میانجی سنتی در فهرست لغو ویزای متقابل قرار گرفت
مسقط؛ بدون روادید
روادید یا ویزا؛ این کلمات یک معنا دارد و آن هم اجازه ورود به خاک یک کشور است. لزوم دریافت این اجازه ورود، بین برخی کشورها برقرار است و بین برخی که رابطه دیپلماتیک نزدیکتری با یکدیگر دارند، لغو میشود. البته عدمنیاز به اخذ ویزا به اعتبار پاسپورتها نیز بازمیگردد. «علیاکبر سیبویه»، سفیر ایران در عمان خبر داده که «لغو روادید» بین تهران و مسقط در دستور کار دو طرف قرار دارد. مسلما روابط گرم این دو کشور خاورمیانهای در این دستور کار بیتاثیر نیست. طبق خبر ایسنا به نقل از «گلفنیوز» او با اشاره به روابط روبهگسترش ایران و عمان گفته که دو کشور برای لغو روادید و توسعه مناسبات تجاری با یکدیگر گفتوگو میکنند. خبر در دستور کار قرارگرفتن لغو روادید در حالی از سوی سفیر ایران اعلام میشود که پس از سفر «سلطان قابوس» به تهران در شهریور سال 1392، خبرهایی مبنی بر لغو ارایه خدمات روادید توریستی به ایرانیان منتشر شد اما پس از این گزارشها بود که سفیر ایران در «مسقط»، لغو ارایه ویزای توریستی به ایرانیان را تکذیب کرد. ایران و عمان همواره با یکدیگر روابط خوب و نزدیکی داشته و «سلطان قابوس» پادشاه این کشور، همواره سعی کرده تا در نقش میانجی بین ایران و برخی کشورها به خصوص آمریکا ظاهر شود. او در این مورد هم موفق بوده؛ آزادی زندانیان ایرانی در آمریکا و همچنین زندانیان آمریکایی در ایران، نمونههایی از میانجیگری موفق او بوده است. آخرین نمونه کار «سلطان قابوس»، برگزاری دور نهم از مذاکرات جامع هستهای ایران و گروه 1+5 در هتل مجلل «البوستان» مسقط است که پس از آنهم، طرف عمانی به رایزنیهای دیپلماتیک خود ادامه داد. اما عمان اولین کشوری نیست که قصد دارد روادیدش را با تهران لغو کند. در بین کشورهای همسایه، ایران تنها با «ترکیه»، سالهاست که قرارداد لغو روادید دارد. البته در این سالها قاعده لغو روادید در مدتی حدود یکماه برداشته شد. تابستان سال 91 پیش از برگزاری نشست جنبش غیرمتعهدها در تهران، سفارت ایران در آنکارا اعلام کرد که «ایران، مقررات معافیت روادید ورود برای اتباع ترکیه را از 15مرداد تا 11شهریور لغو کرده است.» در آن زمان گفته میشد که این اقدام به منظور رفع برخی نگرانیهای امنیتی برای برگزاری اجلاس عدمتعهد در ایران بوده است. البته در اطلاعیه سفارت آمده بود که پس از تاریخ مذکور، بار دیگر لغو روادید بین طرفین از سر گرفته میشود که انجام شد. دیگر همسایهای که لغو روادید با تهران را برقرار کرده، جمهوری آذربایجان، همسایه شمالغربی ایران است. البته این لغو روادید، به صورت یکطرفه و از سوی ایران صورت میگیرد. پاییز 1388 بود که هیات دولت به ریاست «محمود احمدینژاد» پیشنهاد وزارت خارجه برای برقراری مقررات لغو روادید یکطرفه برای ورود اتباع کشور جمهوریآذربایجان (شامل نخجوان) به ایران را مجاز اعلام کرد. این لغو یکطرفه زمانی انجام شد که دولت احمدینژاد از بالارفتن عزت ایرانیان در جهان سخن میگفت. اما آذربایجان در مقابل اقدام احمدینژاد، اقدام متقابل انجام نداد و در حالیکه لغو یک طرفه از دولت یازدهم همچنان پابرجاست، مسافران ایرانی نخجوان نیازمند دریافت روادید هستند. از سوی مقابل هم طبق آنچه وزارت خارجه در سایت خود منتشر کرده، اتباع تمام کشورها بهجز 10 کشور «کلمبیا»، «سومالی»، «آمریکا»، «انگلیس»، «کانادا»، «بنگلادش»، «اردن»، «عراق»، «افغانستان» و «پاکستان» میتوانند در فرودگاههای ایران، روادید بگیرند، اما قوانین برای مناطق آزاد متفاوت از دیگر مناطق ایران است. تمام اتباع کشورهای دیگر