|

سفر به بیت‌المقدس

احمد عدنان. روزنامه‌نگار سعودی

چندروز پیش «ایاد مدنی»، دبیرکل سازمان همکاری‌اسلامی به نمایندگی از این سازمان و تحت نظارت دولت خودگردان از مسجد‌الاقصی دیدن کرد. این وزیر سابق رسانه‌ها و حج عربستان‌سعودی، در حاشیه دیدارش گفت: «باید تلاش کنیم ده‌ها‌هزار مسلمان به قدس بیایند. ما قصد داریم یک گردشگری فلسطینی از طریق اردن راه بیاندازیم تا به همه مسلمانانی که قصد دیدار از بیت المقدس را داشته باشند فرصت بدهیم.» او توضیح داد، درنظر دارد تعداد مسلمانانی را که در مرحله ‌نخست از قدس دیدار می‌کنند به صدهزارنفر برساند و افزود: « به تمام کسانی که می‌ترسند به قدس بروند به این بهانه که آنجا تحت اشغال اسراییل است باید بگویم اتفاقا آمدن ما به اینجا حقانیت ما را بیشتر اثبات می‌کند.» ابتکارعمل مدنی، حرکتی نادر و بی‌سابقه نبود زیرا پیش‌از او نیز «شیخ‌علی جمعه»، مفتی سابق مصر و «حبیب علی‌الجفری»، یکی‌از روحانیون این کشور به‌همراه سراسقف مارونی‌های لبنان یعنی «بشاره‌الراعی» به بیت‌المقدس سفر کردند. همچنین «محمد رشید‌قبانی» مفتی سابق لبنان که در حمایت از سفر به بیت‌المقدس گفته بود: «ما می‌خواهیم زیر نظر اردن به بیت‌المقدس سفر کنیم.» دوسال قبل، دیدار شیخ‌علی جمعه و حبیب علی‌الجفری به دعوت اردن سر‌و‌صدای زیادی برپا کرد و در آن موقع پیشنهادی طرح شد که صدها روشنفکر سعودی و عرب دیگر نیز آن را امضا کردند. این طرح خواستار برداشتن تحریم‌ها از دیدار فلسطین و به‌خصوص بیت‌المقدس بود. این پیشنهاد سه‌بخش داشت؛ یک‌بخش مربوط به پادشاهی اردن می‌شد که بر دیدار شخصیت‌های‌اسلامی و عربی از مسجد‌الاقصی نظارت کرده بود و به این مناسبت به این کشور تبریک گفته می‌شد. دوم تبریکی بود که خطاب‌به «محمود عباس» رییس تشکیلات دولت خودگردان فلسطین گفته می‌شد زیرا از این فراخوان حمایت کرده بود. اما بخش سوم خطاب به دبیرکل شورای همکاری خلیج‌فارس بود، با این درخواست که تحریم‌های مربوط به سفر شهروندان عرب به اراضی اشغالی را بردارد. سیاست تحریم قدس و اراضی اشغالی چند دهه است که آزمایش شده و موجب انقطاع ارتباط فرهنگی، معنوی و انسانی بین اعراب و مسلمانان از یک‌سو و مساله فلسطین از سوی‌دیگر شده است. برای بسیاری از مسلمانان، فلسطین دیگر صرفا حالت یک خبر خشک را دارد که در رسانه‌ها تکرار می‌شود. متاسفانه فرزندان ما اطلاعات دقیقی از پایتخت کشورهای اروپایی و آمریکایی دارند اما از سومین‌پایتخت اسلام تقریبا هیج اطلاعی ندارند. تحریم سفر به قدس یکی از عواملی بوده که به اسراییل اجازه داده تا تمام طرح‌های یهودی‌سازی خود را در این شهر پیاده کند و شهرک‌سازی‌های خود را بی‌محابا توسعه دهد. تحریم سفر به قدس به لحاظ شرعی هم وجه مقبولی ندارد، زیرا پیامبر اکرم(ص) زمانی مکه را زیارت کرد که در تصرف مسلمانان نبود. از آن گذشته، در دوران صلیبی‌ها و بعد از آن دوران استعمار، دیده نشد که مسلمانان سفر به بیت‌المقدس را تحریم کنند. از اینها گذشته اگر سفر به قدس در زمان صلح مستحب باشد، در زمان اشغال دیگر باید جزو واجبات باشد تا بتوان هویت و کرامت و تاریخ آنجا را حراست کرد. مسلمانان باید بروند و به اهالی آنجا به‌خاطر مقاومتشان تبریک بگویند و آنها را دلداری دهند تا ثبات و استقامت بیشتری داشته باشند. قطعا تا زمانی که معاهدات صلح نتوانسته باشد بین اعراب و اسراییل آشتی برقرار کرده یا روابطشان را عادی کند، سفرهای مردمی به بیت‌المقدس نیز نخواهد توانست در این رابطه تاثیری داشته باشد؛ زیرا عادی‌سازی روابط جز با تعهدات و با قلب‌ها و مغزها امکان‌پذیر نیست. اجازه‌دادن به مسلمانان برای دیدار از بیت‌المقدس و فلسطین می‌تواند کامل‌کننده تلاش‌های سیاسی دیگر در حمایت از مساله فلسطین باشد و پیوندهای روحی و معنوی بین اعراب و مسلمانان از یک‌سو و فلسطینی‌ها را از سوی دیگر مستحکم کند. همبستگی با فلسطینی‌ها و با بیت‌المقدس راهکاری است برای اعمال فشارهای بیشتر بر اسراییل در جهت تامین منافع مردم فلسطین. کاری که در‌عین‌حال می‌تواند گواهی روشنی علیه اسراییل باشد. دیدار از بیت‌المقدس به‌دلیل اینکه حاوی ارزشی انسانی و والاست می‌تواند موجب تسامح و تساهل و احترام به دیگران و تشویق‌کننده یک‌زندگی مشترک بین مسلمانان شود. به همه این دلایلی که بیان شد می‌طلبد تا مسلمانان در این‌باره یک تجدیدنظر اساسی کنند. منافع دیدار از بیت‌‌المقدس و فلسطین می‌تواند بسیار بیشتر از مفاسد و ضررهای تحریم آن باشد. هیچ ضرری بزرگ‌تر از این نیست که اجازه داده شود تا اسراییل با خیالی راحت هرچه را می‌خواهد در بیت‌المقدس انجام دهد. تحریم بیت‌المقدس به بهانه اشغالگری، بزرگ‌ترین خدمت به اسراییلی‌هاست. به‌نظر می‌رسد ابتکار عمل و اظهارات دبیرکل سازمان همکاری اسلامی در ادامه اقدامات عملی و رسانه‌ای آن در گذشته است. جای تعجب دارد که چرا برخی گروه‌های افراطی و قومیت‌گرا و شبه‌اسلامی در برابر این دیدار موضع منفی گرفته و نسبت به آن انتقاد می‌کنند. البته این واکنش‌ها از سوی کسانی است که راهی برای درمانشان پیدا نمی‌شود. به هر حال باید به ایاد مدنی به خاطر سفرش به بیت‌المقدس درود فرستاد.

منبع: العرب

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.