گزارش «شرق» از بررسی نوع محل سکونت خانوارهای ایران طی ۲۵سال اخیر
سکونت 109هزارخانوار ایرانی در چادر، زاغه، کپر و
محمدحسین نجاتی
بیش از ۱۰۹هزارخانوار ایرانی در سکونتگاههای غیرمعمولی در کشور ساکن هستند؛ سکونتگاههایی مانند چادر، آلونک، زاغه و مشابه، کپر، مسافرخانه، ساختمانهای در دست تخریب یا در حال ساخت که از این میان سهم درصدی و تعدادی کپرنشینان بیش از سایرین است. این آمار را مرکز آمار ایران در تازهترین گزارش خود از بررسی نوع محل سکونت خانوارهای ایرانی از سال۱۳۶۵ تا سال۱۳۹۰ در سال۱۳۹۳ منتشر کرده است که جزییات آن، نشان از افزایش کپرنشینی در کشور از ۳۱هزارخانوار در سال۱۳۶۵ به ۵۴هزارخانوار در سال۱۳۹۰ دارد. براساس نتایج سرشماری در سال۱۳۹۰ در کل کشور، از مجموع ۲۱میلیونخانوار ساکن کشور، 99/5درصد خانوارها ساکن در واحدهای مسکونی معمولی بودهاند که از این میان ششمیلیونو۳۴۲هزارنفر از آنان در واحدهای مسکونی آپارتمانی و ۱۴میلیونو۷۰۷هزارنفر آنان نیز در واحدهای مسکونی غیرآپارتمانی ساکن بودهاند. اما نکته حایزاهمیت در این تحلیل مرکز آمار ایران، سکونتهای غیرمعمولی در ایران است. بهطوریکه براساس تحلیل این سازمان در سالجاری، ۱۰۹هزارو۹۹خانوار ایرانی در سایر انواع محل سکونت اعم از، چادر، آلونک، زاغه و مشابه، کپر و مسافرخانه، ساختمانهای در دست تخریب یا ساخت یا محلهای کار، سکونت داشتهاند. در مجموع میتوان گفت نیمدرصد ایرانیان در محلهای غیر از محل زندگی عادی و معمولی زندگی میکنند. جزییات این بررسی آماری همچنین نشان میدهد در کل کشور تعداد ۵۸هزارو۱۹۹خانواده در کپر، ۹هزارو۴۰۳خانواده در چادر، هفتهزارو۴۰۲خانواده در آلونک، زاغه و مشابه آن بهسر میبرند و همچنین ۱۹هزارو۲۰۹خانوار در مسافرخانهها، ساختمانهای در دست تخریب یا ساخت یا محلهای کار بهسر میبرند و به عبارت دیگر محلی مستقل برای زندگی در اختیار ندارند. اوضاع سکونتهای غیرمعمولی در شهرهای ایران بررسیهای آمار مرکز آمار ایران نشان میدهد در سال۱۳۹۰، از مجموع ۱۵میلیونو۴۱۸هزارخانوار ساکن در نقاط شهری کشور، ۱۵میلیونو۳۸۶خانوار در واحدهای مسکونی معمولی ساکن بودهاند و بقیه خانوارها در سایر انواع محل سکونت اعم از چادر، آلونک، زاغه و مشابه، کپر و مسافرخانه، ساختمانهای در دست تخریب یا ساخت یا محلهای کار سکونت داشتهاند. براساس این آمار، تغییر محسوسی در سهم خانوارهای ساکن در واحدهای مسکونی معمولی در سال۱۳۹۰ نسبت به سالهای۱۳۸۵ و ۱۳۷۵ مشاهده نمیشود ولی نسب به سال۱۳۶۵ حدود دودرصد کاهش داشته است. براساس اطلاعات سرشماری سال۱۳۹۰ در نقاط شهری کشور، تعداد سههزارو۳۲۵خانوار در آلونک و زاغه و مشابه ساکن بودهاند، سههزارو۶۵۰خانوار در کپر، ۶۷۰خانوار در چادر و ۱۲هزارو۷۰۴خانوار در مسافرخانه، ساختمانهای در دست ساخت یا تخریب و محل کار سکونت دارند. علاوه بر نکات یادشده، براساس اطلاعات مرکز آمار ایران ۱۱هزارو۲۷۳هزارخانوار ایرانی در محلهایی بهجز واحدهای مسکونی معمولی ساکن بودهاند که نوع محل سکونت خود را تغییر ندادهاند. اوضاع سکونتهای غیرمعمولی در روستاهای ایران علاوهبر آمارهای ارایهشده در رابطه با نحوه سکونت خانوارهای ایرانی در کل کشور و مناطق شهری، بررسیهای مرکز آمار ایران در مناطق روستایی نشان میدهد سکونتهای غیرمعمولی در روستاهای ایران کمتر از مناطق شهری است. براساس نتایج سرشماری سال۱۳۹۰، پنجمیلیونو۷۴۰هزارخانوار در نقاط روستایی کشور ساکن هستند که از این میان 98/6درصد در واحدهای مسکونی معمولی ساکن بودهاند و بقیه خانوارها در سایر انواع محل سکونت اعم از چادر، آلونک، زاغه و مشابه، کپر و مسافرخانه، ساختمانهای در دست تخریب یا ساخت یا محلهای کار سکونت داشتهاند که 1/4درصد خانوارهای روستایی را شامل میشوند. افزایش کپرنشینی در روستاهای ایران مقایسه اطلاعات سرشماری سال۱۳۹۰ با سرشماری سال۱۳۸۵ که از سوی «مهدی فرحزادی»؛ رییس گروه آمارهای ساختمان مسکن دفتر صنعت، معدن و زیربنایی مرکز آمار ایران صورت گرفته، نشاندهنده آن است که سهم خانوارهای ساکن در واحدهای مسکوتی معمولی در نقاط روستایی، 0/1درصد افزایش داشته که ناشی از کاهش سهم خانوارهای ساکن در کپر از ۵۶هزارو۱۴۰خانوار به ۵۴هزارو۵۴۹خانوار بوده است. اما مقایسه اطلاعات سرشماری سال۱۳۹۰ با سال۱۳۷۵ نشان میدهد، سهم خانوارهای ساکن در واحدهای مسکونی معمولی در نقاط روستایی، حدود 0/1درصد کاهش یافته و سهم خانوارهای ساکن در کپر 0/1درصد افزایش یافته است. براین اساس میتوان گفت تعداد خانوارهای ساکن در کپر از ۳۱هزارو۷۱۳خانوار در سال۱۳۶۵ به ۳۹هزارو۷۴خانوار در سال۱۳۷۵ و ۵۶هزارو۱۴۰هزار در سال۱۳۸۵ و ۵۴هزارو۵۴۹هزارخانوار در سال۱۳۹۰ افزایش یافته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.