... .» یکی دیگر از خاطرههای من و زاون به مراسم یادبود شهیدثالث بازمیگردد. زاون قرار بود یک سخنرانی در مورد شهیدثالث داشته باشد. متنی را به من داد تا آن را ویرایش کنم، خب فکر میکنید چهکار کردم؟ تمام کلمههای شهیدثالث را به بهرام بیضایی تغییر دادم. من تمام این بلاها را بر سر زاون درآوردم... . امیدوارم که هرچهزودتر حالش خوب شود. دوست دارم به او بگویم که زاون زودتر خوب شو چراکه قلب من برای تو میتپد و اصفهان بدون تو صفا ندارد... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.