|

جشن‌ها و مساله جهانی‌شدن

عسل عباسیان: یکی، دوسال است که نه‌فقط مناطق ارمنی‌نشین تهران، بلکه سایر مناطق هم به بهانه سال نو میلادی با تصاویر بابانوئل و کاج‌های رنگارنگ، تزیین می‌شود. دوستان برای یکدیگر تبریک کریسمس و سال نو را می‌فرستند، حتی برپایی مراسم هالووین هم یکی از فرصت‌هایی شده است برای دورهمنشینی. از آیت‌الله مکارم شیرازی برای برگزاری این مراسم‌ها فتوا نیز گرفته شده است که گفته‌اند تا ضرورتی نباشد، مجاز نیست. اما به‌عنوان یک اتفاق متداول، این‌روزها به سراغش رفتیم و از «امان‌الله قرایی‌مقدم» به‌عنوان جامعه‌شناس در این‌باره پرسیده‌ایم.

‌ توجه به کریسمس و جشن‌ فرهنگ‌های دیگر را ناشی از چه‌چیزی می‌دانید؟ این تقلید از قبل وجود داشت. در سال‌های پیش از انقلاب هم بسیاری از اوقات جوان‌ها جشن‌های غربی را زنده می‌کردند و به نظرم ناشی از تاثیری است که رسانه‌های بیگانه بر اذهان عمومی گذاشته‌اند. افرادی که هالووین یا کریسمس برگزار می‌کنند، این ماجرا برایشان به‌نوعی ابزارخودنمایی در جامعه است. این کار، کار افرادی است که می‌خواهند بگویند ما هم هستیم. بعضا این افراد اصلا اعتقاداتی هم در جهت گرامیداشت دین مسیحیت و حضرت مسیح ندارند و تنها هدفشان خودنمایی و دهن‌کجی است. برای همین درخت کاج می‌گیرند و برای کریسمس تزیین می‌کنند تا به همه بگویند ارزش‌های ما متفاوت است. البته یکی از دلایل دیگری هم که باعث می‌شود این جشن‌ها بیش از پیش به چشم بیاید، بالارفتن تعداد جمعیت مردم است. همه این رفتارها تحت‌تاثیر رسانه‌ها و مختص افرادی است که می‌خواهند خودنمایی و خودشان را مطرح کنند وگرنه اگر جوانان ما تصمیم بگیرند میراث فرهنگی خودشان را گرامی بدارند، ما جشن‌های ملی برای گرامی‌داشتن کم نداریم! ‌آیا این اتفاق می‌تواند نتیجه برداشته‌شدن مرزهای فرهنگی و جهانی‌شدن باشد؟ البته که میل به جهانی‌شدن و یونیورسالیته هم موثر است. اما همین میل به جهانی‌شدن هم کارکرد و تاثیر رسانه‌هاست. رسانه‌ها باعث شده‌اند که فرهنگ مسیحیت در جهان الگو‌برداری شود و بیش از پیش برای آن تبلیغ می‌کنند. جهانی‌شدن که از راه فیلم، سریال و رسانه‌ها صورت می‌گیرد، توسط صاحبان این رسانه‌ها اتفاق می‌افتد. آنها تفکر خودشان را جهانی می‌کنند. یک‌روز سوژه‌شان همه‌گیرشدن جشن‌ها و اعیاد مسیحی است و یک‌روز هم اهدافی دیگر را پی می‌گیرند و البته کم‌کاری‌های ما در بزرگداشت عید نوروز و میراث فرهنگی خودمان نظیر همین شب یلدا بر فراگیری فرهنگ مسیحی و غربی بین جوانانمان اثر گذاشته است. ‌چه عملکردی سبب خواهد شد که کمتر شاهد این اتفاق‌ها باشیم؟ چاره این است که ما هم برای میراث فرهنگی خودمان تبلیغ کنیم. ما می‌توانیم با بزرگداشت و مهم‌دانستن اتفاق‌هایی مثل یلدا، طبق فرهنگ و سنن خودمان توجه جوانانمان را متوجه اصول فرهنگی خودمان کنیم. شاید دهن‌کجی به عید نوروز باعث شده تا جوان‌ترها نوروز را که هویت ماست، رها کرده و به بزرگداشت کریسمس بپردازند. اگر ما نوروز را گرامی بداریم، کمتر شاهد جشن کریسمس خواهیم بود. میراث فرهنگی ایران کم نیست، منتها متاسفانه ما آن را نادیده می‌گیریم. همان‌طور که غرب برای فراگیرشدن جشن کریسمس یا هالووین تلاش کرده است، ما هم می‌توانیم برای جهانی‌کردن نوروز تلاش کنیم و ریشه‌های فرهنگی‌مان را گسترش دهیم و از آنها پاسداری کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.