|

احمد رسول‌زاده هم رفت

خاموشی صداپیشه «آنتونی کوئین»

رضا آشفته: تنها صداست که می‌ماند. این سطر از شعر فروغ جاودانگی صدای احمد رسول‌زاده، صداپیشه خوش‌نام ایرانی را نمایان می‌کند. هر یک از ما هنوز هم صدای این مرد را با گرما و حجم بالایش به‌گوش سپرده‌ایم، مگر می‌شود خالق صدای زیبای عمرمختار (آنتونی کوئین) و ابوطالب در فیلم محمد رسول‌الله (آندری موریل) را از یاد برد؟ او گفته بود که محمدرضا زندی باعث ورودش به دوبله شد: «قبلا با هم تئاتر کار می‌کردیم یک روز مرا در خیابان پس از مدت‌ها دید و گفت، کجایی؟ بیا بریم دوبله. گفتم من که بلد نیستم. گفت، بیا یاد می‌گیری. مرا به استودیو سانترال برد، دیدم یکی دیگر از بازیگران تئاتر به نام عباس خسروانه آنجا مدیر دوبلاژ است. یک جمله هم به من دادند و گفتم.» انگار همان یک‌جمله سرنوشت‌ساز بوده و مسیر زندگی‌اش برای همیشه در صداپیشگی به سرانجامی بایسته و افتخارآمیز می‌رساند. اولین نقش مهمش به جای یک پیرمرد 55 یا 60 ساله در فیلمی مکزیکی بود. در این‌باره می‌گوید: «من از جوانی صدایم به همین شکل بود و به جای افراد مسن حرف می‌زدم.» درباره حرفه‌اش این‌طور اظهارنظر کرده بود: «خیلی‌ها معتقدند که فیلم نباید دوبله شود و خیلی‌ها هم معتقدند ترجمه یک خیانت است؛ مثلا معتقدند ظرافت های کتابی مثل جنگ و صلح را نمی توان به هیچ عنوان با ترجمه این شاهکار نشان داد. اما اگر ترجمه نباشد ما از خواندن آثار خوب دنیا محروم می‌شویم. دوبله هم همین است. زیرنویس در ایران خوب جواب نداد چون بعضی سواد نداشتند یا تمرکز را از تصویر می‌گیرد. دوبله بهترین روش دیدن فیلم است، دوبله واقعی.» شناخت دقیق از شغلش باعث رشد و شکوفایی‌اش در هنر صداپیشگی شده بود. به نظر او علت اصلی رونق دوبله در ایران وارد شدن بهترین فیلم‌های سینما از تمام نقاط دنیا بود و دوبله هم مردم را به سینما جذب کرد. در مثل ایرانی گویند؛ از دل برآید و بر دل نشیند و این صادقانه‌ترین صداپیشه می‌گوید: یک نفر به من می‌گفت اگر تاجر بودم می‌دادم تبلیغ جنسم را تو بخوانی چون مردم وقتی این صدا را می‌شنوند می‌دانند این صدا دروغ نمی‌گوید. شاید به آن چهره جدی طنز نمی‌آمد اما هنگامی هم‌کلامش می‌شدی از شیرینی بیانش لذت می‌بردی و در این نمونه از گفتارهایش طنز فریاد می‌زند: «من در دوبله نسل اول نبودم ولی نسل دوم هم نبودم، یک چیزی میان اینها شاید نسل 1/5 بودم.» رسول‌زاده از بیماری «پارکینسون» رنج می‌برد و این خود علت مرگش در صبح جمعه 19دی‌ در بیمارستان «ایرانمهر» شد. دخترش به ایسنا گفت: او طی چندروز گذشته حالش وخیم شده و در بیمارستان بستری بود. رضا آشتیانی‌پور‌، رییس انجمن گویندگان خانه سینما نیز درباره رسول‌زاده به ایسنا گفت: جایگاه ایشان در حرفه دوبله مشخص است، چراکه از بنیانگذاران دوبله بودند. آقای رسول‌زاده از جهت اخلاق، رفتار و منش ویژگی‌هایی داشت که موقعیت او را در میان همکارانش آن هم با توجه به سلامتی‌ای که در کار داشت، متمایز می‌کرد. وی با اشاره به اینکه در چندسال گذشته احمد رسول‌زاده به دلیل کهولت سن و بیماری خیلی فعال نبود اما به هر حال سایه‌اش بود و دوستانش هرازگاهی با او دیدار می‌کردند، افزود: وقتی چنین افرادی را از دست می‌دهیم همه داغ‌دار می‌شوند و ناراحتی سر می‌دهند که‌ای وای او نوستالژی بود و خاطرات قدیمی را زنده می‌کرد، اما در زمان حیات چنین کسانی کاری انجام نمی‌شود. احمد رسول‌زاده سال1309 در تبریز متولد شد، او از سال1332 به طور حرفه‌ای به کار دوبله مشغول شد. این صداپیشه نامی سال85 و دور‌ ششم، چهره ماندگار کشور شد. او به جای هنرپیشگانی مانند اورسن ولز در فیلم‌های (تابستان گرم و طولانی و مردی برای تمام فصول)، لایونل باریمور (جدال درآفتاب)، رالف ریچاردسن (دکترژیواگو) و محمدعلی کشاورز (دایی‌جان ناپلئون، هزاردستان، پدرسالار) صحبت کرده است. از جمله فیلم‌های ایرانی که رسول‌زاده در آن گویندگی کرده است، می‌توان به «آخرین تک‌سوار»، «تصویر آخر»، «مادیان» و «رسول پسر ابوالقاسم» اشاره کرد. او مدیریت دوبلاژ فیلم‌های مطرحی چون «پدرخوانده»، «بن هور»، «تابستان گرم و طولانی»، «جدال در آفتاب»، «وداع با اسلحه» و «فرار بزرگ» را برعهده داشته است. همچنین او گویندگی برنامه‌های مستند متعددی را برعهده داشته که از جمله مستند حیات وحش ایران است. مراسم تشییع و خاکسپاری زنده‌یاد رسول‌زاده صبح روز یکشنبه 21دی‌، ساعت9 صبح از مقابل مسجد بلال سازمان صداوسیما به سمت به بهشت‌زهرا(س) برگزار می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.