بازار نرمافزار؛ خمودگی یا بیداری؟
پارسا بزرگمهر: «نبود تقاضای متناسب با عرضه در بازار فناوری و نرمافزار کشور باعث رکود این بازار شده و اجرای کامل طرح دولت الکترونیکی مهمترین راهحل برای نجات این بازار پررونق در کشور خواهد بود و دولت میتواند با تزریق سرمایه به بازار نرمافزار و حمایت از فعالان واقعی این حوزه، محل درآمد مطمئنی را رقم بزند.» این بخشی از اظهارات کارشناس بازار نرمافزار است که بر این عقیدهاند در حال حاضر بازار نرمافزار وارد رکود شده است. البته برخی بر این عقیدهاند که با وجود رکورد در بازار این محصولات، صنعت نرمافزار در ایران نسبت به صنایع دیگر در سالهای اخیر از رشد قابلتوجهی برخوردار بوده تا حدی که به اعتقاد کارشناسان شرکتهای نرمافزاری میتوانند پاسخگوی بسیاری از نیازهای داخلی کشور باشند، اما بزرگترین مشکل در این حوزه سرمایه در گردش و کمبود منابع دولتی برای حمایت از فعالان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات است. با این وجود، دلایل متعددی از سوی کارشناس در خصوص رکود در بازار نرمافزار مطرح میشود که از آن جمله میتوان به نبود بازار جهانی و کمبود نقدینگی اشاره کرد. رضا کرمی در گفتوگو با ایسنا بر این عقیده است کمبود نقدینگی در بازار و بودجه کم دستگاههای دولتی در این حوزه، باعث شد نرمافزارهای سازمانی بازار خوبی نداشته باشد. او که پیش از این رییس کمیسیون نرمافزار سازمان نظام صنفی رایانهای (نصر) تهران را برعهده داشته، بیان میکند: این صنعت در ایران نسبت به خیلی از کشورهای دیگر وضعیت خوبی دارد و میتواند احتیاجات داخلی را برطرف کند. اما با وجود اینکه بازار نرمافزارهای سازمانی در کشور پتانسیل بالایی داشته و نیاز شدیدی به این دسته از نرمافزارها در کشور وجود دارد، اما مشکل کمبود سرمایه در گردش در شرکتهای خصوصی و کمبود بودجه در دستگاههای دولتی باعث کمرونقی این بازار شده است. رضا کرمی میگوید: در حوزه نرمافزارهای شخصی که مشتریان خرد دارد، مشکلات مالی کمتر دیده میشود بنابراین شرکتها اگر بتوانند در این حوزه خوب کار کنند، میتوانند بازار فروش خوبی نیز داشته باشند. او درباره امکان استفاده تجاری از صنعت نرمافزار در کشورهای منطقه میافزاید: زبان فارسی در طراحی یکنرمافزار در کشورهای منطقه نمیتواند چندان تاثیرگذار باشد. از سوی دیگر، کشورهای منطقه نیز بازار محدودی برای صادرات نرمافزار دارند. البته کارشناسان صنعت نرمافزار بازار این محصول را به دوبخش نرمافزارهای سازمانی و مشتریان خرد تقسیم کرده و میگویند: نرمافزارهای سازمانی در دوبخش دولتی یا شرکتهای خصوصی طراحی میشوند. در بحث نرمافزارهایی که توسط بخش دولتی طراحی میشوند تا به امروز مشکل کمبود شدید بودجه وجود داشته و بازار ایندسته از نرمافزارها به دلیل وجود این مشکل تا به حال پررونق نبوده است. عرضه نرمافزار بدون وجود بازار جهانی برای آن بهصرفه نیست. داشتن بازار جهانی برای نرمافزار بدون فناوری جدید، روشهای جدید نرمافزاری، نیروی آموزشدیده و نوآوری امکانپذیر نیست. بازار جهانی حتی بازارهای محلی را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. وقتی نرمافزارهای خارجی از نرمافزارهای داخلی ارزانتر و کارایی بیشتری داشته باشند، جایی برای محصول داخلی نمیماند. در این راستا رضا کرمی گفته است: اما اگر ارتباط ایران با سایر کشورها بیشتر شود، صنعت نرمافزار نیز میتواند با توسعه بازار و دسترسی به بازارهای جهانی علاوهبر درآمدزایی بیشتر از لحاظ کیفیت نیز پیشرفت کند، چرا که در بازارهای خارجی، نرمافزار با نرمافزارهای دیگر کشورها رقابت میکند. آندسته از کارشناسانی که نظر خوشبینانهای نسبت به بازار نرمافزار ایران ندارند، بیان میکنند: سرعت رشد صنعت نرمافزار ایران قابل قیاس با رقبای منطقهای نیست و در چندسال آتی دیگر رشد لقب نخواهد گرفت. باید که چارهای در اینباره اندیشیده شود. پیشنهاد پیوستن افراد و مجامع ایرانی در جنبشهای نرمافزاری متن باز و حمایتهای معنوی و مالی دولت میتواند گرهگشای بسیاری از مشکلات کنونی باشد. شاید پس از ضعف بنیادین آموزش و سنجش مهارتها در جامعه امروز، فقدان فرهنگ استفاده از تکنولوژی نرمافزاری بزرگترین ضربه را بر پیکره نحیف صنعت نرمافزار وارد کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.