قطار هستهای در سال۲۰۱۵ بهراه افتاد
دیدار دوباره کری - ظریف در ژنو
شرق، زینب اسماعیلی: قطار مذاکره هستهای در سال2015 از اواسط ژانویه بهراه میافتد. برنامه فشرده است؛ روز دوشنبه 22دیماه سرگئی ریابکف، نماینده روسیه در مذاکرات هستهای برای مذاکره هستهای به تهران میآید و روز چهارشنبه 24دی نیز محمدجواد ظریف و جانکری در ژنو بهطور دوجانبه با یکدیگر دیدار میکنند. روزهای ٢٥ تا ٢٧دی نیز هیاتهای مذاکرهکننده ایرانی و آمریکایی در ژنو، مذاکره دوجانبه خواهند داشت و روز ٢٨دی نیز مذاکرات ایران و ١+٥ در سطح معاونین برگزار خواهد شد. این خبر را وزارت امور خارجه ایران به نقل از عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران برای خبرنگاران ارسال کرده و میتوان گفت اولینبار است که از ابتدای مذاکرات، دیدارهای گروههای مذاکرهکننده از چند روز قبل اعلام میشود. آخرین دور مذاکره در ماهدسامبر (اواخر آذرماه) در ژنو برگزار شد؛ مذاکرهای در سطح معاونان وزارت خارجه. عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران که ریاست هیات ایرانی را برعهده داشت بعد از مذاکره گفت که مذاکراتی «بسیار فشرده» و «بسیار مفید و سودمند» با نمایندگان شش کشور داشته است. در این دور مذاکره دو روزه (دوشنبه و سهشنبه ۲۴ و ۲۵آذر) سه دور مذاکره بین تیم مذاکرهکننده ایرانی و آمریکایی برگزار و جمعا ۱۲ساعت در سطح معاونان و کارشناسان گفتوگو و آنگونه که سیدعباس عراقچی اعلام کرد مذاکرات مفصلی درباره همه موضوعات انجام شد. مذاکرهکنندگان ایران و کشورهای 1+5 تا تیرماه1394 فرصت دارند تا به توافق نهایی دست پیدا کنند. با این حال وزیرانخارجه ایران و آمریکا اذعان کردهاند که میتوانند تا زمانی زودتر از این موعد هم به توافق دست پیدا کنند. وزیر خارجه آمریکا این زمان را چهارماه از موعد آذرماه دانسته بود. طرفین مذاکره نتوانستند در 24آذر به توافق جامع دست پیدا کنند به همین دلیل مذاکرات تا هفتماه تمدید شد. اکنون 47روز از مهلت تمدید مذاکره گذشته است. مذاکرات نوامبر آنقدر خوب پیش رفته بود که حسین موسویان دیپلمات و مذاکرهکننده سابق هستهای به نقل از منابع آگاه اروپایی میگوید «مذاکرهکنندگان در آستانه اعلام یک توافق سیاسی در وین هستند اما این اقدام بهدلایل ظاهرا نامشخص متوقف شده است.» موسویان اضافه کرده که «گری سیمور»، مشاور سابق باراک اوباما رییسجمهور آمریکا پیشبینی کرده «فرآیند تمدید توافقنامههای موقت تا پایان دوره دوم ریاستجمهوری اوباما ادامه خواهد داشت.» با اینحال موسویان در مقاله جدیدی که در المانیتور منتشر کرده است، نوشته «با توجه به تعاملات متعدد اخیری که با طیف وسیعی از منابع آگاه در چارچوب 1+5 داشتهام، اطمینان دارم دستیابی به یک توافقنامه قطعا در دسترس است، اما مشروط به اینکه کنگره آمریکا و نتانیاهو این فرآیند را از بین نبرند. خبر خوب این است که ایران و قدرتهای جهانی پیشتر به درک مشترکی درباره عناصر اصلی یک توافق نهایی دست یافتهاند که حداکثر سطح شفافیت و راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بر برنامه هستهای ایران، لغو تحریمها و احترام به حقوق مشروع ایران درباره غنیسازی اورانیوم براساس انپیتی تضمین میکند.» گفته میشود نحوه لغو تحریمها و تعداد سانتریفیوژها و میزان غنیسازی ایران هنوز جزو موارد اختلاف است و نیازمند مذاکره بیشتر طرفین است. این در حالی است که با جمهوریخواهشدن اکثریت اعضای کنگره، مواضع مذاکرهکنندگان آمریکایی نیز تندتر و سختتر شده است. هفته گذشته اولین جلسه مشترک کنگره و سنا با اکثریت جمهوریخواه آغاز به کار کرد و «باب کروکر» بهعنوان رییس جدید کمیته روابط خارجی مجلس سنا، منصوب شد. اکنون این کمیته خواستار دخالت کنگره در مذاکره با ایران است. به نوشته سایت «هافینگتونپست» باب کروکر روز چهارشنبه گفته «اولویت مهم او یافتن راهی برای مداخله کنگره آمریکا در مذاکرات هستهای با ایران است.» کروکر، سناتوری جمهوریخواه از ایالتتنسی است که ساعاتی پس از انتصاب به ریاست کمیته روابط خارجی سنا گفت: «یقینا پارلمان ایران در مذاکرات هستهای نقش دارد، بنابراین فکر میکنیم که کنگره آمریکا نیز باید در این مساله دخالت داشته باشد.» برخی جمهوریخواهان کنگره بهدنبال تصویب لایحهای برای اعمال قدرت کنگره در هر نوع توافقی با ایران هستند. از همینرو است که مدتهاست عمده مذاکرات بین طرف ایرانی و آمریکایی انجام میشود و مذاکرات سخت و حساس نیز با ساعتها مذاکره وزرای خارجه ایران و آمریکا میگذرد. اینبار هم قرار است وزرای خارجه ایران و آمریکا پیش از دیدارهای معاونان و کارشناسانشان در ژنو با یکدیگر دیدار کنند. درهمینحال طرف روس که عمدتا سکوت و انفعال در مذاکرات را در پیش گرفته است نیز پیش از مذاکره در ژنو به تهران میآید. سرگئی ریابکف البته همیشه مواضع مثبتی در مورد مذاکره و بهنتیجهرسیدن آن دارد. او در آخرین موضعگیری خود بعد از مذاکره ژنو نیز «گفتوگوها را امیدوارکننده توصیف کردهاست» او قرار است روز دوشنبه در تهران علاوه بر مذاکره با معاونان وزیر خارجه با محمدجواد ظریف هم دیدار کند. عراقچی گفته که «قبل و بعد از این مذاکرات، با بقیه اعضای 1+5 نیز بهصورت دوجانبه ملاقات و مذاکره صورت خواهد گرفت.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.