بهغیر از اتباع رژیم اسراییل، بدون اخذ ویزا حق ورود به این مناطق را دارند. طبق قوانین منطقه آزاد، اتباع خارجی برای ورود مستقیم به منطقه آزاد کیش از طریق مبادی ورودی و خروجی مجاز، نیاز به اخذ قبلی روادید ندارند. نمایندگان نیروی انتظامی در فرودگاه و بندرگاه کیش، اجازه اقامت را به مدت 14روز روی اسناد مسافرتی معتبر آنان مهر میکنند. اما چنانچه آنها بخواهند از «کیش» به سایر مناطق ایران سفر کنند، باید به دفتر کنسولی وزارت خارجه در این جزیره مراجعه کنند تا اجازه ورود را کسب کنند. اگر سخنان «حسن روحانی» در کارزار انتخابات ریاستجمهوری 92 بار دیگر مرور شود، در لابهلای وعدههای انتخاباتیاش، «بازگرداندن احترام به پاسپورت ایرانی» نیز یافت میشود. البته او احترام به پاسپورت را نشانهای از نوع رابطه ایران با دنیا میدانست: «اگر برنامه دشمن برای ایرانهراسی و اسلامهراسی به نتیجه رسیده باشد که دشمن تاکنون در گامهایی هم به نتیجه رسیده است، این احترام و اعتماد کاسته میشود، هر مقدار بتواند ایرانهراسی و اسلامهراسی را در سطح جهان جا بیندازد مشکلات بیشتر میشود.» سال 2012 پاسپورت ایرانی در جایگاه خوبی قرار نداشت و در میان حدود صدکشوری که اعتبار گذرنامه آنها بررسی شده بود، ایران در رتبه 96 قرار داشت، اما گزارش سال 2013 نشاندهنده اندکی بهبود بود و ایران به رده 86 صعود کرد.
حسن قشقاوی، معاون کنسولی و پارلمانی وزارتخارجه در گفتوگو با «شرق»: سیاست «تهران، درهای باز» با تاکید بر عمل متقابل است
فرآیند لغو روادید با عمان چقدر پیش رفتهاست؟ بهطورکلی هر گاه کشوری عمل متقابل انجام دهد یعنی همانگونه که به گذرنامه آنها احترام میگذاریم، آنها نیز به گذرنامه ما احترام بگذارند، ما نیز آمادگی داریم که در مقابل عمل آنها، عمل متقابل انجام دهیم. حال هرگونه تسهیلاتی که باشد ما نیز عمل متقابل انجام میدهیم. لغو ویزا در مقابل لغو ویزا، ویزای فرودگاهی در مقابل ویزای فرودگاهی یا هر نوع تسهیلات دیگر. در این بین چرا عمان برای لغو روادید انتخاب شدهاست؟ ما از چند وقت پیش پیشنهاد دادیم که با عنایت به رابطه ممتازی که در بین کشورهای منطقه با عمان داریم چنانچه آنها برای لغو روادید اقدام کنند از ناحیه ما نیز بلامانع است. در این بین تنها ملاحظه ما عمل متقابل است. ما روند لغو روادید را با بسیاری کشورهای منطقه پیگیری میکنیم. دیدگاه ایران در این زمینه باز است. ما در تمام مذاکرات و کمیسیونهای مشترک اقتصادی کنسولی با هر کدام از کشورها و حتی در دیدار با مقامات کشورهای منطقه این پیشنهاد را مطرح میکنیم. پیشنهاد لغو روادید با طرف عمانی نیز در دیدارهای مختلف مطرح شده است. همه کشورهای منطقه میدانند که جمهوریاسلامیایران در مورد کشورهای منطقه از سیاست ویزایی بازی برخوردار است. من در سفری که قبل از اربعین به عراق داشتم به آنها نیز پیشنهاد لغو روادید را دادم که اتفاقا طرف عراقی هم نسبت به لغو ویزای گذرنامههای سیاسی و خدمت قولمساعد دادند. البته آنها هنوز در مورد لغو ویزای عمومی قولی ندادهاند. پس تهران در مورد کشورهای منطقه دنبال لغو روادید است؟ سیاست جمهوریاسلامیایران در این موارد سیاستهای درهای باز با تاکید بر عمل متقابل است. درحالحاضر با چه کشورهایی در شرایط لغو روادید هستیم؟ برخی کشورهایی که شامل لغو روادید هستند و الان به یاد دارم و در خاطرم هست، عبارتند از ترکیه، سوریه، گرجستان و لبنان که تسهیلات ویزایی زیادی دارد مثل صدور ویزای فرودگاهی و جمهوریآذربایجان که از چندسالپیش بهطور یکجانبه روادیدش لغو شده بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.