|

با وجود سقوط قیمت هر بشکه نفت به زیر ۵۰دلار

اصرار دولت بر نفت 72دلاری در بودجه

شرق: عطش قیمت نفت برای نزولی‌شدن هنوز ادامه دارد با این حال مردان دولت یازدهم همچنان بر نفت بشکه‌ای 72دلار در لایحه بودجه94 اصرار دارند. نوبخت، رییس سازمان مدیریت و برنامه کشور در گفت‌وگوی ویژه خبری یکشنبه‌شب شبکه‌دوم سیما به صراحت گفت، تمایلی به تغییر نرخ ۷۲دلاری در بودجه۹۴ نداریم. او برای دفاع تمام‌قد از نفت 72دلاری در لایحه بودجه دلیل هم ‌آورد: عده‌ای معتقدند؛ نفت در سال بعد بالای 80دلار خواهد بود، ضمن آنکه هیچ کس نمی‌تواند به قطع یقین بگوید 72دلار هم نمی‌شود. نوبخت در بخش دیگری از سخنانش بار دیگر بر اداره کشور با نفت 40دلاری تاکید کرد و حتی با مرور تاریخ نفتی کشور گفت، افرادی که الان بودجه می‌بندند زمانی با نفت هفت و هشت‌دلاری هم بودجه بستند. اشاره نوبخت به دولت هاشمی‌رفسنجانی بود که بودجه با نفت هفت‌دلاری بسته شد. از زمانی که دولت لایحه بودجه94 را مجلس ارایه کرد، نفت 72دلاری برای هر بشکه نفت، بیشتر از دلار دو‌هزارو850تومانی مورد نقد کارشناسان و نمایندگان مجلس قرار گرفته است. البته نوبخت برای این‌ گروه هم دلیل آورد: ممکن است در پاره‌ای جزییات نمایندگان حرف‌هایی داشته باشند اما من اعلام می‌کنم با 72دلار می‌توانیم کشور را اداره کنیم که اگر کمتر باشد از مکانیزم تخصیص استفاده می‌کنیم. یعنی بودجه منعطف بسته‌ایم. نوبخت این را هم گفت که هر یک دلار اگر قیمت نفت پایین بیاید هزارمیلیاردتومان درآمدمان کم می‌شود. اگر دولت بودجه صداوسیما و بقیه را کم کند مورد انتقاد واقع می‌شود اما اگر ما این را با مکانیزم تخصیص به‌تدریج عمل کنیم مشکلی به وجود نمی‌آید. رییس سازمان مدیریت در کنار این دفاع از تحقق‌نیافتن 31هزارمیلیاردتومان از درآمدهای دولت به‌خاطر کاهش قیمت نفت خبر داد و گفت: همان‌طور که با 31هزارمیلیاردتومان عدم‌تحقق درآمدها کشور را امسال کنترل کردیم برای سال بعد هم می‌توانیم مدیریت داشته باشیم. با این حال او معتقد است؛ اگر قیمت نفت تا 40دلار کاهش یابد عدم‌تحقق درآمد آن قابل مدیریت است؛ گفته‌ای که بارها از جانب او و دیگر مردان کابینه تکرار شده است. به‌جز نوبخت، زنگنه هم در مقام دفاع از نفت 72دلاری در لایحه بودجه94 برآمد: قیمتی که تعیین کردیم از نظر خودمان منطقی است و کمیسیون تلفیق نیز کلیات آن را روز گذشته در مجلس تصویب کرد. سه‌روز قبل اما طیب‌نیا، وزیر اقتصاد از تدوین سه‌سناریو برای نفت خبر داد: دولت سه‌سناریوی بدبینانه، متوسط و خوش‌بینانه را برای قیمت نفت طراحی کرده که براساس آن، سیاست‌های پولی، مالی، ارزی و تجاری کشور را تنظیم می‌کند. این سناریوها در حالت‌های مختلف و با توجه به قیمت نفت که نرخ‌های ۴۰، ۵۰ و ۷۰دلار را پیش‌بینی کرده، قابل‌اجراست. محدوده قیمت نفت 60 تا 80دلار روز گذشته موسسه تحقیقات انرژی فکت گلوبال در گزارش ماه ژانویه خود اعلام کرد: قیمت نفت احتمالا از سطوح کمتر از 50دلار در هربشکه بالاتر خواهد رفت اما بسیاری عقیده دارند که سطح قیمت نفت در بلندمدت پایین‌تر از متوسط قیمت نفت در سال‌های اخیر خواهد بود. این موسسه افزود: ما به تئوری رسیدن نفت به 20دلار اعتقاد نداریم. قیمت‌ها در کوتاه‌مدت احتمالا تا سطح 30دلار در هر بشکه خواهد رسید، اما مجددا افزایش خواهد یافت. ما معتقدیم که محدوده قیمت نفت تا پایان دهه جاری 60 تا 80دلار در هربشکه خواهد بود. بهای نفت از ماه ژوئن گذشته که به 115دلار در هر بشکه رسیده بود، به‌دلیل اشباع بازار و کندی رشد تقاضا حدود 60درصد کاهش یافته است. آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرد، با توجه به وضعیت موجود بازار، اوپک سرانجام مجبور خواهد شد تولید نفت خود را در سال2015 به 29میلیون‌و800هزاربشکه در روز تنزل دهد. این درحالی است که خود سازمان کشورهای صادرکننده نفت پیش‌بینی کرده میزان تولید نفت این سازمان در سال2015 به‌طور میانگین 30میلیون‌بشکه در روز خواهد بود.

