|

سازمان حفاظت محیط‌زیست منتشر کرد

جزییات طرح گردشگری آشوراده

شرق: سازمان حفاظت محیط‌زیست بالاخره پس از کش‌وقوس‌ها، گمانه‌زنی‌ها و مخالفت‌های فراوان با طرح گردشگری جزیره آشوراده، جزییات این طرح را منتشر کرد. براساس طرحی که روز گذشته پایگاه اطلاع‌رسانی رسمی این سازمان روی خروجی خود گذاشته است طرح گردشگری جزیره آشوراده مبتنی بر اصول و قواعد زیست‌محیطی است. با این حال منتقدان و کارشناسان محیط‌زیست بر این باورند پایدارنبودن سیاست‌های رسمی در ایران و همچنین عوض‌شدن همیشگی رویکردها به قوانین در آینده تضمینی برای حرکت براساس این طرح را ناممکن می‌کند. دلیل عمده و اصلی نگرانی‌های طرح‌شده نیز بر همین منوال است که با بازشدن پای سرمایه‌گذاران حوزه گردشگری به این جزیره بکر و دست‌نخورده، فرآیند تخریب و دستکاری این محیط برخلاف توافقات انجام‌شده از کنترل خارج شود. با این همه، احمد علی کیخا، معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست در واکنش به برخی اظهارنظرها درخصوص تفاهمنامه گردشگری طبیعی در جزیره آشوراده با رونمایی از این طرح گفت: «مطابق نقشه زونبندی جزیره آشوراده، هیچ‌گونه جانمایی و فعالیت گردشگری در محدوده زون‌های امن (حساس) و سپر (بافر) آبی و خاکی جزیره امکانپذیر نیست. بدون آشناکردن جامعه با ارزش‌های حفاظتی محیط‌های طبیعی امکان حفاظت از این منابع اکولوژیک و زیستگاهی فراهم نخواهد شد. مدت‌هاست ثابت‌شده است شیوه‌های قدیمی و تک‌بعدی حفاظت از محیط‌های طبیعی کارایی لازم را ندارد؛ بلکه باید فرصت آشنایی جوامع با ارزش‌های این مناطق فراهم شود تا علاقه‌مندی و حساسیت جامعه به حفظ این ارزش‌ها به وجود‌ آید.» کیخا ادامه داد: «هدف اصلی از طبیعت‌گردی (و نه گردشگری)، حضور طبیعت‌گرد در محیط طبیعی جهت آشنایی، درک ارزش‌های ذخایر اکولوژیک و آموزش نحوه رفتار با طبیعت است که در نتیجه آن حفاظت از این ذخایر در کنار مشارکت متقابل و کمک به معیشت جامعه محلی ایجاد خواهد شد. این موضوع در قالب برنامه‌ریزی تفرجی هدفمند در بسیاری از مناطق حفاظت‌شده کشورهای پیشرو در امر مدیریت زیست‌محیطی منابع طبیعی، در حال حاضر به عنوان موثرترین ابزار حفاظتی مناطق مورد توجه قرار گرفته است.»احمدعلی‌کیخا، پناهگاه حیات‌وحش و ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله را اولین رامسرسایت معرفی‌شده ایران در کنوانسیون بین‌المللی رامسر عنوان کرد و افزود: «اهداف کلان و خرد طبیعت‌گردی در جزیره آشوراده، حفاظت از ارزش‌های محیطی در طولانی‌مدت، ایجاد اشتغال، بهترشدن سطح و کیفیت زندگی و توانایی‌های جامعه محلی، ارایه امکان بهره‌مندی جامعه از منطقه برای بازدید، تحقیق، آموزش و افزایش آگاهی جامعه محلی است.»