|

قلبی واحد برای بشریت

رومن‌رولان در میان نویسندگان مطرح نیمه اول قرن بیستم چهره مهمی به‌شمار می‌رود، اهمیت او هم به دلیل رمان‌ها و داستان‌هایش است و هم به دلیل سویه روشنفکری شخصیت او. رولان اگرچه نویسنده‌ای فرانسوی بوده، اما با ماکسیم گورکی ارتباطی طولانی‌مدت داشته و به اندیشه مارکس علاقه‌مند بوده اما با این حال در سال‌های بعد از انقلاب اکتبر و مشخصا بعد از به‌قدرت‌رسیدن استالین از منتقدان حکومت او و بیش از پیش با وضعیتی چندوجهی مواجه می‌شود. تاکنون زندگی‌نامه‌ها و شرح‌‌حال‌های زیادی درباره رومن‌رولان نوشته شده اما هنوز «جاهای خالی» زیادی درباره زندگی و آثار و اندیشه‌های او وجود دارد و به تازگی نیز یکی از این کتاب‌ها با ترجمه قاسم صنعوی در انتشارات دوستان منتشر شده است. تامارا موتیلووا نویسنده این کتاب است و برای نوشتن شرح‌حال رومن‌رولان از اسناد زیادی استفاده کرده است. در یادداشت ابتدایی کتاب درباره موتیلووا آمده: «تامارا موتیلووا، نویسنده این اثر، زاده 1910، نخست در سال 1935 مقاله‌ای کوتاه درباره رومن‌رولان در مجله «انترناسیونالیست کمونیست» به چاپ رساند و از پی آن بررسی‌های متعددی درباره این نویسنده بزرگ فرانسوی که مورد توجه و علاقه مقام‌ها و محفل‌های شوروی بود، نوشت که از جمله آنها تک‌نگاری‌ای موسوم به آثار رومن‌رولان بود.» کتابی که اینک با ترجمه صنعوی منتشر شده، اولین‌بار در سال1969 در مجموعه «زندگی مردان نامی» منتشر شد و متن روسی آن در تیراژی وسیع خیلی زود نایاب شد. رومن رولان در طول عمرش نامه‌های بسیاری برای افراد مختلف نوشته و حجم نامه‌های نوشته‌شده توسط او نشان می‌دهد که او اهمیتی ویژه برای آنها قایل بوده است. تامارا موتیلووا در این کتاب چهره رولان را از میان نامه‌های نوشته‌شده توسط او جست‌وجو می‌کند. در کتاب بخش‌های زیادی از نامه‌های رولان آورده شده و او در یکی از نامه‌هایش در سال1915 نوشته: «من جداافتاده نیستم. هرگز هم جداافتاده نبوده‌ام: این افسانه‌ای است که خودم گذاشته‌ام شایع شود، زیرا این‌طور برایم راحت‌تر است و کارم را آسان می‌کند. گمان می‌کنم که در این ده‌سال کمتر کسی با این‌همه افراد دارای دادوستد معنوی بوده باشد. ولی از آغاز جنگ این امر بیشتر مصداق پیدا می‌کند. اگر به طور موقت در سوییس مستقر شده‌ام، از آن روست که این دیار یگانه کشوری است که در آن می‌توانم با اذهانی متعلق به تمام ملت‌ها مانند گذشته تماس داشته باشم. اینجا می‌توانم ضربان نبض اروپای جنگی را حس کنم.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.