برترین دانشمندان زن ۵ قاره جهان
نیمه فراموششده
فاطمه کاظمی
بنیاد اورآل و یونسکو هرساله با همکاری یکدیگر، در برنامهای با نام «زنان در علم» زنان محققی را معرفی میکنند که راهحلهایی برای رفع چالشهای جهانی در زمینه علوم طبیعی ارایه کردهاند. روال کار به این صورت است که در هر سال یک دانشمند زن از هر قاره انتخاب و معرفی میشود. موضوعات مربوط به ابداع فناوریهای جدید و خطراتی که تنوع زیستی را تهدید میکنند، از جمله چالشهایی است که جهان امروز با آن روبهرو است. به همین مناسبت یونسکو با همکاری بنیاد اورآل هر ساله بهترین چهرههای علمی زن را معرفی میکند و با اهدای جوایز نفیسی به برجستگان این برنامه، از آنان و راهحلهای پیشنهادی آنان که کاربردی است، قدردانی میکند. بر اساس اعلام این دو مرجع، هر یک از این زنان نماینده برتر در حوزه تحقیقاتی خود هستند و تعهد بالا، استعداد استثنایی و شجاعت قابلتوجه آنها در حوزههایی که هنوز هم تحت سلطه مردان است، بسیار ستودنی است. دریافتکنندگان این جایزه موجبات پیشرفتهای علمی بزرگی را فراهم کردهاند که به حل بزرگترین چالشهای جوامع بشری امروز مانند سرطان، افسردگی و اعتیاد منجر میشود. برنامه «زنان در علم» امسال نیز با حضور بیش از هزار دانشمند زن از سراسر جهان به اجرا درآمد. این برنامه درحالحاضر به یکی از معیارهای معتبر علمی تبدیل شده که نشاندهنده سهم بزرگ زنان دانشمند در جهان علم است. در سال 2014 طی مراسمی که در دانشگاه سوربن پاریس برگزار شد، برترین زنان دانشمند جوایز خود را از یونسکو و بنیاد اورآل دریافت کردند. این مراسم با حضور پروفسور «گرونتر بلوبل»، برنده جایزه نوبل پزشکی سال 1999، «ایرینا بوکووا»، مدیرکل یونسکو و همچنین «ژن- پاول آگون»، رییس و مدیر اجرایی بنیاد «اورآل»، برگزار شد. گفتنی است این پنج دانشمند برتر، توسط هیاتی مستقل به ریاست «پروفسور گرونتر بلوبل» و متشکل از 12 عضو برتر جامعه علمی بینالمللی انتخاب شدهاند. در ادامه با این زنان تاریخساز، بیشتر آشنا میشویم. اروپا، پروفسور «بریجیت کیفر» (زیستشناسی عصبی) «کیفر» که در سال 2013 به عضویت آکادمی ملی علوم فرانسه درآمد، به دلیل تحقیقات مداوم روی سازوکارهای مغز که در احساس درد، بیماری روانی و اعتیاد به مواد مخدر دخیلاند، جایزه یونسکو را دریافت کرده است. وی نخستین فردی بود که ژنگیرنده مواد مخدر در مغز را در سال 1992 شناسایی کرد. این ژن نقش بسیار مهمی در تسکیندادن درد ایفا میکند. یافتههای این پروفسور برجسته به ابداع روشهای درمانهای جدیدی برای مبارزه با درد، اعتیاد و افسردگی انجامیده است. آمریکایشمالی، پروفسور «لوری گلیمچر» (ایمنیشناسی و پزشکی) «گلیمچر» که نخستین رییس زن مدرسه پزشکی نیویورک است، در حوزه ایمنیشناسی فعالیت میکند که سرپرستی چند طرح پژوهشی پیشگام را برعهده داشته است. وی مفتخر به کشف مولفههای کلیدی دخیل در کنترل واکنش ایمنی در آلرژیها و بیماریهای عفونی، بدخیم و خودایمنی است. یافتههای وی، راه را برای طراحی درمانهای جدید جهت درمان آلرژیها، آسم، اماس، دیابت دوران کودکی و سرطان هموار کرده است. آمریکایلاتین، پروفسور «سسیلیا بوزات» (بیوفیزیک) پروفسور «سسیلیا بوزات» در سال 2007 نماینده آرژانتین در هیات داوری برای گزینش دانشمندان برتر جایزه علمی زنان یونسکو- اورآل شد. وی هماکنون سرپرست یک گروه پژوهشی بینالمللی در حوزه داروشناسی فرستندههای عصبی است. این محقق برجسته به دلیل مشارکت در ارتقای درک دانشمندان از مشکلات موجود در مورد ارتباط سلولها با یکدیگر و عضلات به این افتخار دست یافت. کشفیات مشهور وی به شناسایی شیوههای ارتباط بین مغز و عضلهها که باعث بروز اختلالات عصبی مهمی میشوند، منجر شده است. تحقیقات پروفسور «بوزات» دریچهای را به سوی ارایه درمانهای جدید بیماری آلزایمر، افسردگی و رفتارهای اعتیادی خاص گشوده است. آسیا/اقیانوسیه، پروفسور «کایو اینابا» (ایمنیشناسی و پزشکی) «کایو اینابا» که نخستین دانشیار دانشکده علوم دانشگاه کیوتو است، به دلیل کشفیات مهم درباره سازوکارهای ایجادشده توسط سیستم ایمنی بدن در مواجهه با خطراتی مانند ویروس، باکتری یا سلولهای غیرعادی مانند سلولهای سرطانی به این افتخار نایل شده است. وی متخصص مطالعه سلولهای دندریتیک است و نخستین دانشمندی است که ثابت کرد این سلولها را میتوان در خارج از بدن درمان کرد و سپس آنها را دوباره وارد اندامهای بدن کرد تا واکنش سیستم ایمنی را تحریک کنند. کشف وی نقطه عطفی در درمان سلولی است و به ارایه نوع جدیدی از درمانهای ضدسرطان منجر شده است. آفریقا و کشورهای عربی، دکتر «سگنت کلمو» (زیستشناسی و پاتولوژی گیاهی) دکتر «سگنت کلمو» نخستین زن اتیوپیایی است که در تنها دانشگاه کشورش مشغول به کار است و به دلیل تحقیقات گستردهاش درباره میکروارگانیسمها که در همزیستی با علوفهها به سر میبرند، به این افتخار نایل شده است. وی توانایی این ارگانیسمها را برای مقاومت در مقابل بیماری و سازگارشدنشان با تغییرات آبوهوایی و محیطی بررسی کرده است. تحقیقات این محقق برجسته، راهکارهای جدیدی ارایه داده است که در تولید مواد کشاورزی بهویژه برای کشاورزان بومی نقش مهمی دارد. وی پس از تحصیل در ایالاتمتحده و کار در کلمبیا به آفریقا بازگشت و درحالحاضر در مرکز تحقیقات علمی بینالمللی مشغول به کار است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.