با اعلام خبر فوت ملکعبدالله و انتخاب شاهزادهسلمان
قیمت جهانی نفت افزایش یافت
شرق: درست زمانی که کاخ سلطنتی عربستان فوت ملک عبدالله و انتخاب شاهزادهسلمان را بهعنوان جانشین او اعلام کرد، قیمت هر بشکه نفت در بازارهای آسیایی، اروپا و آمریکا گران شد. این رقم که براساس آخرین اخبار تا یکدلار افزایش را نشان میداد، نخستین واکنشهای بازار جهانی به مرگ پادشاهی بود که مدتها ادامه حیات او نگاهها را به خود معطوف کرده در حالی که پیشبینی میشد با مرگ وی قیمت نفت تا 200 دلار افزایش یابد. این در حالی است که در ساعات مختلف روز این رقم روبهافزایش بود و از 93سنت به یکدلار افزایش یافت. عربستان که در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) عضویت دارد، طبق آمارهای آژانس انرژی آمریکا نخستین صادرکننده جهان است و بالاتر از روسیه و امارات متحده عربی قرار دارد و دومین تولیدکننده بعد از آمریکاست. اکنون پیشبینیها و گمانهزنیهای متفاوتی در مورد عملکرد پادشاه جدید عربستان به گوش میرسد. برخی بر این باورند که سیاستهای این دولت همچنان تداوم خواهد یافت و تولید این کشور کاهش نمییابد و برخی نیز معتقدند احتمال افزایش این قیمت با تغییر سیاستها محتمل است، اما با این وجود، پیشبینی این روند کمی زودهنگام به نظر میرسد. در حالیکه دولت یمن نیز که از سالها پیش در سیاستهای نفتی از دولت عربستان پیروی میکرد شائبههایی را در رابطه با آینده سیاستهای این کشور درخصوص تولید و قیمتگذاری نفت به وجود آورده است. روند کاهشی قیمت نفت کُند میشود حسن مرادی، استاد حقوق بینالملل انرژی دانشگاه تهران در گفتوگو با «شرق» در این رابطه گفت: با توجه به اینکه مرگ ملکعبدالله بهتازگی رخ داده است، پیشبینی در مورد تحولات عربستان کمی زودهنگام است، اما با این حال این احتمال هست تغییر سیاسی در عربستان، معادلات قدرت را بر هم زده و روند کاهشی قیمت نفت را کُند کند. مرادی با اشاره به پیشبینیهای پیشین خود از توقف روند کاهشی قیمت نفت اظهار کرد: در حال حاضر عرضهوتقاضا و سیستم تولید در این حوزه، کاهش بیش از این مقدار را پاسخگو نخواهد بود. اگر نگاهی به منطقه نفت شمال داشته باشیم، مشاهده خواهیم کرد که حدود 300کارگر در مناطق نفت شمال بازخریدشده و در کمپانی شل نیز 200 کارگر بیکار شدهاند که خود نشان از موج کاهشی برای حذف نیروی کار در حوزه نفتی داشته و شاهدی دال بر بهصرفهنبودن ادامه روند تولید نفت با این قیمت خواهد بود. وی افزود: درواقع مشکلات مالی ناشی از کاهش قیمت نفت، فراتر از اخراج کارکنان خواهد بود، زیرا اکنون این شرکتها با کاهش سرمایهگذاری در پروژههای جدید مواجه شدهاند که این امر، اکتشاف را دچار چالش کرده است. این کارشناس حوزه بینالملل نفت با تاکید بر اینکه سیستم تولید کاهش قیمت را بیش از این میزان تحمل نخواهد کرد زیرا این امر روی زنجیره تولید اثر سوء داشته، گفت: باید منتظر روند افزایشی قیمت باشیم. مرادی با اشاره به سقوط دولت یمن بیان کرد: با استعفای دولت «عبدربه منصور هادی» و با فرض استقرار دولت جدید و نهضت الشباب در یمن، به نظر میرسد این دولت در سیاستهای اقتصادی خود تجدیدنظر کرده و با کشورهای خلیجفارس، اوپک یا تولیدکنندگان دیگر نفت به نفع تولیدکنندگان تغییر موضع دهد. باید دید سرانجام این استعفا به استقرار چه گروهی در یمن خواهد