|

برای اولین‌بار در یک موزه برپا می‌شود

نیم‌قرن هنر «تناولی» در آمریکا

شرق: گفت‌وگوی هنری پرویز تناولی، فراسوی مرزها، این‌بار در آمریکا ادامه می‌یابد. موزه دیویس‌کالج شهر وِلزلی ماساچوست در حالی میزبان نخستین نمایشگاه مرور آثار (رتروسپکتیو) این هنرمند در آمریکا خواهد شد که برای اولین‌بار است که آثار او در یک موزه آمریکایی به نمایش گذاشته می‌شود. پرویز تناولی، مجسمه‌ساز و پژوهشگر ایرانی را می‌توان پرگفت‌وگوترین هنرمند ایرانی و خاورمیانه در فراسوی مرزهای کشور دانست. به‌دنبال شکل‌گیری بازار جهانی آثار هنر معاصر ما، نام او بیش از هر هنرمند ایرانی دیگری در جهان شناخته شد. مجسمه «تخت‌جمشید» او که از مجموعه دیوارهایش محسوب می‌شود، آوریل2008، رکوردی 2/8میلیون‌دلاری در حراج کریستیز دوبی به جا گذاشت؛ رکوردی که تابه‌حال در هیچ‌یک از حراج‌های موسسات کریستیز، ساتبیز و بونامز برای هنر ایران و عرب شکسته نشده است. همچنین فروش آثار او با قیمت‌های بالا در مراکز و حراج‌های معتبر باعث معرفی هنر ایران و مطرح‌شدن آن در مجلات تخصصی هنر شد. نمایشگاهی که قرار است از آثار تناولی برپا شود از 10فوریه (بیست‌و‌یکم بهمن) تا هفتم‌ژوئن2015 در موزه دیویس کالج در دانشگاه ولسکی دایر خواهد بود و در مراسم افتتاحیه، این هنرمند حضور خواهد داشت و با بازدیدکنندگان گفت‌و‌گو خواهد کرد. این رویداد، نخستین نمایشگاه جامع رتروسپکتیو درباره کارهای یک هنرمند ایرانی است که از سوی یک موزه آمریکایی برپا می‌شود. این نمایشگاه آثار عمده دوره فعالیت هنری پرویز تناولی را به نمایش خواهد گذاشت و در آن شاخه‌های مختلف هنر مانند مجسمه، نقاشی، طراحی پوستر و چاپ، سرامیک، فرش و جواهراتی که برخی متعلق به دهه1960 هستند، به بازدید عموم گذاشته می‌شود. این آثار قدیمی متعلق به متولی موزه دیویس، لیزا فیشمن و شیوا بلاغی از دانشگاه براون است؛ ضمن اینکه در برپایی نمایشگاه مریم و ادوارد ایزلر/گلدمن ساچز نیز همکاری دارند؛ زوجی که در زمینه هنر و فرهنگ بصری خاور نزدیک، میانه و دور فعالیت می‌کنند. فیشمن به‌عنوان یکی از مجموعه‌داران آثار تناولی به آرت‌نت‌نیوز گفته است: ««واضح است که پرویز تناولی هنرمندی با پرستیژ، وجهه بزرگ و دیرینه و بسیار اثرگذار است. بسیاری از آثار قدیمی‌اش قابل‌ملاحظه هستند.» فیشمن اظهار کرده که به همراه ایزلر انتظار دارند «این نمایشگاه بتواند به‌طورکامل مخاطبانی جدید را برای کارها و پیشینه فوق‌العاده تناولی به همراه آورد و در عین حال، چشم‌اندازی نو را برای خیل مجموعه‌داران و تحسین‌کنندگان آثار هنری از سراسر جهان تصویر کند.» به‌نظر او در آثار تناولی «می‌توان به وضوح قدرت و قابلیت فراتر رفتن هنر از مرزهای فرهنگی و سیاسی را در عین توجه به ریشه‌ها مشاهده کرد. آثار او گفت‌وگو و مباحثه را برمی‌انگیزد، در عین اینکه به نرمی از اعتقادات دگم نیز می‌گریزد.» ایزلر نیز معتقد است این افتخار برای اوست که شخصا در این اقدام مشارکت دارد و این فرصت را داشته که آثار تناولی را به‌صورت نسخه اصل ببیند. او ادامه داد: «به‌عنوان یک‌کودک قبل از سال1978 که ایران را ترک کردم آثار تناولی را در موزه هنرهای معاصر تهران از نزدیک دیده بودم.» مریم آیسلر، مجموعه‌دار مقیم لندن و از دیگر حامیان این نمایشگاه در مورد آثار تناولی می‌گوید: «موزه دیویس قادر خواهد بود تا آثار غنی و زیبای یکی از بزرگ‌ترین هنرمندان حال حاضر ایران و فلسفه پشت آن را به نمایش بگذارد. پرویز تناولی هنرمندی است که بدون شک، الهام‌بخش نسل‌های زیادی از هنرمندان جوان داخل و خارج از کشورش بوده است.» تناولی در سال‌جاری در ایران هم نمایشگاهی برپا کرد. او در آخرین هفته آبان، نمایشگاهی از مجموعه «شاعر»های خود را در گالری اعتماد به نمایش گذاشت و در کنار آن، جدیدترین کتاب خود را با عنوان «شاعر»، رونمایی کرد. سال پیش هم نمایشگاه انفرادی‌ای با عنوان «مجسمه‌های کوچک» به همراه کتاب «تاریخ مجسمه‌سازی در ایران» در گالری «ماه مهر» برپا کرد. تناولی در آثارش از دو رکن بسیار اساسی فرهنگ ایرانی- اسلامی، یعنی ادبیات و معماری الهام می‌گیرد. او متولد سوم‌فروردین سال۱۳۱۶ در تهران در محله دروازه‌شمیران است. او در مجسمه‌سازی یک پیشروست. به گفته ریچارد اتینگهاوزن، اولین موضوعی که در مورد مجسمه‌های او به ذهن می‌رسد، این است که این آثار واقعا «هستند» و این بودن را، نیرومند به چشم می‌کشند. در این میان، مجسمه‌های «هیچ» او، جایگاه منحصربه‌فردی در آثارش دارند. نزدیک 50سال از ساخت اولین نمونه‌های «هیچ» می‌گذرد. این گرایش، یعنی پناه‌بردن به کلمات و حروف در تاریخ ایران سابقه داشته؛ به‌طوری‌که در میان طبقات صوفیه گروهی خود را حروفیه می‌نامیدند که به قدرت حروف و کلمات آگاهی داشتند و گروهی دیگر نقطویه نام داشتند که از آن هم فراتر رفته و به نقطه رسیده بودند. در آثار تناولی این کلمه در قالب تکی یا ترکیبی ساخته شده است. «هیچ»‌های ترکیبی شامل مجسمه‌هایی چون هیچ و قفس، هیچ و صندلی، هیچ و میز، هیچ خوابیده، قفس هیچ، فرهاد و هیچ و حتی دیوار هیچ هستند که در دهه‌های 40 و 50 شمسی ساخته شده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.