|

خاندان آل‌سعود در یک نگاه

پاسخ دو کارشناس بین‌الملل به پرسش‌های یکسان «شرق»:

خاندان آل‌سعود در یک نگاه

«توماس دابلیو‌لیپمن»، پژوهشگر انستیتو مطالعات خاورمیانه در واشنگتن : تجدیدنظر ریاض در سیاست‌های خارجی آیا با مرگ ملک‌عبدالله عربستان در طولانی‌مدت با بحران سیاسی و جانشینی مواجه می‌شود؟ بحران جانشینی در عربستان‌سعودی وجود ندارد. حتی در صورتی که نارضایتی‌هایی در حلقه دربار عربستان‌سعودی وجود داشته باشد، این موضوع مسکوت باقی خواهد ماند و روند جانشینی صورت می‌گیرد. برخی تحلیلگران معتقدند مرگ پادشاه عربستان بر ثبات آن کشور و به‌تبع آن بر وضعیت امنیتی منطقه تاثیرگذار خواهد بود. تا چه اندازه احتمال تشدید رادیکالیسم در عربستان‌سعودی و ظهور نیروهای افراطی را امکان‌پذیر می‌دانید؟ نامحتمل است که «رادیکالیسم و بنیادگرایی» در عربستان گسترش یابد چرا که «محمد بن‌نایف»، وزیر امور داخلی عربستان‌سعودی که وظیفه حفاظت از امنیت آن کشور را برعهده دارد، فردی قدرتمند و بااراده که مورد احترام و علاقه آمریکایی‌ها هم هست. آیا با شرایط جدید، عربستان به سمت نظام پادشاهی پارلمانی حرکت می‌کند؟ شاید در سالیان بسیار دور امکان‌پذیر باشد. استراتژی‌های نفتی ریاض دستخوش چه تغییراتی می‌شود؟ نامحتمل است که مرگ ملک‌عبدالله تاثیری روی کاهش قیمت نفت یا سیاست‌های نفتی آن کشور بگذارد. عربستان‌سعودی با تصمیم جمعی در بازارهای نفتی فعالیت می‌کند و آنان آگاه هستند که قیمت نفت ظرف یک تا دوسال آینده افزایش خواهد یافت. سیاست خارجی پادشاه جدید در قبال بحران سوریه و حمایت از حکومت بحرین چگونه خواهد بود؟ در حوزه سیاست خارجی هیچ‌گونه تغییری در سیاست عربستان‌سعودی در قبال بحرین ایجاد نخواهد شد. موضوع سوریه متفاوت است چرا که سیاست عربستان‌سعودی تا اندازه زیادی محصول خصومت شخصی ملک‌عبدالله علیه خاندان «بشار اسد» و البته اتحاد دوفاکتوی دولت سوریه با ایران بوده است. احتمال آن وجود دارد که پادشاه جدید عربستان، داعش و فعالیت‌های آن را تهدیدی عمده‌تر در مقایسه با اقدامات دولت اسد در قبال عربستان‌سعودی قلمداد کند و درصدد اصلاح سیاست‌های پیشین آن کشور در قبال سوریه برآید. ارزیابی شما درباره احتمال بهبود روابط تهران و ریاض در دوران جدید چگونه خواهد بود؟ گیرنده نهایی در موضوع روابط ایران و عربستان شخص پادشاه خواهد بود. او ممکن است هیات‌هایی مذاکره‌کننده‌ای ‌متشکل از وزرای امور خارجه یا وزرای دفاع را عازم دیدار با نمایندگان ایرانی کند. با این حال، تصمیم اصلی برعهده اوست. --------------------------------------------------------------- «زبیر اقبال»، پژوهشگر پیشین صندوق بین‌المللی پول : حضور بیشتر سعودی‌ها در فرآیند سیاسی آیا با مرگ ملک عبدالله عربستان در طولانی‌مدت با بحران سیاسی و جانشینی مواجه می‌شود؟ من هیچ‌گونه مشکلی در جانشینی در عربستان سعودی نمی‌بینم. این روند مورد توافق جناح‌های مختلف در عربستان است. ولیعهد در زمان لازم قدرت را در دست خواهد گرفت. روند جانشینی تدریجی است همان‌گونه که پیش‌تر هم روی داده بود. برخی تحلیلگران معتقدند که مرگ پادشاه عربستان بر ثبات آن کشور و به تبع آن بر وضعیت امنیتی منطقه تاثیرگذار خواهد بود. تا چه اندازه احتمال تشدید رادیکالیسم در عربستان سعودی و ظهور نیروهای افراطی را امکان‌پذیر می‌دانید؟ حمایت عمده‌ای از سیاست کنونی عربستان سعودی برای مقابله با بنیادگرایی مذهبی وجود دارد و احتمالا این سیاست ادامه خواهد یافت. استفاده از قوه قهریه علیه «داعش» و «اخوان‌المسلمین» در سطح جهان عرب ادامه می‌یابد. آیا با شرایط جدید، عربستان به سمت نظام پادشاهی پارلمانی حرکت می‌کند؟ به دلیل فشارهای فزاینده کشورهای جهان گمان می‌کنم در آینده نهادهای سیاسی عربستان سعودی امکان مشارکت مردمی بیشتری را در عرصه حکومت‌مداری فراهم کنند. روند اصلاحات وابسته به هزینه رفتارهای قدیمی و کاهش قیمت نفت است این موضوع می‌تواند سبب بازترشدن فضا شود. استراتژی‌های نفتی ریاض دستخوش چه تغییراتی می‌شود؟ سیاست نفتی عربستان سعودی برآمده از منافع بلندمدت آن کشور و سهمش در بازارهای بین‌المللی است. گمان نمی‌کنم در این عرصه حتی با روی‌کارآمدن پادشاه جدید تغییری جدی ایجاد شود. سیاست خارجی پادشاه جدید در قبال بحران سوریه و حمایت از حکومت بحرین چگونه خواهد بود؟ پاسخ به پرسش نهایی شما دشوار است. هیچ چیزی تغییر نکرده است و به احتمال زیاد حمایت عربستان سعودی از اپوزیسیون مخالف «بشار اسد»، رییس‌جمهوری سوریه افزایش خواهد یافت. ارزیابی شما درباره احتمال بهبود روابط تهران و ریاض در دوران جدید چگونه خواهد بود؟ روابط دو کشور پس از مرگ ملک عبدالله تغییر عمده‌ای نخواهد کرد. به یاد داشته باشیم که ملک عبدالله در ابتدا مایل به بهبود روابط ایران و عربستان و همکاری بر سر قیمت نفت بود اما رویدادهای منطقه‌ای مانع از این موضوع شد. در دوره کنونی گسترش همکاری میان دو کشور موضوعی مهم و در راستای منافع دو کشور است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.