انجامید. قیمت جهانی نفت به کف خود رسیده است علی فاطمی، مدیر پروژههای نفت، گاز و پتروشیمی نیز در گفتوگویی که با «شرق» داشت، تاکید کرد مرگ ملکعبدالله نمیتواند بهطور مستقیم روی قیمت نفت تاثیرگذار باشد، زیرا در حال حاضر قیمت جهانی نفت به کف خود رسیده است. به معنایی دیگر احتمال تغییر سیاستهای دولت جدید در کوتاهمدت وجود ندارد مگر اینکه سیاستهای دولتی تغییر کرده و به نفع تولیدکنندگان اوپک تغییر کند که در این صورت در قیمت جهانی نفت تاثیر مثبت دارد. فاطمی بر این عقیده است که دولت جدید نیز سیاستهای دولت گذشته عربستان را ادامه خواهد داد و این امر نمیتواند روی دیگران تاثیری داشته باشد. وی با اشاره به اینکه شورشیان حوثی از رییسجمهور قبلی خواستار ماندگاری او شده بودند، اما وی خود خواستار استعفا بود، تاکید کرد: باید امیدوار بود درگیریها در این کشور تشدید نشود و ناامنی گسترده نگردد که این امر خود سبب کاهش قیمت جهانی نفت خواهد شد. اما اگر نگاهی به تجربه یمن در امور نفتی داشته باشیم، درمییابیم این کشور همواره تابع عربستان بوده و به نظر نمیرسد قصد تغییر سیاستهای خود را داشته باشد. مدیر پروژههای نفت، گاز و پتروشیمی تاکید کرد: در کوتاهمدت نباید منتظر کاهش قیمت باشیم، بلکه این امر تنها در روند بلندمدت رخ خواهد داد که در این صورت باید در انتظار افزایش قیمت جهانی نفت بین 60 تا 70دلار باشیم. هرچند به نظر میرسد با عبور از دوران طلایی قیمت نفت و ورود برخی از سرمایهداران به این عرصه، نفت قطعا به بالای صددلار در دوران طلایی خود بازنمیگردد. سیاست نفت ارزان، با مرگ پادشاه عربستان تغییر نمیکند این در حالی است که تحلیلگران، کلید سیاست نفتی عربستان را در دست علیالنعیمی وزیر نفت این کشور میدانند و معتقدند اگر وی در دوران حکومت پادشاه جدید در مقام خود ابقا شود، امیدی به تغییر سیاست نفت ارزان که از سوی وی دنبال میشود، نخواهد بود. به گزارش تسنیم بهنقل از بلومبرگ، ملکسلمان، پادشاه جدید عربستان، احتمالا سیاست نفتی ملکعبدالله، پادشاه سابق را ادامه خواهد داد و حتی به قیمت کاهش بیشتر قیمتها، میزان تولید را پایین نخواهد آورد تا میزان سهم عربستان از بازار نفت را حفظ کند. عربستان با تولید 9/5 و صادرات هفتمیلیونبشکه در روز، بیش از یکدهم عرضه نفت جهان و یکپنجم نفت فروختهشده در سطح جهان را به خود اختصاص داده است. خودداری ریاض از تسلیم سهم خود از بازار به تولید رو به افزایش نفت آمریکا منجر به شدیدترین کاهش قیمت نفت از زمان بحران مالی سال2008 تاکنون شده است. فلورنساید اوکدن، اقتصاددان ارشد موسسه عربیامونیتور در لندن در اینباره گفت: «رهبری عربستان قبلا تصمیم سخت خود برای سپریکردن امور با قیمت پایین نفت را اتخاذ کرده است... نعیمی جای پای محکمی دارد. او مورد احترام است و تا زمانی که کابینه فعلی بر سر کار است، نباید انتظار تغییر وی را داشت.» سلمان، در مقام قبلی خود بهعنوان ولیعهد، در روز ششم ژانویه سخنان ملکعبدالله را تکرار کرده و گفته بود سیاست نفتی عربستان در مواجهه با «تنشهای» بازار در نتیجه کندی رشد اقتصاد جهانی، تداوم خواهد یافت. وی ادامه داد: «این تنشها در بازار نفت جدید نیستند و ما در گذشته با ارادهای استوار، با درایت و تجربه با آنها برخورد کردهایم و با تحولات فعلی بازار نفت نیز به همین شکل برخورد خواهیم کرد.» از