|

«احیا» نه انحلال

عباس خاراباف-روزنامه‌نگار و کارشناس هوافضا

چندروزی است رسانه‌های مخالف دولت در یک حرکت شتابزده گسترده رییس‌جمهور را متهم به نابودی مراکز اقتدار فضایی کشور می‌کنند! اما آیا واقعا آنطور که جوسازی می‌شود، رییس‌جمهور قصد دارد سازمان فضایی یا نهادهای زیرمجموعه آن را نابود کند؟ پاسخ بسیار واضح است؛ نه‌تنها دستوری برای انحلال نیست بلکه اجرای صحیح و کارشناسی‌شده ابلاغیه رییس‌جمهور می‌تواند بخش فضایی کشور را متحول کرده و امیدهای ازدست‌رفته را در این حوزه زنده کند. در ابلاغیه سی‌ام آذرماه1393 رییس‌جمهور به «سورنا ستاری»، وی مسوولیت اداره جلسات شورایعالی فضایی را به معاون علمی و فناوری خویش سپرده و مسوولیت اداره دبیرخانه این شورا را نیز برعهده ستاری گذاشته است. این دستور رییس‌جمهور می‌تواند یکی از قابل‌توجه‌ترین اتفاقات فضایی در ایران باشد. می‌دانیم شورایعالی فضایی ایران، عالی‌ترین مرجع رسیدگی به مسایل فضایی کشور است که پیش از این در تشکیل و برگزاری جلسات منظم برای اخذ تصمیمات بالادستی توسط عالی‌ترین مقامات دولتی و غیردولتی و ابلاغ مصوبات به نهادهای مجری، دچار مشکلاتی بود. کارشناسان معتقدند عدم برگزاری جلسات این شورا باعث شده است تا علاوه‌بر به‌وجودآمدن مشکلات عدیده، تخلفاتی نیز در حوزه فضایی کشور رخ دهد که احتمالا ورود رییس‌جمهور، به این دلایل بوده است. اکنون انتظار می‌رود با اجرای این ابلاغیه و براساس قوانین مصوب، جلسات این شورا برگزار شود تا مشکلات به‌وجودآمده بین نهادها و وزارتخانه‌های مختلف در حوزه فضایی برطرف شوند. همچنین رییس‌جمهور در بخش دوم ابلاغیه خود، از معاون علمی و فناوری خود درخواست کرده است تا «مرکز ملی فضایی» را با هدف هماهنگی، سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و نظارت بر نهادهای فضایی کشور و با رعایت قوانین ایجاد کند. تشکیل این مرکز با اهداف تعریف‌شده دقیقا حلقه مفقوده توسعه فضایی کشور است. به‌طوری که نظرسنجی‌های معتبر از کارشناسان و خبرگان فضایی نشان می‌دهد بازیگران عرصه فضایی کشور با مشکلاتی همچون عدم هماهنگی و موازی‌کاری مواجه هستند و نیاز به یک ارگان بالادستی برای سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و نظارت بیش از همه‌چیز برای حوزه فضایی کشور ضروری است. متن ابلاغیه رییس‌جمهور نه‌تنها دستوری برای انحلال یا نابودی نیست بلکه تدبیر و توجه به نظر اکثریت کارشناسان را دنبال می‌کند. اما موضوع دیگری که این‌روزها به بهانه اصلی مخالفان برای انتقاد از دولت تبدیل شده است، بازگشت سازمان فضایی به خاستگاه اصلی و قانونی خود یعنی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و همچنین زیرمجموعه‌های پژوهشگاه فضایی به وزارتخانه‌هایی است که در آن تاسیس شده‌اند. در حالی که تصمیم دولت برای این اتفاق هنوز قطعی نشده است.

اما حتی اگر تصویب شود، نمی‌توان آن را به معنی نابودی یا انحلال در نظر گرفت. چنین تصمیمی دقیقا مصداق بازگشت به قانون است. مزید اطلاع منتقدان دولت، تصمیم دولت قبل برای ادغام و ارتقا به‌دلیل نقض مصوبه 68159 مجلس‌شورای‌اسلامی یک اقدام غیرقانونی به حساب می‌آمد که از آن زمان مورد انتقاد بسیاری از کارشناسان نیز بوده است. لغو ابلاغیه غیرقانونی دولت قبل توسط دکتر «روحانی» می‌تواند بسیاری از مشکلات به‌وجودآمده فضایی کشور که ناشی از اقدامات غیرمنطقی و تبلیغاتی دولت احمدی‌نژاد بود را حل کرده و حتی حرکت رو به پیشرفت فناوری فضایی کشور را با هزینه‌های معقول‌تری احیا کند. آنچنان که بسیاری از کارشناسان فضایی کشور، حتی افرادی که در پژوهشکده‌های مذکور مشغول به فعالیت هستند، از وضعیت کنونی خود رضایت ندارند و چشم امیدشان به تدبیر رییس‌جمهور برای رهایی از این وضع بلاتکلیف است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.