|

پیدا و پنهان سی‌وسومین جشنواره فیلم فجر

فرانک آرتا: این‌روزها واکنش‌های متفاوتی به نتایج نظرات هیات انتخاب سی‌وسومین جشنواره فیلم فجر در بخش سودای سیمرغ که بخش رقابتی است، مطرح می‌شود. البته طبیعی است هر جشنواره‌ای بنا بر اهداف و رویکرد خود فیلم‌ها را ارزیابی می‌کند. اما از شواهد امر، اینگونه برمی‌آید که سی‌وسومین جشنواره فیلم فجر روی «جوانگرایی» متمرکز شده است، با این‌حال این پرسش مطرح می‌شود که جوانگرایی به معنای نفی هنرمندان مجرب و ارزش‌های هنری آنهاست یا نه؟ در این مورد پاسخ‌های متفاوتی از سوی دست‌اندرکاران و شرکت‌کنندگان جشنواره اعلام شد. همچنین با توجه به فهرست نهایی فیلم‌ها و همین‌طور اظهارنظر برخی اعضای هیات انتخاب، از جمله رسول صدرعاملی که در گفت‌وگو با «شرق» عنوان کرد، یکی از دلایل فشردگی رقابت‌ها کاهش تعداد سیمرغ‌ها به 22عدد بود، باعث شد تصمیم‌گیری درباره حضور یافتن فیلم‌ها در مرحله نهایی دشوار شود. البته در این میان اخباری مبنی‌بر اعمال ممیزی در انتخاب فیلم‌ها مطرح شده که از جمله می‌توان به فیلم «وقت داریم حالا» به کارگردانی رضا کاهانی اشاره کرد که احد میکاییل‌زاده، مدیر ارتباطات و مشاور رسانه‌ای جشنواره فیلم فجر در گفت‌وگو با «شرق» موضوع ممیزی این فیلم را رد کرد و توضیح داد: «در وهله نخست باید بگویم که کار هیات انتخاب ممیزی فیلم‌ها نیست و وارد چنین مسایلی نمی‌شوند. مهم این است که فیلم‌ها باید با توجه به زمان مقرر به شکل کامل به رویت هیات انتخاب برسند. حال اگر فیلمی به هردلیلی مراحل فنی را طی نکرده، ‌اما به دفتر جشنواره ارسال شد، طبعا به‌لحاظ حرفه‌ای هیات انتخاب نمی‌تواند درباره آن نظر بدهد و طبیعی است فیلم از گردونه داوری خارج می‌شود. نکته دیگر اینکه همیشه رسم بر این است که فیلم‌ها بعد از اینکه توسط هیات انتخاب واجد شرایط برای داوری در مرحله بعد می‌شوند، باید از سوی اداره نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی، پروانه نمایش برای حضور در جشنواره را کسب کنند. این روالی است که از گذشته بوده و تا امروز هم قابل‌اجراست و تا آنجا که من خبر‌دار شده‌ام هیچ فیلمی دچار ممیزی نشده.» شنیده‌ها حاکی از این است که فیلم کاهانی هم مشکل ممیزی ندارد و قرار است در روزهای آتی تصمیم نهایی برای نمایش آن در بخش مسابقه گرفته شود. اما یکی از تصمیم‌گیری‌های نادرست این دوره جشنواره، حضور دوفیلم برگزیده جشنواره فیلم کودکان‌ونوجوانان؛ یعنی «قول» و «عبور از قلعه‌رودخان» است که جدای از ارزش‌های هنری‌شان، حضورشان در ترکیب فیلم‌های جشنواره، وصله ناجور است. چون می‌توان به‌جای آنها، دوفیلمی را که واجد شرایط حضور در جشنواره هستند جایگزین کرد تا به دلیل تمکین به مقررات جشنواره از گردونه رقابت خارج نشوند. البته تا برگزاری زمان جشنواره همچنان فرصت باقی است و می‌توان در این خصوص تصمیم گرفت. مورد، دیگر انصراف فیلم «دلم‌می‌خواد» به کارگردانی بهمن فرمان‌آراست که کارگردان رسما اعلام کرد علاقه‌مند است فیلمش را از بخش مسابقه خارج کند. این درحالی است که علی تقی‌پور، تهیه‌کننده جوان فیلم «دلم می‌خواد»، ‌عکس نظر آقای‌فرمان‌آرا را دارد و تمایل دارد فیلم به بخش مسابقه راه یابد. این تهیه‌کننده سینما ضمن تایید این نکته به «شرق» گفت: «من تمایل دارم که فیلم در بخش مسابقه به نمایش درآید.» تقی‌پور در برابر این پرسش که علت اصلی این تمایل چیست؟ عنوان کرد: «دلایل آن مفصل است اما به‌دلیل جلسه‌ای که دارم، دلایل آن را بعدا به شما خواهم گفت.» سیروس الوند نیز که با فیلم «این سیب هم برای تو» متقاضی شرکت در بخش «سودای سیمرغ» سی‌وسومین جشنواره فیلم فجر بود، درباره عدم حضور این فیلم در این بخش از جشنواره نکاتی را مطرح کرد. این کارگردان در گفت‌وگوی اختصاصی با «شرق» عنوان کرد: «رسما از سوی دبیرخانه جشنواره فیلم فجر کسی به من نگفت که در بخش مسابقه شرکت نکنم. بلکه به من پیشنهاد دادند که بنده و چند فیلمساز دیگر که سابقه فیلمسازی از سال‌های دور داریم، قرار است در بخش جداگانه‌ای فیلم‌مان را به نمایش بگذارند. اما تا این لحظه از کم‌وکیف این بخش اطلاع چندانی ندارم.» کارگردان فیلم تحسین‌شده «یک‌بار برای همیشه» درباره جایزه سیمرغ گفت: «من 22سال پیش که جایزه سیمرغ اعتبار ویژه‌ای داشت، این جایزه را دریافت کردم اما بیشتر برای همکارانم ناراحت شدم که دوست داشتم حاصل نتیجه کار خود را در فیلم «این سیب هم برای تو» ببینند. در هرصورت من به‌نظر هیات انتخاب احترام می‌گذارم. امسال چنین روشی را اتخاذ کردند، حتما سال دیگر روش دیگری را دنبال می‌کنند.» فیلم جنجالی بعدی «نهنگ عنبر» به کارگردانی سامان مقدم بود که در برخی سایت‌ها نوشته شده بود که برای نمایش در جشنواره فیلم فجر دچار ممیزی شده و حتی شخص وزیر به‌دلیل شباهت فیلم به «عصبانی نیستم» به آن فیلم اعتراض کرده است. سامان مقدم در این‌باره به «شرق» عنوان کرد: ‌«از روز اول ما متقاضی شرکت در جشنواره فیلم فجر نبودیم و حتی فرم جشنواره را پر نکردیم. منتها به درخواست برخی از عوامل، 40روز بعد از اتمام زمان دریافت آثار، با آقای رضا داد صحبت کردیم که درنهایت نمایش فیلم به بعد از جشنواره موکول شد. درمورد اظهارنظر وزیر هم باید بگویم ایشان سر صحنه فیلم حضور نیافتند ولی تاکنون فیلم را کامل ندیده‌ام. ضمن اینکه تازه چهارروز است تدوین فیلم من تمام شده و خودم امروز راف کات فیلم را دیدم. آن وقت چطور می‌شود فیلمی که خود کارگردان آن را ندیده جناب وزیر درباره آن اظهارنظر کنند.» کارگردان فیلم «یک عاشقانه ساده» در ادامه توضیح داد: ‌«آقای‌وزیر چنین جملاتی را که از سوی ایشان نقل قول شده، تکذیب کرده‌اند. متاسفانه باید بگویم این شایعات توسط برخی از همکاران سینمایی ما منتشر شده که کلا‌ از نظر بنده خنده‌دار است.» حسین نوش‌آبادی، ‌سخنگوی وزارت فرهنگ‌وارشاد اسلامی هم در گفت‌وگو با «شرق» عنوان کرد: «آقای‌وزیر درباره مسایل سینما و کلا حوزه هنر بسیار حساس هستند و با وجود اشتغلات زیادشان شخصا آثار هنری را می‌بینند و اگر واکنش رسمی‌ داشته باشند به اطلاع بنده هم می‌رساند. تاکنون درباره فیلم «نهنگ عنبر» هیچ اظهارنظر رسمی‌ای را به من اعلام نکرده‌اند. حال اگر ایشان در جایی نظر خصوصی داده باشند که بنده بی‌اطلاعم.» به هر شکل جشنواره امسال تلاش دارد براساس معیارهای خود بدون حاشیه و حرفه‌ای پیش برود، اما در این مسیر بهتر بود با رویکرد جوانگرایی خود پیش از آن موضوع را به اطلاع فیلمسازان پیشکسوت می‌رساند تا آنها از همان ابتدا در این مورد تصمیم‌گیری می‌کردند. چنانکه فیلم «تابو» به کارگردانی خسرو معصومی به دلیل پیشکسوت‌بودن کارگردان، از مسابقه بازماند، این درحالی است که فیلم‌های مسعود جعفری‌جوزانی و بهروز افخمی به بخش مسابقه راه یافتند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.