|

علیه کاساندراهای اروپا

سودابه رخش

یکشنبه‌شب، الکسیس سیپراس در سخنرانی خود بعد از پیروزی مقابل هزاران طرفدار خویش چنین گفت: «حکومت جدید یونان ثابت خواهد کرد همه کاساندراهای جهان بر خطا بوده‌اند. هیچ تقابل مخربی صورت نخواهد گرفت... ما فرصت بزرگی برای یک شروع دوباره داریم.» او با استفاده از اسطوره کاساندرا* قاعدتا به سیاستمداران و بانکداران مرکزی اشاره می‌کرد که همه یکصدا پیش‌بینی کرده بودند با پیروزی سیریزا، پایان یونان، پایان یورو، پایان سیاست‌های اقتصادی جهان و پایان زندگی رقم خواهد خورد و مردم را از رای‌دادن به سیریزا ترسانده بودند. پیشگویی‌های کاساندرا در اساطیر یونان همیشه درست از آب درمی‌آمد اما کسی او را باور نمی‌کرد و حالا طنز تلخ ماجرا اینجاست که پیشگویی‌های کاساندراهای امروز، غلط از آب درمی‌آیند و همه محکوم به باور آنند. اما گویا گوش‌های یونانی‌ها دیگر از پیشگویی این کاساندراهای دروغین پر‌شده است. بله سیاست می‌تواند سرچشمه بدبینی‌ها باشد اما در یونان برهان امید است. چه کاساندرایی می‌تواند تقدیر شومی برای شما ترسیم کند وقتی می‌خواهید انسان‌بودنتان را به رخ بکشید و به زندگی برگردید؟ چگونه می‌توان چهره‌های مبارزه با ریاضت را نادیده گرفت؛ همان‌هایی که خیابان‌های یونان را اشغال کردند و در‌برابر پلیس ضدشورش کوتاه نیامدند. یونانی‌های خسته از ریاضت‌های اقتصادی تحمیلی از‌پا ننشستند و نتیجه بست‌نشستن‌های دیروزشان، روی کارآمدن حزبی است که می‌گوید هیچ‌چیز برایش به اندازه مردم یونان و بازگرداندن کرامت ازدست‌رفته آنها اهمیت ندارد. اما مبارزه تازه بعد از پیروزی آغاز می‌شود. برای سیریزا یعنی همین امروز و همین لحظه. حالا سوال‌ها سر بر می‌آورد: آیا سیریزا خواهد توانست بر بحران بدهی‌ها فائق آید؟ آیا تحت‌فشار رقبای اروپایی و بوروکراسی فاسد یونان موفق خواهد شد؟ بی‌شک سیریزا به‌دنبال ساختن جامعه‌ای سوسیال نیست و ائتلاف او با حزب دست‌راستی «یونانی‌های مستقل» گویای این مدعاست. حزب سیریزا که با به‌دست‌آوردن 3/36درصد آرا برای تشکیل کابینه غیرائتلافی تنها یک کرسی کم داشت، تن به ائتلاف با «یونانی‌های مستقل» داد؛ حزبی که اگرچه در مواضع اصلی با آنها اختلاف‌های اساسی دارند، اما موضع هر دو گروه در مخالفت با سیاست ریاضت اقتصادی مشترک است. اما الکسیس سیپراس در نطق پیروزی‌اش در دانشگاه آتن گفت؛ «راه حل مناسب جدیدی» برای یونان و اروپا پیدا می‌کند. پیش از انتخابات، مقامات حزب سیریزا تمام تلاش خود را کردند که به روزنامه‌نگاران، اقتصاددانان و سیاستمداران اطمینان دهند، برنده‌شدن آنها در انتخابات خطری برای بانک‌ها ندارد. حتی برخی می‌گویند کلید موفقیت سیریزا تلاش‌های حساب‌شده رهبران این حزب برای تعدیل شعارهای چپ‌های رادیکال است و حالا این حزب بیشتر به حزبی میانه‌رو می‌ماند. حتی رهبر پیشین حزب سیریزا دوروز پیش و در مصاحبه با فایننشال تایمز لندن گفت که این حزب تهدیدی برای بانک‌ها نیست. با این حال به نظر می‌رسد پیروزی چپ‌های تا این میزان تعدیل‌شده هم چندان به مذاق راست‌های اروپایی خوش نیامده است. با اعلام خبر پیروزی حزب سیریزا در انتخابات یونان، واکنش‌ها یکی‌یکی از راه رسیدند. مارتین شولتس، رییس آلمانی پارلمان اروپا گفت که یونان نمی‌تواند از هم‌پیمانان