برای «ساعدی» و «همینگوی»
به پاس سالهای جوانیام
مهدی غبرایی
فردا سالروز تولد «غلامحسین ساعدی» است و همزمان شده است با سالمرگ «همینگوی». دو نویسندهای که از سالهای جوانی شیفتهشان بودم و خاطراتم را ساختهاند. «ساعدی» را قبل از هرچیز دیگری با «گاو» شناختم و بعدها هم با مجموعهداستان «ترس و لرز» در ذهنم جاودانه شد. او نویسنده بسیار بزرگی است، تا جایی که بعضی میگویند رئالیسم جادویی فقط در آمریکای لاتین نیست و «ساعدی» متجلی این نوع از ادبیات در تاریخ ادبیات داستانی ماست. «عزاداران بیل» را هم همان سالهای جوانی خوانده بودم و شیفتهاش بودم و اتفاقا کمتر از یکسال پیش نشستم دوباره، هم این کتاب و هم باقی کتابهای «ساعدی» را مرور کردم و بیش از پیش دوستدار قلمش شدم. در دوره دانشجویی «ساعدی» را شناختم؛ از سالن 25شهریور یا سنگلج امروزی با اجرای «چوب به دستهای ورزیل» و «آی باکلاه، آی بیکلاه». بعد از آن دنبال داستانهایش رفتم و همه را خواندم. آشناییام با «همینگوی» هم مربوط میشود به سال اول رشته ادبی. در شهر ما دو تا کتابخانه دایر شده بود. یکی متعلق به شیروخورشید سرخ و دیگری متعلق به شهرداری که بین این دو کتابخانه بهلحاظ تجهیزات رقابت وجود داشت. خاطرم هست که نخستینبار «همینگوی» را با «زنگها برای که به صدا درمیآیند؟» شناختم. کتاب را از کتابخانه شیروخورشید سرخ به امانت گرفتم و خواندم و بعد هم کتابهای دیگر «همینگوی» مثل «داشتن و نداشتن» را خواندم و یک مجموعه داستانش را به ترجمه «ابراهیم گلستان» خواندم که یکی از بهترین ترجمههای او بود. به نظرم «گلستان» از اولین کسانی بود که «همینگوی» را در ایران به درستی فهمید و سپس ترجمه آن را به زبان فارسی ارایه کرد. تا بهحال چند اثر از «همینگوی» ترجمه کردهام که اتفاقا «داشتن و نداشتن» بعد از مدتها مجوز گرفته و بهزودی منتشر میشود. اما ترجمه «این ناقوس مرگ کیست؟» طولانیترین رمان این نویسنده، ششسال است که چشم به راه مجوز است و هنوز هم متاسفانه خبری از اجازه انتشارش نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.