|

در زمین تروریست‌های بنیادگرا بازی نکنید

اردشیر زارعی قنواتی

روز هفتم‌ژانویه با حمله به نشریه موهن طنز «شارلی ابدو» در پاریس که به کشته‌شدن چهار‌کاریکاتوریست مشهور فرانسوی به‌همراه پنج‌روزنامه‌نگار دیگر، یک‌اقتصاددان و دو‌پلیس منجر شد، یک‌روز سیاه در تاریخ فرانسه به‌حساب می‌آید. با مشخص‌شدن هویت مهاجمان نشریه شارلی که دو‌برادر «شریف و سعید کواشی» بودند و «آمدی کولیبالی»، همدست آنان که وظیفه حمله به پلیس و یهودیان به او محول شده بود و هر سه‌نفر نیز متولد و شهروند فرانسه و با گروه‌های تروریست «القاعده» شاخه یمن و «داعش» مرتبط بودند، تصویر خاکستری موجود تا حدود زیادی جای خود را به یک تصویر واضح و روشن داد. در این مرحله مشخص شد که تروریست‌ها این‌بار نه از مردم خاورمیانه که بزهکاران و دانش‌آموختگان دانشگاه جنگ تروریستی در یمن و سوریه بودند که روزگار نه‌چندان دوری با آزادی کامل از پاریس به مناطق بحرانی خاورمیانه به‌خصوص سوریه روانه می‌شدند. این وقایع اپیزود میدانی عملیات بود، درحالی که در حواشی این حوادث و در زیر پوسته شهر وقایعی رقم خورده بود که بنا به سوابق تاریخی شکل‌یابی گروه‌های تروریستی، شکست سیاست انتگراسیون در قاره اروپا، جایگاه آزادی بیان در نظام لاییک فرانسه، مرزبندی بین تروریسم بنیادگرا با جامعه مسلمانان، نقش رسانه‌های بین‌المللی در پوشش زنده تلویزیونی این وقایع و مهم‌تر از همه انگیزه اصلی اتاق‌های فکر گروه‌های تروریست بنیادگرا مسیر متفاوتی را نسبت به هدف همزیستی بین طبقات اجتماعی دنبال می‌کرد. در این بین ارتباط حوادث تروریستی پاریس با موضوعاتی چون انزوا و حاشیه‌نشینی نسل‌های جوان مهاجرین مسلمان در چارچوب فقر اقتصادی و فرهنگی، نقش تعیین‌کننده اهداف ژئوپلتیک ساخت قدرت در آنارشی موجود در نظام بین‌الملل به‌خصوص در خاورمیانه و شاخ آفریقا، تمرکز نهادهای اطلاعاتی غربی بر امنیت داخلی در وضعیت کمک به تشدید ناامنی خارجی، عدم شفافیت کشورهای اروپایی در مرزبندی بین حقوق بشر و دموکراسی با تروریسم برای دخالت در امور دیگر کشورها و مهم‌تر از همه عدم پذیرش جهانی‌بودن مولفه امنیت بین‌المللی در یک جهان متنوع با منافع ناهمگون، هرگز نباید نادیده گرفته شود. جهان در شرایطی قرار گرفته که دیگر این نکته به روشنی اثبات شده است که بنیادگرایی تروریستی از نوع القاعده و داعش در بستری رشد می‌کند که بنا بر بعضی تناقضات در زیست اجتماعی جهان معاصر، معیارهای دوگانه در برخورد با رخدادهای بین‌المللی، حمایت پیدا و پنهان رژیم‌های نامشروع منطقه از فرهنگ بنیادگرایی برای تثبیت حاکمیت خود و مقابله با رقبای منطقه و همچنین فرقه‌گرایی بر محیط‌های بحرانی تحمیل شده است. به همین دلیل موضوع آزادی بیان که می‌تواند در چارچوب نظری و حقوقی از یک «مطلقیت» قانونی برخوردار باشد در پروسه حرکتی خود در محیط بحران و آنارشی حاکم بر جهان کنونی واجد یک خصوصیت «نسبی» در عرصه عینی‌و‌عملی خواهد بود. چنانچه آزادی بیان به‌عنوان یک‌حق انسانی در یک‌مقطع خاص و بنا‌به‌دلایل عینی موجب نقض همزیستی، نفی رواداری، تشدید قطبی‌گرایی، تقویت راستگرایی افراطی و به خصوص تثبیت و تحمیل بنیادگرایی در قالب اقدامات تروریستی شود، خوشبین‌ترین و اصلی‌ترین حامیان حق آزادی بیان نیز می‌بایست در مطلق‌گرایی این موقعیت حقوقی درنگ کنند، درحالی‌که افکار عمومی جهان و حتی جوامع مسلمان به نفع حق آزادی بیان و محکومیت اقدامات تروریستی پاریس به شدت تهییج شده بود. انتشار دوباره کاریکاتوری توسط شارلی یک شکاف عینی و نفرت را در سطح عمومی ایجاد کرده و برای بنیادگرایان تروریست موهبتی فراهم آورد تا در بین لایه‌های زیرین اجتماعی در جوامع مسلمان اقدام خود را توجیه کرده و بستر مساعدی را برای یارگیری جدید در اختیار بگیرند. این اقدام زشت به همان نسبت تبعات تخریبی را به‌دنبال خواهد داشت که پخش مستقیم 48ساعته تعقیب و گریز تروریست‌ها در پاریس توسط شبکه‌های خبری و به خصوص خبرگزاری «یورونیوز» یک‌‌اقدام در خدمت همان تروریست‌ها بوده است. اصولا بسیاری از اقدامات فاجعه‌بار و چندش‌آور بنیادگرایی اسلامی و تروریسم کنونی برای مطرح شدن، در راس خبرها قرار گرفتن و اثبات این هدف است که نشان دهد آنان تنها با چند نفر قادر هستند کشوری و جهانی را به هم بریزند. اینکه بسیاری از جوانان منزوی و در حاشیه قرار گرفته در جوامع غربی هر روزه جذب گروه‌های تروریستی می‌شوند بیش از هر چیزی برای دریافت همین هویت تازه و اثبات نقش تاثیرگذار خود در جهان کنونی است و پوشش گسترده به عملیات آنان و زمینه‌سازی اینچنینی برای توجیه اقداماتشان بدون‌شک خدمتی در جهت منافع تروریسم بنیادگرا خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.