-------------------------------------------------------------------------

نفت 40دلاری انضباط را به دولت بازمی‌گرداند

هادی حق‌شناس- عضو پیشین کمیسیون بودجه مجلس

در لایحه بودجه سال1394 قیمت نفت معادل 72دلار پیش‌بینی شده است. این قیمت در زمان تقدیم لایحه به مجلس منطقی جلوه می‌کرد. اما در هفته‌های گذشته با افت بی‌سابقه قیمت نفت این رقم مورد مناقشه و نقد متخصصان قرار گرفت. در حال حاضر نفت با قیمتی پایین‌تر از 50دلار فروخته می‌شود و این مساله کارشناسان را در تحقق درآمدهای بودجه بدبین کرده است.

با وجود این برخی مسوولان دولتی همچنان بر قیمت مذکور اصرار دارند. استدلال این‌دسته از مسوولان این است که براساس اطلاعات و تحلیل‌هایی که دارند وضعیت فعلی در بازار نفت قابل تداوم نیست. براساس این تحلیل‌ها در ماه‌های آینده قیمت پایین نفت سبب خواهد شد که استخراج از منابع جدید نفت مانند نفت شیل آمریکا توجیه اقتصادی نداشته باشد و در نتیجه، این‌دسته از تولید‌کنندگان از بازار حذف شوند. با از رده‌خارج‌شدن این منابع نفتی که در سال‌های اخیر نقش بسزایی در اضافه تولید بازار داشته‌اند، میزان عرضه پایین آمده در نتیجه قیمت بالا خواهد رفت. از طرف دیگر در بُعد مصرف نیز با خارج‌شدن اقتصاد اروپا و آمریکا از رکود و رشد پنج‌درصدی اقتصاد آمریکا در سال گذشته، نیاز به انرژی افزایش خواهد یافت. بنا بر این تحلیل‌هاست که دولت معتقد است نرخ 72دلار، پیش‌بینی قابل‌قبولی برای قیمت نفت است. از طرف دیگر استدلالی در دولت مطرح است که سازوکارهای تخصیص این توان را به بانک مرکزی می‌دهد که در صورت تحقق‌نیافتن درآمدهای بودجه، با تخصیص منابع بودجه عمرانی به بودجه جاری، کسری بودجه را جبران کند. دولت باید توجه داشته باشد که بار سنگین 77هزار پروژه نیمه‌کاره از دولت قبل بر دوش اوست. تخصیص منابع عمرانی به بودجه جاری در صورت تحقق‌نیافتن درآمدها برای این پروژه‌ها فاجعه‌بار خواهد بود. استدلال دولت این است که با تحقق نفت 72دلاری اشتغال بیشتری در طرح‌های عمرانی اتفاق خواهد افتاد اما در مقابل باید در برابر احتمال تحقق‌نیافتن این درآمدها نیز هوشیار بود. از طرف دیگر قیمت 40دلار که به‌عنوان یکی از سه سناریو پیشنهادی از طرف وزیر اقتصاد برای بودجه سال آینده مطرح شد، حاوی یک پیام مهم برای سازمان‌های دولتی است. این رقم به این معنی خواهد بود که این سازمان‌ها باید به لحاظ مالی بیشتر بر خود سخت بگیرند. نفت 40دلاری در بودجه می‌تواند نویدبخش بازگشت انضباط مالی به دولت و ساختار اجرایی کشور باشد.

