|

بحرین در بحران هویت

حسن هانی‌زاده . کارشناس خاورمیانه

دستگیری «شیخ‌علی سلمان» دبیرکل «جمعیت الوفاق» بحرین که با اعتراضات گسترده جهانی همراه شد آینده‌سیاسی جزیره آشوب‌زده بحرین را در هاله‌ای از ابهام فروبرد. رژیم آل‌خلیفه هیچ‌گونه توجیه قابل‌قبولی برای دستگیری سلمان ارایه نداد و این امر به تشدید‌ خشونت‌ها در جزیره بحرین منجر شد. هرچند تظاهرات مردم بحرین در چارچوب موج بهارعربی که منطقه خاورمیانه را فراگرفته قابل تجزیه‌وتحلیل است اما مردم بحرین هرگز از دایره تظاهرات مسالمت‌جویانه خارج نشدند. اساسا بحران جزیره‌بحرین که از 14فوریه 2011 آغاز شد، به‌دلیل طبیعت مسالمت‌جویانه اکثریت مردم بحرین قابل مهارشدن بود اما ظاهرا رژیم آل‌خلیفه که دچار بحران هویتی شده، شیوه سرکوب را انتخاب کرد. حضور دو‌گردان ‌کماندویی عربستان در منامه برای سرکوب تظاهرات مردم بحرین نشان می‌دهد که رژیم‌های آل‌خلیفه و آل‌سعود قواعد دموکراتیک را زیرپا گذاشته و با دستگیری و شکنجه انقلابیون تلاش می‌کنند تا شعله‌های انقلاب‌بحرین را خاموش کنند. گزارش سازمان‌های‌حقوق‌بشر نیز گویای آن است که اکنون بیش‌از 15هزارنفر از جوانان ‌انقلابی بحرین درحال‌حاضر در زندان‌های رژیم آل‌خلیفه تحت‌شکنجه قرار دارند. این رقم برای جمعیت 700هزارنفری بحرین رقم بالایی تلقی می‌شود زیرا گفته می‌شود به‌دلیل حجم بالای دستگیری‌ها، رژیم آل‌خلیفه ناچار شده شمار زیادی از زندانیان را به خاک عربستان منتقل کند. مردم بحرین از سال1975 تاکنون تلاش کرده‌اند تا رفتار پرخاشگرانه حکام بحرین را تعدیل کنند اما امیر سابق بحرین «شیخ عیسی‌بن‌سلمان» و فرزند او «شیخ حمد‌بن‌عیسی آل‌خلیفه» به مطالبات مردم پاسخ مثبت ندادند. از سال1999 که شیخ حمدبن‌عیسی به‌عنوان پادشاه جزیره کوچک بحرین سوگند یاد کرد، تغییری اساسی در بدنه حاکمیت این جزیره انجام نداد. از 18وزارتخانه موجود در بحرین، 15وزارتخانه در اختیار خاندان خلیفه است و تنها سه‌وزارتخانه خدماتی به خارج از خانواده آل‌خلیفه واگذار شده است. اکثریت مردم بحرین به‌خوبی می‌دانند که رژیم آل‌خلیفه در طول 40سال گذشته همواره تلاش کرده تا ساختار جمعیتی این جزیره را با دادن تابعیت به برخی از مهاجران کشورهای خارجی دگرگون کند. در طول سال‌های اخیر بیش‌از 50هزار مهاجر تابعیت بحرینی گرفته‌اند تا به این ترتیب اکثریت مردم بحرین که به مذهب مشخصی گرایش دارند، به‌تدریج در اقلیت قرار گیرند. نمونه بازی ‌سیاسی غیراخلاقی رژیم آل‌خلیفه، انتخابات اخیر پارلمانی این کشور بود که تنها اتباع کشورهای خارجی پای صندوق‌های رای‌گیری حاضر شدند زیرا اکثریت مردم بحرین، انتخابات شکلی، ظاهری و فریبنده پارلمانی بحرین را تحریم کردند. رهبران اپوزیسیون بحرین بارها از پادشاه این جزیره برای برگزاری یک گفتمان سازنده درخواست کمک کردند اما پادشاه هرگز به مطالبات مشروع مخالفان پاسخ مثبت نداد. طبیعی است در چنین فرآیندی خشونت‌ها در آینده در جزیره بحرین تشدید و به‌دلیل موقعیت استراتژیک این جزیره، گسترش خشونت‌ها به خارج از بحرین به یک بحران غیرقابل‌کنترل در منطقه تبدیل خواهد شد. بنابراین راهکار واقعی برای حل بحران چهار‌ساله بحرین، تشکیل یک کنفرانس بین‌المللی با شرکت رهبران مخالفان، دولت بحرین و کشورهای تاثیر‌گذار منطقه است. نخست‌وزیر بحرین که عموی پادشاه است و به‌مدت 43سال، یعنی از زمان تجزیه دردناک بحرین از پیکره ایران بزرگ، قدرت را در اختیار دارد، همواره از برگزاری گفتمان میان رهبران اپوزیسیون و دولت جلو‌گیری می‌کند. به‌همین‌دلیل اگر سرکوب مخالفان و بازداشت شیخ‌علی‌‌سلمان ادامه یابد، قطعا جزیره بحرین در آینده به سومالی جدید در خلیج‌فارس تبدیل خواهد شد و آتش فتنه مذهبی ‌و ‌طایفه‌ای سراسر منطقه را فراخواهد گرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.