کیخا با توجه به وضعیت فعلی گردشگری جزیره آشوراده تاکید کرد: «سازمان حفاظت محیط‌زیست بنا به وظیفه سازمانی و در راستای برنامه پنجم توسعه تدوین و اجرای برنامه مدیریت یکپارچه زیست‌بومی، برنامه عملیاتی حفاظت و بهره‌برداری پایدار از تنوع‌زیستی زیست‌بوم‌های حساس و شکننده کشور، برای مناطق چهارگانه تحت مدیریت خود اقدام به مطالعه، تهیه و تدوین طرح‌های جامع مدیریتی کرده است که ضمن آن براساس حساسیت‌ها و پتانسیل‌های موجود، زونبندی‌های مشخصی در سطح مناطق جهت انجام فعالیت‌های حفاظتی، بازسازی و تفرجی در نظر گرفته شده است. در طرح مدیریت فعلی جزیره آشوراده سعی بر آن بوده که کاربری‌های پیشنهادی از نقطه‌نظر سازگاری یا اثرات احتمالی بر یکدیگر سنجیده شوند، به‌طوری‌که فعالیت‌های متعلق به یک زون خاص، سایر زون‌ها را به مخاطره نیندازد، از این رو اعمال مدیریت یکپارچه و اجرای همزمان برنامه‌های مدیریتی زون‌ها (حفاظت، بازسازی و احیا) در کل جزیره، علاوه‌بر فعالیت طبیعت‌گردی مدنظر است.» احمد‌علی‌ کیخا با تاکید بر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای جزیره آشوراده بیان کرد: «برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای این جزیره در سه‌محور مدیریت و حفاظت از زیستگاه، بازسازی نقاط آسیب‌دیده و تخریب‌یافته و ساماندهی طبیعت‌گردی پایدار خلاصه می‌شود که در هرمورد مجموعه‌ای از فعالیت‌ها قابل تعریف هستند.» وی در تشریح زون طبیعت‌گردی تیپ II آشوراده نیز گفت: «این زون در حال حاضر محل استقرار روستای آشوراده، تاسیسات شیلات، بنیاد مسکن، مراکز خدماتی روستایی مانند مسجد، قهوه‌خانه، مغازه، اسکله پهلوگیری قایق‌ها، رستوران و اردوگاه تابستانی آموزش وپرورش است. در این خصوص طبق بند3 تفاهمنامه مورد بحث، با توجه به لزوم لحاظ‌کرددن الزامات سازمان حفاظت محیط‌زیست، ضرورت تعیین‌تکلیف وضعیت حقوقی اراضی موجود توسط دولت به‌منظور اجرای فعالیت‌های منطبق با این زون، موردتاکید قرار گرفته است. در این راستا ضمن بازسازی و بهسازی ابنیه و امکانات واحدهای موجود در محدوده زون و با توجه به ملاحظات زیست‌محیطی لازم‌الاجرا، احداث بازارچه‌های سنتی کوچک مقیاس (واحدهای عرضه محصولات بومی و سنتی منطقه) موردنظر است. همچنین هتل مورداشاره با توجه به رعایت ملاحظات زیست محیطی، صرفا در قالب یک مرکز بازدیدکنندگان متناسب با ظرفیت برد گردشگری جزیره و با ساختار و معماری وابسته به طبیعت (اکولاژ) در محدوده این زون قابل اجرا خواهد بود.» معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست درخصوص زون طبیعت‌گردی گسترده آشوراده نیز افزود: «این زون از منتهی‌الیه غربی زون طبیعت‌گردی تیپII تا بخش شرقی زون سپر خشکی جزیره ادامه داشته که مطابق برنامه طرح مدیریت آشوراده، این زون صرفا مختص انجام فعالیت‌های طبیعت‌گردی گسترده نظیر پیاده‌روی، عکاسی، پرنده‌نگری، اسب‌سواری و دوچرخه‌سواری است.» احمد‌علی‌ کیخا اشاره کرد: «تنها سازه‌های قابل احداث در این زون شامل آلاچیق‌های سبک جهت استراحت طبیعت‌گردان، سرویس‌های بهداشتی سپتیکی، کانکس‌های کوچک ارایه‌دهنده خدمات اولیه گردشگری و مراکز ارایه‌دهنده خدمات گردشگری نظیر دوچرخه‌سواری و اسب‌سواری است. همچنین انجام تمامی ورزش‌های آبی و امثال آن با درنظرگرفتن ملاحظات زیست‌محیطی، صرفا در قالب استفاده از وسایل