معمای قتل یک رییس
یاکوب آرژونی- پلیسینویس آلمانی- را در ایران با کتاب «تولدت مبارک آقاکمال» شناختیم؛ کتابی که چندی پیش با ترجمه ناصر زاهدی در مجموعه کتابهای پلیسی نقاب، از طرف انتشارات جهان کتاب منتشر شد. اینروزها انتشارات جهان کتاب، اثر دیگری را از آرژونی با عنوان «به سلامتی آقاکمال» در مجموعه جهان کتاب و بازهم با ترجمه ناصر زاهدی، منتشر کرده است. کارآگاه این رمان نیز کمال کایانکایای ترکتبار است که کارآگاهی است مخلوق یاکوب آرژونی و آرژونی مجموعهای داستان پلیسی با محوریت این شخصیت نوشت و با این آثار بسیار موردتوجه قرار گرفت و او را با پلیسینویسانی نظیر ریموند چندلر و دشیل همت که از نویسندگان مطرح رمان پلیسی نوآر بودند، مقایسه کردند. «به سلامتی آقاکمال» داستان چهارطرفدار محیطزیست است که متهم به قتل رییس یکشرکت موادشیمیایی شدهاند. آنها اعتراف کردهاند که در شب حادثه در محل شرکت بمبگذاری کردهاند، اما هرارتباطی را با رییس شرکت منکر میشوند. براساس گفته شاهدان، مردپنجمی نیز در ماجرا دخیل بوده، اما هیچ ردپایی از او پیدا نمیشود. وکیل متهمان، کارآگاه خصوصی کمال کایانکایا را مامور یافتن مردپنجم میکند. کارآگاه ترکتبار در جستوجوهایش به حریمهایی نفوذ میکند و پردههایی را کنار میزند که بخشی از فساد در بالاترین سطوح اداری کشور را آشکار میکند؛ فسادی که در شبکهای پیچیده و درهمتنیده سازمان یافته است و مقاماتی چون شهردار و رییسپلیس ایالت نیز در آن دخالت دارند. در مقدمه ترجمه فارسی کتاب درباره ویژگی داستانهای پلیسی آرژونی چنین میخوانیم: «آرژونی داستانهایی درباره قتل و جنایت مینویسد، اما سعی در روشنکردن دلایل آنها دارد؛ دلیلهایی چون رشوهخواری، عطش قدرت و پول. او اینها را مختصر و جذاب و با بیانی موثر و طنزآمیز به خواننده میرساند. نوشتههای او این واقعیات شوم را به بهترین نحو رسوا میکنند.» آنچه درپی میآید، سطرهایی است از رمان به سلامتی آقاکمال: «کارخانه در حاشیه کوهپایهای بود. سمت راست آن، همان دریاچه بود. موج آب کثیف زردرنگ آن به ساحلشنی روشن اصابت میکرد. از روی سنگریزههای نمدار تا لوله فاضلاب منفجرشده رفتم. چندان مواد منفجره زیادی لازم نبود تا چنین لوله بتنیای را داغان کند. تمام این عملیات همانقدر مهیج بود که مثلا ترکیدن تایر ماشین در محل پارکممنوع. ساحل را برانداز کردم. جایی که شن تمام میشد، یک نیزار وجود داشت و فاصله آن با آب را زمین و خاک کثیف و لجن فراگرفته بود. اگر کسی در اینجا هوس چادرزدن داشت، باید به سلیقهاش دستمریزاد گفت. چرخیدم. کارخانه از یکمشت حلبی موجدار تشکیل شده بود که از آن بدونهیچ نظموترتیبی سهتا موج عظیم سر به آسمان کشیده بودند. از یکی از آنها شعله کمسویی بیرون میزد. بر روی دیوار طولی یک انبار، با رنگ قرمز رنگورورفتهای نوشته شده بود: «داروهای بولیگ- برای زندگی، برای آینده، برای فرزندانمان. کمپانیهای موادشیمی خیلی دوست دارند آگهیهایی با شعارهای رنگولعابدار بدهند.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.