|

یک سفر و پیاده‌روی حاشیه‌ساز

آرزو فرشید

حاشیه‌های این هفته از قدم‌زدن محمدجواد ظریف و همتای آمریکایی‌اش در خیابان‌های ژنو و سفر به پاریس شروع شد. پیاده‌روی دیپلماتیکی که ممکن بود منجر به پیشبرد مذاکره هسته‌ای شود، موجب اعتراض بسیاری در داخل کشور شد.

درحالی‌که قدم‌زدن دو وزیر خارجه در دل بسیاری از کارشناسان سیاسی این امید را ایجاد کرد که طرفین بتوانند به نتایج خوبی برسند، برخی اصولگرایان با تاکید بر اینکه رفتار دیپلماتیک تیم دیپلماسی ما اعم از وزیر خارجه و مابقی اعضا باید در تراز انقلاب‌اسلامی باشد، این اقدام ظریف را خارج از این تراز ارزیابی کردند. سیدحسین نقوی‌حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت‌ملی و سیاست خارجی مجلس، یکی از این منتقدان بود که با حضور در برنامه «متن ـ حاشیه» این سوال را مطرح کرد که قدم‌زدن با وزیر خارجه دولتی که در تاریخ کشور ما فقط خیانت و جنایت کرده، واقعا چه معنایی دارد؟ عده‌ای از طرح سوال و انتقاد هم فراتر رفته و خواستار عذرخواهی وزیر خارجه شدند. محمدرضا نقدی، رییس سازمان بسیج مستضعفین، که قدم‌زدن با جان کری را زیرپاگذاشتن خون شهدا دانست، گفته بود این خطاها نشان می‌دهد آقای ظریف نمی‌دانند نماینده چه ملت و چه عظمتی هستند و ایشان با این کارها توانایی خود را در دفاع از حقوق ملت ایران به‌شدت زیر سوال بردند. نقدی حتی با تاکید بر اینکه تاکنون درخصوص وزارت امور خارجه اظهارنظر نکرده تا موضع آنان در مذاکرات را تضعیف نکرده باشد، به صراحت گفت که بعضی اشتباهات، دیگر قابل‌تحمل نیست و آقای ظریف از چشم و نظرم افتاد. این نقدهای تند حتی محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت، را به واکنش واداشت. منتقدان دولت با موضوع سفر ظریف به پاریس و نزدیکی زمانی آن به ماجرای نشریه شارلی نیز بحث‌های دیگری راه انداختند. حسین شریعتمداری در کیهان از مذاکره‌کنندگان خواست به این سوال که حضور در پاریس در هنگامه اهانت به پیامبر اسلام(ص) چه معنایی دارد، پاسخ دهند. او قدم‌زدن در ژنو را نیز ناپختگی وزیر خارجه تعریف کرد و نوشت: آقای ظریف نگاهی برخلاف نگاه رسمی و منطقی جمهوری‌اسلامی‌ایران که آمریکا را دشمن خون‌ریز و غارت‌گر می‌داند؛ دارد و با قدم‌زدن در کنار جان کری بی‌تفاوتی خود را به نگاه رسمی کشور نشان داده است. روزنامه جوان نیز با انتشار یک مطلب انتقادی قدم‌زدن دو وزیر خارجه را در کنار توهین فرهنگ غرب به پیامبر اسلام قرار داد و نتیجه گرفت این اقدام یک دهن کجی به خود است. این روزنامه به نقل از ظریف نوشته: «جلسه طولانی و جدی بود. نیاز بود به شکل دیگری ادامه پیدا کند. این اقدامات در دیپلماسی امری کاملا طبیعی است(!) هتل حیاط یا فضای باز نداشت و با توجه به حضور خبرنگاران در مقابل هتل این مساله به‌شدت از سوی رسانه‌ها مورد پردازش و انتقاد قرار گرفت (!) به‌هر‌حال رسانه‌ها از چنین مسایلی استقبال می‌کنند و می‌پسندند (!؟) حرکتی که انجام گرفت صرفا برای این بود که مذاکرات از حالت نسبتا تنش‌آلودی که پیدا کرده بود، خارج شود و با هوای پاک، فضای مذاکرات تا حدودی تغییر کند.» و در ادامه نویسنده «جوان» تاکید کرده «شبیه یک شوخی است و باید شما را یاد سخنان رهبرانقلاب که نگران تذبذب رفتاری مسوولان نظام بودند بیندازیم.» اما مساله از اعتراض نشریات اصولگرا فراتر رفت و در جلسه شورایعالی انقلاب فرهنگی که به ریاست حسن روحانی برگزار شد نیز، برخی اعضای شورا از سفر ظریف به پاریس همزمان با حمایت مقامات کاخ الیزه از انتشار کاریکاتورهای اهانت‌آمیز درباره پیامبر(ص) انتقاد کردند و خواستار احضار سفیر فرانسه در تهران و تذکر شدید به وی از سوی وزارت‌ خارجه کشورمان شدند. علاوه بر این، تجمع اعتراضی مقابل سفارت فرانسه نیز طی هفته گذشته زمینه طرح برخی از این اعتراضات را مهیا کرد. گذشته از دانشجویان بسیجی دانشگاه تهران که در این خصوص بیانیه صادر کردند، احمد توکلی نماینده اصولگرای تهران، نیز خطاب به محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، گفت: «در شرایطی که در فرانسه این جنایت علیه اعتقادات مسلمانان انجام می‌شود چرا باید مقامات وزارت خارجه آن‌گونه رفتار کنند و به فرانسه سفر داشته باشند و با وزیر خارجه این کشور هتاک دیدار کنند.» این هفته پیاده‌روی ظریف و کری، از «حاشیه» به «متن» منتقل شد و بار دیگر دولت و وزیر خارجه‌اش در سیل انتقادات قرار گرفتند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.