حوثی ها کاخ ریاست جمهوری را محاصره کردند
غروب صلح در یمن
وقوع درگیریهای مسلحانه در صنعا، پایتخت یمن، خبر جدیدی نیست؛ درست همانطور که شکستهشدن توافقنامههای صلح در این کشور بحرانزده به عادتی مألوف بدل شده است. اما بهنظر میرسد اینبار قضیه جدیتر از همیشه است. پایتخت یمن درحالی روز گذشته برای چندینساعت صحنه شدیدترین درگیریها میان نیروهای دولتی و شیعیان حوثی از زمان به دستگرفتن کنترل صنعا توسط آنان در ماه سپتامبر گذشته بود که بنابر گزارشها، حتی درخواست آتشبس از سوی «عبدربه منصور هادی» رییسجمهوری این کشور نیز از التهاب حاکم بر شهر نکاسته است. داستان از آنجا آغاز شد که صبح روز گذشته نزدیکشدن یک خودرو گشتزنی متعلق به مخالفان حوثی به محدوده کاخ ریاستجمهوری، نیروهای گارد ریاستجمهوری را واداشت تا به سمت حوثیها که اکنون در دولت نیز سهیم شدهاند، شلیک کنند. این درحالی است که مقامات جنبش انصارالله منتسب به حوثیهای یمن، ضمن محکومکردن نیروهای گارد ریاستجمهوری به تیراندازی به سوی غیرنظامیان، مدعی شدند نیروهای تحتفرمان آنان در دفاع از خود دست به سلاح بردهاند. پس از آن بود که صدای تیراندازی و انفجار تا ساعتها در مناطق جنوبیصنعا که مقر کاخ ریاستجمهوری و محل زندگی بسیاری از مقامات امنیتی آن کشور است، شنیده میشد. درگیریهای خونین روز گذشته که چندینکشته و زخمی برجای گذاشته، البته تنها به مناطق اطراف کاخ ریاستجمهوری و منزل شخصی منصور هادی ختم نمیشد. درست همانزمانی که خیابانهای منتهی به این مناطق بسته شده و کاملا در اختیار شبهنظامیان حوثی بود، منطقه حدا نیز بهعنوان یکی از مراکز دیپلماتیک صنعا آماج تیراندازی و انفجار قرار داشت؛ وضعیتی که منجر به تعطیلی بسیاری از سفارتخانههای خارجی شده بود. اما حوثیها در حالی موفق شدهاند به گفته نادیا السقاف، وزیر اطلاعرسانی دولت، کنترل خبرگزاری رسمی یمن (سبا) و تلویزیون دولتی آن کشور را به دست گیرند که گزارشهایی از حمله به کاروان حامل «خالد بحاح» نخستوزیر آن کشور منتشر شده است. تیراندازی به خودرو نخستوزیر هنگامی رخ داد که او پس از ترک جلسهای در منزل رییسجمهور که با حضور صالح الصمد، نماینده حوثیها و بهمنظور رفع تنشها تشکیل شده بود، قصد عبور از پست ایست بازرسی انصارالله را داشت. اما آنطور که پیداست در پی همین جلسه بود که منصور هادی خواستار برقراری آتشبس شد. راجح بادی، سخنگوی رسمی دولت یمن در گفتوگو با خبرگزاری شینهوا، ضمن تایید این خبر اعلام کرد رییسجمهور در نشست فوقالعادهای که با مشاورانش و نمایندگان حوثی داشته، از هر دوطرف خواسته است آرامش را به این کشور بحرانزده بازگردانند؛ درخواستی که به نظر میرسد با توجه به گسیل نیروهای کمکی از سوی حوثیها و استقرار تانکها در اطراف کاخ ریاستجمهوری، چندان امیدی به تحقق آن نمیرود. برای یافتن سرنخ بنبست کنونی، شاید بهتر باشد به وقایع روز شنبه بازگردیم؛ یعنی هنگامی که احمد عواد بنمبارک، نخستوزیر پیشین و رییس دفتر کنونی منصور هادی، در مسیر کاخ ریاستجمهوری توسط مخالفان حوثی ربوده شد. مبارک که ریاست کمیسیون تنظیم پیشنویس قانوناساسی را بر عهده دارد، قصد داشت تا با حضور در کاخ ریاستجمهوری نسخهای از پیشنویس جدید قانوناساسی را تقدیم رییسجمهور کند. بر مبنای پیشنویس جدید و بهمنظور حلوفصل تنشهای قومی، فرقهای و سیاسی، یمن به ششمنطقه فدرالی تقسیم خواهد شد. طرح ششمنطقهایشدن یمن که پیشتر در کنفرانس گفتوگوی ملی صنعا مورد توافق گروههای مختلف یمنی قرار گرفته بود، اکنون علاوهبر جنبش حراک که خواستار بازپسگیری یمن جنوبی است، در شمال نیز با مخالفت شدید حوثیها و جنبش انصارالله روبهرو است. «عبدالملک الحوثی» رهبر انصارالله، در حالی دوهفته پیش در جمع هواداران مخالفت قاطعانه خود با طرح تقسیم یمن به ششمنطقه فدرال را اعلام کرد که رهبران حوثی بیم آن دارند طرح موردنظر موجب تضعیف قدرت آنان در سهمنطقه فدرالی حضرموت، سبا و ازال در شمال کشور شود. در نتیجه جای تعجب نیست حذف برخی از مواد پیشنویس قانوناساسی اولین شرط حوثیها برای برقراری آتشبس در فهرستی باشد که نماینده آنان روز گذشته به دولت ارایه داده است. در بیانیه «صالح الصمد» یکی از اعضای انصارالله که در پی توافقنامه ماه سپتامبر بهعنوان مشاور سیاسی رییسجمهور منتصب شده، به همکاری منصفانه و مشارکت بیشتر حوثیها در ساختار دولتی نیز اشاره شده است. رهبران حوثی پیشتر خواستار ادغام شبهنظامیان انصارالله در ارتش رسمی یمن شده و از منصور هادی خواسته بودند با تشکیل یکدولت وحدت ملی جدید و اعمال اصلاحات در سازمانهای دولتی، تعهد خود به توافقنامه صلح را نشان دهد. این در حالی است که دولت نیز خواستار خروج شبهنظامیان حوثی از مناطق تحت فرمان آنان مطابق با بندهای توافقنامه ماه سپتامبر است. با تمام این اوصاف و حالا که صالح الصمد در گفتوگو با آسوشیتدپرس از عزم نیروهای انصارالله برای تشدید مخاصمات در صورت عدم پایبندی دولت به توافقنامه سخن گفته و نسبت به هزینههای سنگین به بارآمده از هرگونه رویارویی آتی هشدار داده، بهنظر میرسد افق صلح باری دیگر در جنوب شبهجزیره عربستان درحال فروریختن است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.