غیرموتوری و غیرآلاینده و در محدوده موردنظر سازمان حفاظت محیط‌زیست قابل انجام است.» وی با اشاره به سازه‌های مربوط به تفرج متمرکز افزود: «استقرار تمامی سازه‌ها و ساخت‌وسازهای منطبق با اصول تفرج متمرکز مانند هتل‌ها و سایر مراکز اقامتی پرظرفیت، بازارچه‌ها و مراکز تجاری، پارکینگ وسایط نقلیه و سایر تفریحات مکانیزه ساحلی دریایی، صرفا در ناحیه پشتیبان طبیعت‌گردی در ساحل بندر ترکمن یا بندر گز یا حتی بهشهر که به‌لحاظ محرومیت‌زدایی، اشتغالزایی جامعه محلی و تقویت و توسعه زیرساخت‌های موجود نیز در اولویت بالایی قرار دارند در نظر گرفته شده است.» کیخا با تاکید بر اهمیت زون‌بندی‌های انجام‌شده در این جزیره تصریح کرد: «مطابق نقشه زون‌بندی جزیره آشوراده، هیچ‌گونه جانمایی و فعالیت گردشگری در محدوده زون‌های امن (حساس) و سپر (بافر) آبی و خاکی جزیره امکان‌پذیر نیست و کاربری زون‌های فوق صرفا در قالب فعالیت‌های حفاظتی و احیایی است. براساس بند4 تفاهمنامه موردبحث، هرگونه سرمایه‌گذار حقیقی یا حقوقی بهره‌بردار، موظف به همکاری با سازمان حفاظت محیط‌زیست در جهت اجرای تدابیر و برنامه‌های حفاظتی و احیایی موردنظر در کل سطح جزیره و زون‌های مختلف بوده به‌طوری‌که بخشی از عواید حاصله از گردشگری ملزم به تخصیص در طرح‌های حفاظتی جزیره و تامین امکانات لازم است.»کیخا درخصوص فازاول طرح گردشگری در جزیره آشوراده توضیح داد: «فازاول طرح گردشگری در جزیره آشوراده باید درخصوص بازسازی زیرساخت‌ها و احیای منابع خسارت‌دیده باشد. همچنین به موازات انجام فعالیت‌های طبیعت‌گردی در فازهای بعدی اجرای برنامه‌های حفاظتی و احیایی به‌صورت توأمان توسط سرمایه‌گذار ضروری و لازم‌الاجراست که تعیین زون طبیعت‌گردی در جزیره آشوراده، به هیچ‌وجه معادل آنچه در تعاریف عمومی توریسم و گردشگری در ایران رایج است، به معنی ایجاد قطب گردشگری، گردشگری انبوه و ایجاد خدمات و تاسیسات سنگین موردنیاز آن نیست، بلکه جزیره آشوراده با توجه به هویت طبیعی و تاریخی خود می‌تواند در صورت برنامه‌ریزی مناسب مبتنی بر نتایج طرح مطالعات منطقه، به مکانی نمونه برای طبیعت‌گردی واقعی تبدیل شود.» کیخا در پایان افزود: «تفاهمنامه موردبحث به هیچ‌عنوان درخصوص واگذاری عرصه یا حتی واگذاری مدیریت بهره‌برداری جزیره آشوراده به سرمایه‌گذار ورود نکرده است چراکه طبق قانون، واگذاری عرصه و اعیان مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست به غیر،ممنوعیت قانونی دارد و در مورد انتخاب سرمایه‌گذار نیز طبق ابلاغیه دفتر معاون‌اول محترم رییس‌جمهور درخصوص تاسیس منطقه گردشگری آشوراده، درخصوص تعیین سرمایه‌گذار و واگذاری اجرای طرح به بخش خصوصی یا بخش دولتی، پس از اتمام کار مطالعاتی تصمیم‌گیری خواهد شد که در این خصوص سازمان حفاظت محیط‌زیست ضوابط تخصصی ویژه‌ای را جهت انتخاب سرمایه‌گذاران واجدشرایط سرمایه‌گذاری در مناطق تحت‌مدیریت به‌لحاظ معیارهای فنی و حقوقی لازم، در مدنظر قرار دارد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.