بهشتی برای روزگار پیری
اکرم جوانمرد
آمریکاییها بازنشستگان و سالمندانش را به ایالتهای حاشیهای تبعید میکنند؛ بیشتر آمریکاییها بهمحض بازنشستگی از شهرهای بزرگی که هزینه زندگی در آنها پایینتر است، کوچ میکنند و اگر خیلی شانس بیاورند سر از جایی مثل دالاس درمیآورند. برخلاف روزهای جوانی که ایالاتمتحده بهشتی برای پیشرفت و زیستن بهنظر میآید، در روزگار سکون و بازنشستگی هیچکدام از بیمهها و مستمریها برای طبقه متوسط، زندگی روزگار جوانی را بازسازی نمیکنند. حتی برای سالمندان آمریکایی هم سیاستهای حمایتی که در کشورهای شمالاروپا ارایه میشود، حسرتبرانگیز است. در روزهای میانسالی و بازنشستگی، بهشت خوبزیستن و استفاده از امکانات بهداشت و رفاه اجتماعی جایی نیست جز سرزمینهای اسکاندیناوی و در این میان، کشور سوئد سرآمد فراهمکردن بستری برای آرامش و رفاه سالمندان به حساب میآید. سوئد بیش از 2/5درصد از سود تولید ناخالص ملی خود را صرف برنامههای حمایتی از سالمندان میکند و در ردههای بعدی، کشور نروژ و دانمارک قرار دارند. این میزان از درآمد برای تامین زندگی و رفاه تنها 18درصد از جامعه جمعیتی سوئد صرف میشود که به خودیخود نشان از اهمیت سلامت و رفاه در سیاستگذاریها دارد. درواقع سوئد از جمله کشورهایی است که سالمندانش علاقهای به ترک شهرهای بزرگ و زیستن در حاشیه شهرها و رفتن به خانههای سالمندان ندارند. سال گذشته موسسه مطالعاتی اسناک سوئد نتیجه پژوهشی را منتشر کرد که براساس بررسی زندگی نزدیک به هشتهزارسالمند انجام شده بود، براین اساس سالمندان در شهرهای بزرگ سوئد زندگی سالمتری دارند. سیاستهای حمایتی دولت سوئد شامل افرادی میشود که بالای 60سال دارند. موسسه اسناک همهساله پژوهشهایی را درباره زندگی افراد سالمند انجام میدهد که نتایج آن در اختیار شهرداریها قرار میگیرد و براین اساس این نهاد برای رسیدگی به جامعه سالمند این کشور که آمارهایش در حال افزایش است، برنامهریزی میکند. با توجه به سیاستگذاریهای دولت در بخش سلامت و بهداشت و رفاه طبیعی است که تعداد افراد سالمند در این کشور طی سهدهه گذشته افزایش یافته، چرا که سوئد یکی از بالاترین آمارها را در زمینه سن امیدبهزندگی دارد. طی سالهای اخیر، شهرداری سوئد بهعنوان متولی اصلی رسیدگی و حمایت از جمعیت سالمند، برنامههای ویژهای را ترتیب داده است، یکی از آنها که داوطلبانه است و طی این سالها با استقبال روبهرو شده، درنظرگرفتن بخشی از ثروت و دارایی افراد سالمند برای کمک به صندوقهای حمایت از سالمندان است. به این ترتیب سالمندان سوئدی در ازای خدمات رفاهی که از سوی دولت دریافت میکنند، بخشی از داراییشان را در وصیتنامه برای کمک به این صندوق اهدا میکنند. با اینحال این بخش کاملا داوطلبانه است و براساس آمارها تقریبا 87درصد از افراد سالمند بالای 60سال سوئدی، زندگی با استاندارد بالا را سپری میکنند و بیش از 300واحد خدماتی در شهرداریهای این کشور موظف هستند خدمات مراقبتی، بهداشتی، دارویی، حملونقل و بهداشت را در خانههای شخصی سالمندان به این افراد ارایه دهند. درواقع در این سیاستگذاری، اصلیترین مساله این است که سالمند را از جامعه درحالتکاپو جدا نکنند، به این ترتیب وقتی فرد سالمند میتواند خدمات رفاهی و بهداشتی را در خانه شخصی خود و نه در خانه سالمندان دریافت کند، خودبهخود مساله امیدبهزندگی و سلامت او بیشتر حفظ میشود. طی سالهای اخیر برنامه حمایتی از سالمندان حتی در شهرهای بزرگ از تحویل همهروزه غذای گرم گرفته تا کمک به نظافت خانه، خرید و تعبیه زنگهای اورژانسی برای خطرات احتمالی از جمله این خدمات است. از سال2006 سالمندان با طرح سالمسازی و تطبیق شهرداریها میتوانند آپارتمانهایشان را عوض کنند. براین اساس سالمندان معلول یا حتی دارای ضعف جسمانی در خانههایی باید زندگی کنند که احتمال خطرات احتمالی را درباره آنها کاهش دهد. هرچند سن بازنشستگی اکنون در این کشور به 65سال رسیده است، اما دولت از بازنشستگانی که در خود توان کار میبینند درخواست میکند که خیلیزود وارد دوران خانهنشینی نشوند، آنها میتوانند بخشی از این خدمات رایگان را دریافت کنند و درعینحال کاری نیمهوقت هم داشته باشند، جدای از خدماتی که شهرداری به افراد بازنشسته و سالمند ارایه میکند، استفاده از تمام خطوط حملونقل شهری برای این افراد رایگان است و آنها میتوانند با هماهنگیهای خانههای حمایتی شهرداری هر دوماهیکبار در بیمارستانهای دولتی به هر پزشکی که لازم باشد مراجعه کنند که در این رفتوآمدها هم تنها نخواهند بود. برنامههای حمایتی سوئد در حالی اجرا میشود که براساس تحقیقات موسسه اسناک، میل به رفتن به خانه سالمندان در میان کهنسالان نسبت به سال2001 بسیار کمتر شده است و شهرداری هم تنها در مواردی همچون معلولیت شدید و بیماریهایی همچون آلزایمر ترجیح میدهد خدمات حمایتیاش را در خانههای شخصی سالمندان به آنها ارایه کند. در این برنامههای حمایتی طی سالهای اخیر رقابتی تنگاتنگ میان سوئد و نروژ به وجود آمده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.