|

داستان‌هایی از سیره حضرت محمد (ص) به روایت آیت‌الله وحید خراسانی

پیامبر رحمت

یدالله سعدی

در ایام ولادت پیامبر رحمت، پیام‌آور مهربانی، انسان‌دوستی و محبت قرار داریم؛ پیامبری که مهم‌ترین رمز موفقیت او به بیان الهی مدارا با مردم بود. امروز که متاسفانه دشمن با تولید و پرورش خشونت‌گرایان به نام اسلام، بدترین تبلیغات را علیه دین می‌کند، ما وظیفه داریم در حد توان تلاش کنیم چهره زیبا و رحمانی دین را که برای نجات و کرامت انسانی آمده به مردم معرفی کنیم؛ دینی که هدف بعثت پیامبرش را کمال اخلاق انسانی می‌داند. به همین مناسبت به سراغ آثار فقیهی عالم و وارسته، حضرت آیت‌الله‌العظمی وحیدخراسانی دامت برکاته می‌رویم. حضرت آیت‌الله‌العظمی وحیدخراسانی نمونه‌های زیادی از رفتار پیامبر با زنان، کودکان و عیادت از بیماران و فقرا و عبادت حضرت نقل می‌کنند که ما به ذکر چند نمونه کوتاه اکتفا می‌کنیم. سرآمد طبیبان اگر کسى ادعا کند که من سرآمد طبیبان جهان هستم، براى اثبات این دعوى دو راه وجود دارد: یکى اینکه کتابى در طب ارایه دهد که علل امراض و دارو و درمان آنها را به‌گونه‏اى بنگارد که مانندش در کتب طب یافت نشود. دیگر آنکه مریضى را که مرض تمام قوا و اعضاى او را فراگرفته و در آستانه مرگ است و طبیبان از علاج او عاجز شده‏اند به او بسپارند و او بر آن تن لباس صحت و عافیت بپوشاند. پیغمبران، طبیبان فکر و جان و معالجان امراض انسانیت انسان هستند و پیغمبر اسلام سرآمد این طبیبان است. دلیل علمى او قرآنى است که مانندش را در بیان علل امراض فکرى، اخلاقى و عملى انسان و درمان آنها نمى‏توان یافت و دلیل عملى آن نیز این است که او در جامعه‏اى مبتلا به بدترین امراض آدمیت ظهور کرد؛ جامعه‌‏اى که از جهت فکرى به حدى تنزل کرده بود که هر قبیله‏اى براى خود بتى داشت، خانواده‌ها هم از خرما و حلوا براى خود معبودى مى‏ساختند که صبحگاه او را سجده مى‏‌کردند و هنگام گرسنگى الله خود را مى‏‌خوردند. و از جهت عاطفى از حیوانات پست‏‌تر بودند، که پدر با دست خود، دختر خود را با قساوت، زنده‌به‌گور مى‏‌کرد. پیامبر صلى‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم عاطفه انسانى را در آن قوم آنچنان زنده کرد که در فتح مصر، مسلمانان دیدند در یکى از خیمه‌ها مرغى آشیانه کرده است، بنابراین به هنگام رحیل براى آنکه لانه مرغ و جوجه ویران نشود خیمه را بر جاى نهادند و رفتند و به این جهت شهر بناشده در آن منطقه را فسطاط نامیدند. آرى باغبانى که در شوره‌زار جزیره العرب در ظرف چندسال محدود با آن‌همه ابتلا، چنان امتى را به وجود آورد که مى‌تواند بگوید: من بزرگ‌ترین باغبان بوستان انسانیتم. برخورد پیامبر با زنی که برای کاری به خدمت پیامبر آمده بود زنى با آن حضرت سخن مى‏‌گفت، لرزه بر اندام زن افتاد، به او فرمود: آسان باشد بر تو، من مَلک - پادشاه - نیستم، من پسر زنى هستم که گوشت خشکیده مى‏خورد. انس بن مالک گفت: 9سال خادم آن حضرت بودم، هرگز نگفت: چرا چنین کارى کردى؟ و هرگز بر من عیبى نگرفت. مدارای پیامبر با یهودی‌ای که در ذمه اسلام زندگی می‌کرد در روزگارى که یهود در شرایط ذمّه زندگى مى‏کردند و آن حضرت در اوج اقتدار بود، شخصى یهودى چند دینار از آن حضرت طلب داشت، مطالبه کرد. آن حضرت فرمود: چیزى نزد من نیست که به تو بدهم. یهودى گفت: من هم از تو جدا نمی‌شوم تا طلب مرا بدهى. فرمود: من با تو مى‏نشینم، با یهودى نشست و نماز ظهر، عصر، مغرب و عشا، صبح را همان‌جا، به‌جا آورد؛ اصحاب آن حضرت یهودى، را تهدید کردند. فرمود: این چه رفتارى است که با او مى‏کنید؟ گفتند: یا رسول‌اللّه، یهودى تو را حبس کند؟ فرمود: پروردگار من مرا مبعوث نکرده که ظلم کنم. چون روز بلند شد، یهودى گفت: اشهد اَن لا اله الا الله و اشهد اَن محمدا عبده و رسوله و قسمتى از مالم را در راه خدا دادم، به خدا قسم که این رفتار را با تو نکردم مگر براى آنکه صفت تو را در تورات ببینیم. نقل روایاتی از علی علیه‌السلام در زهد حضرت عقبه‌بن‌علقمه گفت: بر على علیه‌السلام وارد شدم، در مقابل آن حضرت نان خشکى بود، گفتم: یا امیرالمومنین آیا غذاى تو این است؟ فرمود: رسول خدا صلى‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم نانش خشک‏تر از این و لباسش خشن‏تر از این بود، اگر به رفتار او رفتار نکنم، مى‏ترسم به او ملحق نشوم. جواب امام سجاد علیه‌السلام از نسبت عبادتش به عبادت جدش از امام على‏بن‏الحسین‌زین‏العابدین علیه‌السلام از نسبت عبادتش به عبادت جدش امیرالمومنین پرسیدند، فرمود: عبادت من نزد عبادت جدم مانند عبادت جدم نزد عبادت رسول خداست. برخورد کریمانه پیامبر(ص) با یک دختربچه روزى در مسجد نشسته بود، دختربچه‏اى از انصار طرف جامه آن حضرت را گرفت، به جهت حاجت او به‌پا خاست؛ نه او چیزى گفت و نه آن حضرت پرسید چه مى‏خواهى، تا چهارمرتبه این کار تکرار شد، مرتبه‌چهارم رشته‏اى از جامه آن حضرت گرفت و رفت؛ از آن دختربچه پرسیدند که این چه کار بود که کردى؟ گفت: اهل من مریضى دارند، مرا فرستادند که رشته‏اى از جامه حضرت براى شفا بگیرم، هرگاه خواستم بگیرم، دیدم مرا مى‏بیند، حیا کردم و کراهت داشتم که در گرفتن از آن حضرت رخصت بگیرم، تا در مرتبه‌چهارم آن رشته را از جامه گرفتم. این واقعه عنایت آن حضرت را به کرامت انسان نشان مى‏دهد، زیرا به فراست، حاجت دخترک را و کراهت او را از سوال دریافت و چهارمرتبه از جا برخاست که دختر به حاجت خود برسد و از جست‌وجو و پرسش خوددارى کرد که باعث کراهت خاطر و ذلت سوال او نشود. کسى که با این دقت و ظرافت حرمت و عزت دخترکى را رعایت مى‏کند، منزلت و کرامت انسان در نظر مبارک او تا چه حد است. در پایان زندگى هم با عفو و بخشش از قاتل خود، تخلق خود را به خُلق الهى که ظهور رحمت رحمانیه خداست، نشان داد: «وَ مَآ أَرْسَلْنَک إِلَّا رَحْمَه لِلْعَالَمِینَ»، چنین کسى مى‏تواند بگوید: «انّما بعثت لاتمّم مکارم الاخلاق». شرح فضایل اخلاقى او کجا میسر است با آنکه خداوند عظیم فرمود: «وَ إِنَّک لَعَلَى‏ خُلُقٍ عَظِیمٍ».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.