تبرئه بعد از اجرای حکم
ترجمه مهدی صامت
رهبری چین با راهاندازی کارزاری بهنام «امنیت قضایی بیشتر» درصدد کسب آبرو برآمده است. این کار مستلزم افشای اشتباههای فاحش گذشته از جمله اعدام نوجوان بیگناه 18ساله در سال1996میلادی است. پکن تصمیم گرفته احکام نادرست دادگاهها را که در گذشته صادر و اجرا شده، لغو کند. حکمی که 18سال پیش در هوهوت در مرکز مغولستان درباره نوجوانی 18ساله بهنام هوگه ژیلتو به ناحق صادر شد و او را به جرم قتل محکوم و اعدام کرد، نیز مشمول این تصمیم میشود. اکنون این حکم رسما لغو و از این نوجوان اعاده حیثیت شده است. در زندان ایالتی هوهوت که شدیدا تحت کنترل امنیتی است، مجرمی 42ساله بهنام زائوزی هونگ به جرم تجاوز به عنف و قتلهای متعدد، محکوم شده و در انتظار اجرای اعدام در زندان به سر میبرد. طبق رویه قضایی چین، او قاعدتا باید مدتها پیش اعدام شده بود، اما تقریبا مدت 10سال است که در مرکز مغولستان همچنان زندانی است. داستان از این قرار است که این محکوم مدتی کوتاه پس از دستگیری در اکتبر2005میلادی (مهرماه1384) به ارتکاب 17مورد تجاوز به عنف و 10قتل اعتراف کرد. روزنامههای محلی به او لقب «دیو آدمکش» داده بودند. در تحولی غافلگیرکننده در این پرونده، محکوم 42ساله فعلا از کیفر مرگ رسته است، چون یکی از قتلهایی که این مجرم به آن اعتراف کرده، نمیتواند کار او باشد و کسی دیگر را به آن جرم اعدام کرده بودند. قضیه چنین است که او در ضمن اعترافات خود گفته بود 9آوریل1996 در دستشویی عمومی کارخانه پارچهبافی به دختری حمله کرده و او را کشته است. وی بهدنبال این اعتراف، ماموران را به محل آن جنایت برد. دادگاه رسیدگی کننده به این جنایت برگزار شد اما حکم محکومیت تاکنون اعلام نشده است، زیرا چنانکه گفته شد، دادگاه قبلا به دلیل همین قتل، کسی دیگر -یعنی هوگه ژیلتو 18ساله- را بدون دلایل کافی محکوم و اعدام کرده بود. نهادهای مسوول مدتها میکوشیدند این فصل سیاه را بپوشانند. اما اکنون پروندهها از نو مطرح میشود و برنامه «ارتقای امنیت قضایی در چین» در دستور کار قرار گرفته است. نوجوان مغول اعدامشده در آن تاریخ همراه یکی از دوستانش با جسد بیجان دختر کشتهشده روبهرو میشود. دوست هوگه ژیلتو بیدرنگ از آنجا میگریزد اما او کشف ناگوار خود را به پلیس اطلاع میدهد. پلیس خود وی را متهم به قتل میکند و قرائنی هم علیه او میتراشد. در آن زمان دولت مرکزی چین از پلیس و قوه قضاییه خواسته بود بهگونهای موثرتر با تبهکاریهای خشونتبار بجنگند و بهسرعت به آنها رسیدگی کند. خبرگزاری دولتی شینهوا مینویسد حتی برای سرعت کشف جنایات و میزان پروندههای محکومیت، جایزه تعیین کرده بودند و راه هر نوع تردیدی در احکام بسته شده بود. دادگاهی، هوگه ژیلتو، نوجوان مغولی را در 23می1996 به جرم قتل محکوم کرد و اعتنایی به تاکید او بر بیگناهی نکرد. درخواست تجدیدنظر نوجوان محکوم در دو مرجع قضایی بالاتر بینتیجه ماند. حکم اعدام تایید و او سرانجام 10ژوئن1996 تیرباران شد. قاتل واقعی در سال2005 به آن جرم اعتراف کرد اما مسوولان محاکمه و اعدام آن نوجوان، جایزه و ارتقای مقام گرفته بودند. پلیس حاضر نبود، پرونده آن نوجوان مجددا باز شود اما پدر و مادر هوگه ژیلتو که از رویکرد جدید رهبری چین باخبر شده بودند، با تمام توان کوشیدند بیگناهی فرزندشان را ثابت کنند. ابتدا سراغ تانگ ژی، خبرنگار محلی خبرگزاری دولتی شینهوا رفتند و از او کمک خواستند. گزارشهای محرمانه این خبرنگار سرانجام به گوش مراجع تصمیمگیری پکن رسید. با اینکه ایالت هوهوت اعلام محکومیت قاتل زنجیرهای را به تعویق انداخت، اما دستگاه قضایی آنجا با وجود 400 درخواست و دادخواست از طرف والدین نوجوان اعدامشده، از روشنکردن این پرونده طفره رفت. سرانجام در ماه نوامبر امسال حکم تبرئه نوجوان اعدامشده در اثر فشار افکار عمومی در دستور کار دادگاه ایالتی هوهوت قرار گرفت. از زمانیکه رهبری چین، خود را علاقهمند به امنیت قضایی نشان میدهد، در ایالت هوهوت هم وقایع شتاب دیگری به خود گرفته است. دادگاه ایالت هوهوت در 20نوامبر2014 به خانواده هوگه ژیلتو اطلاع داد حکم اعدام هوگه ژیلتو دوباره بررسی خواهد شد. 25روز پس از آن زائوشیانپینگ، معاون ریاست دادگاه عمومی به دیدار والدین نوجوان اعدامشده رفت و سند رسمی بیگناهی فرزند آنان و لغو حکم اعدام وی را تقدیم آنان کرد. در این دیدار، خبرنگاران شاهد بودند که این مقام قضایی در برابر والدین جوان اعدامشده، بهنشانه احترام و عذرخواهی خم شد و سپس بهنشانه دلداری مبلغ 30هزاریوان در اختیار آنان گذاشت. افکار عمومی چین اما به این قانع نیستند و در اینترنت و رسانههای رسمی، خواهان کیفردادن قاضیها، دادستانها و ماموران انتظامی آن زمان به جرم قانونشکنی هستند و مهمتر از آن اینکه خواهان این ضمانت هستند که چنین رفتارهای خودسرانهای دیگر تکرار نشود.
*منبع: روزنامه"Die Welt
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.