|

یک‌سال عالی برای معامله با ایران

ترجمه: آزاد حاجی‌آقایی

امسال برای چینی‌ها، سال «گوسفند» نام دارد؛ سال بین‌المللی سازمان‌ملل‌متحد هم سال «خاک» نام دارد و نیز امسال سالی است که ناسا درصدد است تا فضاپیمایی را به سیاره‌ای به نام «سرس» پرتاب کند؛ درهرصورت امسال سالی است که غرب باید با ایران نیز معامله‌ای ترتیب دهد. اگرچه به‌ندرت در رسانه‌های‌غربی ذکر آن آمده است، اما هیچ‌گونه احتمالی برای حمله ایران به اسراییل، اروپا یا ایالات‌متحده‌آمریکا وجود ندارد. از این‌رو هرگونه گفت‌وگویی مبنی‌بر یک معامله هسته‌ای با تهران باید در این زمینه گسترده البته با مهارت تمام انجام گیرد. از سال1992، هنگامی که وزیر دفاع بعدی آمریکا یعنی رابرت گیت برای نخستین‌بار تهران را به درپیش‌گرفتن برنامه‌ریزی مخفیانه یک «آرماگدون» (رویداد آخرالزمانی) هسته‌ای متهم کرد- ادعایی که هیچ مدرکی برای آن در دست نیست- تهدید ایران دیرپاترین و موفق‌ترین توهمی بوده است که از سوی جنبش نومحافظه‌کاران آمریکا با همکاری استادانه دوستانشان در تل‌آویو ایجاد شده است. رهبران مذهبی ایران مدت‌ها پیش فتواهایی را در باب ممنوعیت کاربرد سلاح‌های هسته‌ای و شیمیایی صادر کرده‌اند. در خلال جنگ ایران و عراق، با وجود اینکه 20هزارنفر از شهروندان ایرانی با سلاح‌های کشتارجمعی صدام حسین جان خود را از دست دادند ایران مقابله‌به‌مثل نکرد. تقریبا تمامی اطلاعاتی که در مورد برنامه هسته‌ای تهران منتشر می‌شوند، مغرضانه، تحریف‌شده یا ساختگی است. برای نمونه از سال2008 سازمان بین‌المللی انرژی اتمی از یک آژانس نظارتی - تکنیکی به یک سازمان به‌شدت سیاسی چرخش کرده است تا جایی که امروزه، به‌جای ارایه مشاوره‌ای بی‌طرفانه، اظهارنظرهای آن شواهدی مبنی‌بر توسعه سلاح‌های اتمی را برجسته می‌کند، این امر درحالی اتفاق می‌افتد که هیچ اشاره‌ای به خیل شواهد دیگری ندارند که با این نگرش در تضاد است. مقامات ارشد آژانس که در برابر این رویکرد مقاومت می‌کنند توسط نیروهای قدرتمند واشنگتن و تل‌آویو به کنار رانده شده‌اند. سازمان جاسوسی اسراییل در موارد متعدد، شواهد مشکوکی منتشر کرده است؛ برای نمونه اطلاعاتی از سوی یک گروه ضدرژیم در ایران فراهم آمده بود که در فهرست تروریسم خود آمریکا نیز قرار داشت. طی یک برآورد اطلاعات ملی در سال 2007 جامعه اطلاعاتی آمریکا اذعان کرد که ایران قبل‌از سال2003 تمام تلاش‌ها در جهت برنامه نظامی هسته‌ای را متوقف کرده است. در سال2012 سرویس‌های اطلاعاتی گزارش مذکور را بروز کردند؛ آنها مدعی شدند که ایران به‌دنبال تحقیقاتی بوده است که آن کشور را قادر به تولید سلاح‌های هسته‌ای می‌کند با این وجود تلاشی برای انجام آن نکرده است. با وجود تمامی شواهد مبتنی‌بر اجتناب ایران از یک‌برنامه مبتنی‌بر سلاح‌های هسته‌ای، واشنگتن به‌طور سنتی به دلیل نگرانی‌های اسراییل به این اتهامات گوش می‌سپارد... با وجود این برای کسی که خواهان برداشتن تحریم‌های ایران باشد، هیچ‌گاه زمانی بهتر از اکنون برای توصیه به واشنگتن مبنی‌بر چشم‌پوشی از خواسته‌های همیشگی اسراییل وجود ندارد. مناسبات بین آمریکا و متحد اصلی و همیشگی آن در خاورمیانه در برهه کنونی چندان خوب به نظر نمی‌رسد. به‌نقل از مجله آتلانتیک و طبق گفته یکی از مقامات رسمی کاخ سفید، بنیامین ‌نتانیاهو (در میان مقامات ارشد آمریکا) با الفاظی بسیار تند توصیف می‌شود؛ سرکش، کوته‌بین، مرتجع، کندذهن، پرسر‌و‌صدا و متکبر. هر زمان اوباما با نخست‌وزیر اسراییل دیدار می‌کند، آشکارا دستپاچه جلوه می‌کند. در سراسر جهان غرب، اسراییل به طور روزافزونی درحال تبدیل‌شدن به آن میهمان غیرقابل‌تحمل در مراسم عروسی است که مجبورید آن را دعوت کنید؛ چرا که یک دوست قدیمی است اما از وی بیزارید چرا که همسرش را کتک می‌زند. اکنون اوباما تمایل خود را به رادیکالیسم در سیاست خارجی نشان داده است؛ گشودن در رابطه با کوبا نمونه این رویکرد است. آیا با ایران نیز همان‌گونه رفتار خواهد کرد؟ این امکان وجود دارد. اما دریچه به‌سرعت در حال بسته‌شدن است؛ بعد از سال2016، اوباما با شخص دیگری مانند هیلاری کلینتون یا جب بوش [ فرماندار ایالت فلوریدا و یکی از فرزندان جرج بوش] جایگزین می‌شود، به نظر نمی‌رسد چنین نامزدهایی برای ایجاد روابط حسنه به‌هیچ‌وجه حساسیت لازم را داشته باشند... .به‌هرحال سوالات اخلاقی گسترده‌ای درباب برداشتن تحریم‌های ایران وجود دارند. توافق بر سر معامله‌ای با ایران، تحریم‌ها را از سر میلیون‌هانفر از مردم ایران برمی‌دارد؛ مردمی که بدون دلیل مجازات شده‌اند. این مساله می‌تواند سیاستمداران غربی را از توهمات خاورمیانه‌ای خارج کرده و به مسایل واقعی بین‌المللی سوق دهد. بدون شک چالش‌هایی وجود دارند؛ ایران برای به‌حاشیه‌راندن تندروها و ازبین‌بردن سیطره آنها نیازمند شفافیت است. در حالی‌که روابط ریاض - تهران اخیرا روبه‌بهبودی رفته است، هزینه‌ای هم باید در داخل برای هم‌پیمانی با عربستان‌سعودی پرداخت شود. با این وجود غرب نیازمند تنش کمتری در خاورمیانه است. حضور داعش را در پس‌زمینه تصویر کلی خاورمیانه قرار دهید؛ کسانی که به دنبال معامله با تهران هستند و از آن منتفع می‌شوند، نباید فرصت را از دست بدهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.