|

سهامداران خودخوانده فناوری

مدعیان بهوش باشند

در هفته گذشته، خبری در رسانه‌ها منتشر شد مبنی بر اینکه رییس‌جمهور طی حکمی معاون علمی و فناوری خود را موظف به ایجاد مرکز ملی فضایی با هدف هماهنگی، سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و نظارت بر فعالیت‌های فضایی کرده است. صرف‌نظر از ضرورت وجود چنین مرکزی برای کشور ما به عنوان یک قدرت نوپا در عرصه فعالیت‌های فضایی، واکنش رسانه‌های عمدتا وابسته به جریان مخالف دولت به این موضوع در نوع خود بسیار جالب توجه بود. سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا موضوع مرکز ملی فضایی و اصلاحات موردنظر دولت برای ساماندهی فعالیت‌های فضایی که طرح‌ریزی آن سابقه‌ای به درازای دولت تدبیر و امید دارد، ربطی به مذاکرات هسته‌ای و تحریم‌ها دارد؟ یا ارتباط‌دادن این موضوعات در مقطع کنونی تنها با هدف فشار به دولت و البته با تحریک همان عده نگران صورت می‌گیرد؟ نکته حساسی که باید مورد توجه قرار گیرد، آن است که اگر ارتباطی بین موضوع فضایی و مذاکرات هسته‌ای وجود نداشته باشد، این گمانه‌زنی‌ها آن هم به‌طور علنی مصداق‌ گِرادادن به دشمن است و تنها کار را بر تیم مذاکره‌کننده و فعالان حوزه فضا سخت خواهد کرد. مدعیان حفظ منافع فضایی قطعا می‌دانند که منافع ملی، عرصه ماجراجویی سیاسی و جناحی نیست و دانشمندان جوان ما نباید بهای قدرت‌طلبی و بی‌تدبیری آنها را بپردازند. البته ماهیت صلح‌آمیز فعالیت‌های فضایی کشورمان بر همگان آشکار است و با تدبیر مسوولان و اصلاحات ساختاری مطلوب، روند توسعه فضایی کشور پرشتاب‌تر از گذشته ادامه خواهد یافت. اما با توجه به دغدغه‌های دلسوزان واقعی حوزه فضایی و برای کاهش احتمال هرنوع ارتباط‌یافتن فعالیت‌های فضایی با موضوعات حساسیت‌برانگیز، پیشنهاد می‌شود در ساختار جدید، اولا مدیران فضایی حتی‌الامکان از میان افراد با سوابق غیرنظامی و دارای وجهه علمی و بین‌المللی انتخاب شوند، ثانیا هرنوع فعالیتی که شائبه نظامی‌بودن برنامه‌های فضایی کشور را تقویت می‌کند، به خارج از مجموعه سازمان فضایی منتقل شود، ثالثا مجموعه‌هایی که سوابق غیرفضایی و تولیدات بعضا با کاربری دومنظوره دارند از سازمان فضایی منفک و جهت استمرار فعالیت به جایگاه مناسب در دولت انتقال داده شوند. به این‌ترتیب امید است با اقدامات مذکور همچنین گسترش همکاری‌های بین‌المللی، صلح‌آمیزبودن برنامه‌های فضایی کشور هیچ‌گاه مورد تشکیک قرار نگیرد. در پایان، ذکر این نکته ضروری است که تجربه تلخ تحریم هسته‌ای نشان داد دشمنان از هردستاویزی برای جلوگیری از پیشرفت و توسعه ایران بهره خواهند برد. بنابراین در شرایط حساس کنونی باید هوشمندانه عمل کرد و از موضع‌گیری‌ها و اظهارات غیرمسوولانه اجتناب کرد. گره‌زدن تغییر در ساختار حوزه فضایی کشور به موضوع تحریم‌ها با هرهدفی که باشد، مردود است چراکه تغییر و تحول در ساختار سازمان‌های نوپا امری اجتناب‌ناپذیر است و این تغییرات در سایه ارزیابی مداوم از عملکرد و دستاوردهای سازمانی صورت می‌گیرد. به‌علاوه، یک‌دهه فعالیت فضایی کشور نشان می‌دهد دستاوردهای فضایی بیش از آنکه مرهون ساختارها باشد، مدیون تلاش و پشتکار پژوهشگران بی‌ادعای این عرصه بوده است؛ پژوهشگرانی که در هرساختاری تنها با انگیزه ارتقای علمی-صنعتی کشور و فارغ از ملاحظات فردی و گروهی، پرتلاش و موفق ظاهر می‌شوند. بنابراین اگر پس از نزدیک به دوسال بررسی و مطالعه کارشناسی، بازسازی ساختاری حوزه فعالیت‌های فضایی در دستور کار دولت قرار گرفته و جمع‌بندی رییس‌جمهور محترم بر این امر محقق شده است، همگی باید در جهت اجرای آن، همکاری و مشارکت کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.