امکان اعمال نفت 40دلاری در بودجه وجود ندارد

بیژن رحیمی‌دانش- کارشناس سابق سازمان برنامه‌وبودجه

لایحه بودجه سندی است که دولت براساس آن از مجلس برای دخل‌و‌خرج‌های خود کسب اجازه می‌کند. طبیعی است که دولت گرایش به‌ این داشته باشد که در برآوردهای خود درخواست منابعی بیشتر از اندازه واقعی درآمدها داشته باشد. در زمان تنظیم لایحه بودجه، قیمت 72دلاری نفت منطقی و قابل‌‌قبول می‌نمود. واقعیت این است که بودجه براساس همین نرخ بسته شده و تغییر شدید در این نرخ به معنی به‌هم‌ریختگی ساختار بودجه خواهد شد. اگر برای سال‌آینده قیمت حداقلی 40دلار را در نظر بگیریم که درحال‌حاضر هیچ کارشناسی قیمتی پایین‌تر از این را پیش‌بینی نمی‌کند، این به معنی عدم تحقق 32هزارمیلیاردتومانی در بخش درآمدهای بودجه خواهد بود. کسر 32هزارمیلیاردتومان در مجلس و در یک مدت زمانی کوتاه نه عملی است و نه به‌صلاح کشور.

در مدت کوتاه نهایتا می‌توان چهار تا پنج‌هزارمیلیاردتومان از هزینه‌های دولت را حذف کرد. از طرف دیگر باید توجه داشت که این کسری به 32هزارمیلیاردتومان محدود نخواهد شد و با تاثیری که بر باقی منابع درآمدی دولت می‌گذارد، این مبلغ به حدود 40هزارمیلیاردتومان افزایش خواهد یافت. پیشنهاد درنظرگرفتن نرخ 40دلار برای نفت در بودجه، به این معنی خواهد بود که بلافاصله حجم زیادی از بودجه عمرانی کشور حذف شود. این مساله باعث خواهد شد که چنانچه قیمت نفت افزایش پیدا کند هم دولت قادر به تزریق پول به پروژه‌های عمرانی نباشد. از طرف دیگر حذف شتابزده اعتبار پروژه‌ها، الزاما بدون درنظرگرفتن اولویت‌ها رقم خواهد خورد. چنین وضعیتی در نظام بودجه‌ریزی ما بی‌سابقه نیست. در دولت آقای هاشمی نیز که بر سر قیمت نفت اختلاف نظر وجود داشت و بین قیمت 13دلاری یا 16دلاری نفت در مجلس بحث‌و‌جدل در گرفته بود، همین وضعیت پدید آمده بود. همان راهکاری که مجلس در آن سال‌ها پیش گرفت، امروز باید سرمشق کار قرار گیرد. مجلس باید به دولت اجازه محاسبه نفت 72دلاری را بدهد به این شرط که تا اواسط سال، اعتبارات سازمان‌های دولتی براساس نفت 40دلاری تخصیص یابد اما دولت از آن تاریخ براساس درآمدی که کسب کرده بتواند اضافه‌درآمد خود را به پروژه‌های عمرانی اختصاص دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.