نگاهی به نمایشگاه مجسمههای شهریار رضایی در گالری آریا
سربهایی برای کشتن، نفسکشیدن یا خواندن
امید طاهری . منتقد و نقاش
شهریار رضایی مجسمهساز جوان و پرکاری است. نه از بزرگی سنگهای چندتنی میهراسد و نه ترسی از تجربه متریال، فرمها و معانی کمترشناختهشده دارد. اینبار مجسمههایی را گرد آورده که ترکیبی است از چوب، سرب و آهن. این مجموعه تا 26دی، در گالری آریا در معرض نمایش خواهد بود. هنرهای تجسمی و از جمله مجسمه، از کهنترین هنرهای تاریخ زندگی بشر است، اما امروزه و در کشور ما به نسبت سایر هنرها ارتباط کمتری با شرایط اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و... مردم دارد و بیشتر بهنظر میرسد یا در فضای تنگوتاریک گالریها، گوشهنشینی اختیار کرده یا شیفته حراجهای میلیونی، سخت در پی جلبتوجه چوب حراج دلالان آثار هنری است. اگرچه در کشور ما، در اغلب دورهها، نقاشی، حاشیهنشین کتابآرایی بوده و مجسمه در کنار معماری رشد کرده، اما چیزی که از دست نرفته، ارتباط با مردم و معاصر بودن است. امروزه وضعیتی بر هنرهای تجسمی کشور ما حاکم است که این هنرها را بهسوی تولید آثاری لوکس، صرفا تزیینی و در بهترین حالتش، آمیخته با نوعی نوستالژی سانتیمانتالیستی سوق میدهد و چیزی که مورد غفلت قرار گرفته، زیست اجتماعی و سایر وجوه حقیقی زندگی این مردم است. خیلی معدودند هنرمندانی که برای وضعیت زیستی موجود در جامعه خود، تئوریمند باشند و این تئوری، پشتوانه غنی آثارشان شود. عدهای در تکنیک، مهارتهای لازم را کسب کردهاند و گویا به داشتن همانها راضی و دلخوشند و جمعی دیگر شیفته آموختن تکنیکند. گویا تکنیک و تکنیک و تکنیک، تنها دغدغه بسیاری از هنرمندان امروز ماست. کسی نمیداند کی قرار است این مهارت و تکنیک، در وجود هنرمند ما، به یک امر خودبهخودی تبدیل شود، تا معانی بتوانند از مسیر آن بر جان اثر بنشینند. مشکل از کجا و کیست؟ آیا جامعه معنایی را برای هنرمند برنمیانگیزد، یا اینکه جان هنرمند از معانی تهی شده؟ نقش تزیینی صرفدادن به نقاشی و مجسمه، در حقیقت تکبعدیکردن آنهاست. بیآنکه بخواهم منکر خاصیت تزیینی این هنرها باشم، معتقدم اگر تزیین، تنها رکن مجسمه و نقاشی باشد، آن اثر به پوستهای بیرونی و تهی از مغز تبدیل میشود و از ساحت هنر فاصله میگیرد. هیچ هنری در هیچ کشوری، فرزند خلف و سربهزیر دوران خود نیست. احساس میشود برخی از هنرهای ما در این سالها، فرزندان خلف و سربهزیری هستند که دنبال دردسر نمیگردند. نه کنشی دارند و نه واکنشی، نه قهرند و نه آشتی، نه کور میکنند و نه شفا میبخشند! و متاسفانه رفتهرفته تحلیل میروند و روزگار خود را در کنج عزلت و تنهایی نگارخانهها با معدود مخاطبان شیکپوش خود سپری میکنند. اما مجموعهای که شهریار رضایی در گالری آریا گرد آورده، از معدود نمایشگاههایی است که از این قاعده مستثنی است. آثار این هنرمند، رازورمزی در خود نهفته دارند. مخاطب نمیتواند بر اساس عادت و تربیت قبلی، از کنار این آثار با سرعت عبور کند. اگر مکث نکند، اگر اندکی صبر نداشته باشد، اگر کمر خم نکند و بر اندام اثر خطی را جستوجو نکند، رازهای اثر را کشف نخواهد کرد. این آثار گاه روایتی دارند و گاه میخواهند کلماتی را بر صفحه ذهن ما حک کنند، کلمات سربی، بیهوده و برای تزیین بر پیکر آثار رضایی قرار نگرفتهاند. آنها کلیدهایی هستند برای ارتباط بیشتر با اثر. برای بازشدن درهایی که ما را به عمق اثر رهنمون میکند. اگر در این سالها عادت کردهاید که برای نمایشگاهها فقط 10دقیقه وقت بگذارید، به این نمایشگاه نروید، چون با 10دقیقه، چیز زیادی دستگیرتان نخواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.