اروپایی خود انتظار ملاحظات و کمک‌های گسترده مالی داشته باشد. به‌گفته او: «بین آنچه نامزدها در کارزار انتخاباتی قول می‌دهند و آنچه در نهایت قابل انجام است، مسیری طولانی است که باید از طریق مذاکرات طی شود.» ینس وایدمان، رییس بانک مرکزی آلمان هم در گفت‌وگویی با شبکه اول تلویزیون آلمان تصریح کرد که یونان همچنان به کمک‌های مالی بین‌المللی نیازمند است و این به این معناست که انجام این کمک‌های مالی تنها در صورتی ممکن خواهد بود که طرف دیگر، به قرار‌هایی که گذاشته شده پایبند بماند.» با همه اینها چپی که می‌خواستند برقرار نباشد، حالا بازگشته و نئولیبرالیسم دیگر‌ نمی‌تواند بدون بدیلی توانمند یکه‌تازی کند. در اسپانیا حزب پودموس در نظرسنجی‌ها پیشتاز است و نیروهای مشابه در سایر کشورهای اروپایی ممکن است با اقبال مواجه شوند. هنوز شاید نتوان گفت که جهان به‌زودی از هژمونی نئولیبرال رها می‌شود اما دیگر غیرممکن نیست. *[کاساندرا، در اسطوره‌های یونان، دختر پریاموس و هکابه است. زیباترین دختر پریاموس بود و بسیاری به امید ازدواج با او در جنگ تروا، همراه پریاموس شدند. آپولون عاشقش شد و به او پیشگویی آموخت. اما چون کاساندرا به عشق او پاسخی نداد، آپولون او را محکوم کرد که همیشه صحیح پیشگویی کند و اما کسی او را باور نکند.] ----------------------------------------------------------------------------------------------------- متن سخنرانی الکسیس سیپراس، رهبر حزب «سیریزا» «سیریزا» چهره دگرگون‌شونده اروپاست؛ چهره کارگران، بیکارشدگان و بازنشستگان؛ جوانان، چهره خودکارفرمایان و مبتکران شرکت‌های کوچک و متوسط و چهره کشاورزان. همه این مردم تصمیم گرفته‌اند این کشور را دگرگون کنند و ورق را برگردانند. معضلی که مردم یونان با آن روبه‌رویند روشن است. انتخاب بین حکومت توافقنامه جاری با اتحادیه اروپا یا حکومت مردمی از طریق حزب «سیریزا»، انتخاب بین تبعیت محض یا مذاکرات سخت و تعیین‌کننده، انتخاب بین ریاضت یا رشد، برای آنکه یونان دوباره کشوری متمدن شود، برای آنکه هم‌میهنانمان تا حد مرگ یخ نزنند به این ‌جهت که توانایی پرداخت صورتحساب انرژی را ندارند. به‌طوری‌که هیچ‌یک از ما، هیچ‌کدام از خانواده‌‌هایمان سفره‌شان خالی نباشد. آیا ما قول کمک‌هزینه می‌دهیم؟ نه! - ما خود را به تامین ابتدایی‌ترین نیازهای مردممان متعهد می‌کنیم. ما قول کمک‌هزینه نمی‌دهیم. این تعهد ماست و اجرا خواهد شد؛ درهمان روز اول دولتمان. این تعهدها در بیانیه حزب ما برای پارلمان جدید خوانده خواهد شد و اجرای آنها باوجود جریان مذاکرات آغاز خواهد شد. ما به بانک‌ها اجازه نخواهیم داد تا خانه‌های طبقه کارگر و طبقه متوسط را تصاحب کنند. این حرف آخر است و قابل‌مذاکره نیست. ما نیازمند حمایت شما هستیم تا یونان روی‌ پای ‌خود بایستد. ما نیازمند اکثریت قاطع در پارلمان هستیم تا بتوانیم دولت «سیریزا» را تشکیل دهیم. این به مردم قدرت خواهد داد تا به خود متکی شوند. ما تا پایان سخت این نبرد می‌جنگیم و پیروز می‌شویم. ما این را به تاریخ مدیونیم. ما نسبت به آینده مسوولیم. ما نیازمندیم از این باتلاقی که دیریست در آن‌ گیر کرده‌ایم، بجهیم. ما پیروز می‌شویم. ما تاریخ را می‌سازیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.