نظر تئوریک، تصمیمات نفتی عربستان توسط شورایعالی نفت به ریاست پادشاه اتخاذ میشود. اما به گفته سیمون هاندرسون، تحلیلگر مسایل نفتی، در عمل ظاهرا این تصمیمات برعهده نعیمی گذاشته شده است. «هرچند وی در اواخر دهه70 عمر خود قرار دارد و گفته که بهدنبال بازنشستگی است، اما نعیمی همچنان از جایگاه محکمی برخوردار است.» بهای نفت در نیمه نخست سال٢٠١٥ پایین میماند در این رابطه دبیرکل سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) نیز در مصاحبهای اعلام کرد بهای نفتخام به کمتر از 20 تا 25دلار در هر بشکه نخواهد رسید. عبدالله البدری در مصاحبه با خبرگزاری بلومبرگ گفت: به اعتقاد من بهای نفت در این بهایی که هماکنون قرار دارد، باقی خواهد ماند. مدیرعامل شرکت نفت و گاز توتال فرانسه نیز پیشبینی کرد قیمتهای نفت در نیمه نخست سال٢٠١٥میلادی در سطح پایین حفظ میشود. به گزارش ایرنا از خبرگزاری رویترز، پاتریک پویان اعلام کرد موضوع اصلی نامشخص درباره بهای نفت این است که تا چه زمانی این جریان ادامه دارد. من فکر میکنم در نیمه نخست سال٢٠١٥ قیمتها در سطح پایین حفظ شوند. مدیرعامل توتال ادامه داد: تداوم کاهش قیمتها برای اقتصاد مطلوب است. چنانچه این جریان ادامه یابد، یعنی تقاضا برای فرآوردههای نفتی بالا میرود بنابراین زمانی میرسد که قیمت نفت دوباره افزایش مییابد. قیمتهای نفت از ماه ژوئن سال٢٠١٤میلادی تاکنون ٦٠درصد کاهش یافته است و نفتخام آمریکا هماکنون زیر ٤٧دلار در هربشکه معامله میشود. بسیاری از کارشناسان افزایش عرضه نفت بهدلیل رونق تولید شیلاویل در آمریکا و همچنین کاهش تقاضای این محصول در جهان در اثر پایینآمدن رشد اقتصادی اروپا و چین را عوامل اصلی افت بهای نفت در این دوره عنوان میکنند. کارشناسان بر این باورند که تصمیم سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در نشست ماه نوامبر در وین مبنی بر حفظ سقف تولید نفت، بر کاهش بیشتر قیمتها دامن زده است، اما با این وجود اقتصاددان ارشد آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرد بهای نفت از نیمه دوم سال٢٠١٥ روند افزایشی خواهد داشت. فاتح بیرول تاکید کرد قیمت ٤٥دلاری هر بشکه نفت یک پدیده موقتی است و بهای نفت از نیمهدوم سال٢٠١٥میلادی روند افزایشی خواهد داشت و بنابراین فکر میکنم قیمت ٤٥دلاری کنونی برای هر بشکه نفت، امری موقتی است. وی افزود: انتظار میرود سرمایهگذاریها در حوزه تولید نفت نیز در سالجاری میلادی ١٥درصد یعنی حدود صدمیلیارددلار کاهش یابد. مرگ ملکعبدالله نگاههای مسوولان در داخل کشور را نیز به خود جلب کرده است. در حالیکه چندی پیش بیژن زنگنه، وزیر نفت و محمدباقر نوبخت، رییس سازمان برنامه و بودجه رقم 72دلار را برای قیمت نفت در بودجه منطقی ارزیابی کرده بودند، یکی از اعضای کمیسیون تلفیق از توافق نمایندگان این کمیسیون بر غیرواقعیبودن قیمت نفت در لایحه بودجه سال بعد اشاره کرد. داریوش اسماعیلی در این رابطه گفته بود قیمت ۴۰ تا ۵۰دلاری باتوجه به نوسانات بازارهای جهانی نفت در لایحه بودجه منطقی به نظر میرسد. حال باید دید با توجه به اظهارنظرهای متفاوت و پیشبینیهای چندگانه در این رابطه، کدام سیاست در پادشاهی نوظهور عربستان در پیش گرفته خواهد شد و قیمت جهانی چه تغییراتی را متحمل میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.