گزارشی از سخنرانی «الکساندر الکساندروف» در تبریز
فضانورد روس در ائلگلی
مریم فخیمی
باشگاه نجوم آیاز در قالب ویژهبرنامه شبیلدا، جمعه 28آذر93 میزبان «الکساندر الکساندروف»، مهندس طراح سامانههای فضایی و فضانورد نامدار روسی بود. او در این همایش به شرح تجربیاتش از سفرهای فضایی و فعالیتهای علمی خود پرداخت و به پرسشهای حضار و علاقهمندان پاسخ داد. استاد «سیروس برزو»، پژوهشگر تاریخ فضانوردی نیز دیگر میهمان ویژه این همایش بود. وی در سخنرانی کوتاهی ضمن بیان اهمیت ترویج علم و اشاعه فرهنگ دانشاندوزی در بین جوانان، به بیان شخصیت علمی و فنی دکتر «الکساندروف» پرداخت. وی گفت «الکساندروف» یکی از مهندسان ارشد در موسسه فضایی انرگیای روسیه است و سالها مسوول بخش ویژهای برای آموزش و ارزیابی عملکرد تمرینی فضانوردان بوده است. او دوبار به فضا سفر کرده و در مجموع این دوپرواز، دواقامت بلندمدت در ایستگاههای فضایی سالیوت-7 و میر به میزان 309روز را در کارنامه خود دارد. این فضانورد روسی، در برههای از فعالیتهای حرفهای خود مسوول دستگاه تمرینی مدارگرد ماه بوده است. وی مولف مجموعهای از کتابهای علمی و فنی است و همچنین یکی از اعضای گروه نویسندگان کتابهای «کارهای مونتاژی و تعمیر و بازسازی در فضا» بوده که در سال1990 به چاپ رسیدند. همچنین کتاب «تاریخچه فناوری فضایی در انرگیا» نوشته «الکساندروف» نیز در سال1996 منتشر شد. این فضانورد برجسته تاکنون موفق به دریافت دومدال قهرمان اتحادجماهیرشوروی شده است. استاد «سیروس برزو» در ادامه به بیان زندگینامه این فضانورد پرداخت. ادامه این همایش به ارایه اخبار دنیای نجوم و فضا و بررسی پدیدههای رصدی دیماه اختصاص داشت. در بخش دیگر همایش، استاد «مهرنگ» از استادان دانشگاه و از فرهیختگان ادبی تبریز به بررسی شب یلدا از دیدگاه تاریخی و ادبی پرداخت و با تفألی به دیوان حافظ، به سخنرانی خود پایان داد. در ادامه این مراسم «الکساندر الکساندروف» به تشریح زندگینامه خود پرداخت و گفت من 20فوریه1943 در شهر مسکو (روسیه) متولد شدم، در سال1960 تحصیلات دبیرستانی را در شهر زاگوریانکا در استان مسکو به پایان رساندم. سپس در سال1963 دوره آموزشگاه نظامیهوایی فنی خدمات تخصصی سرپوخوفسکی را در دانشکده فناوری رادیویی گذراندم و بهدلیل انحلال دانشکده فناوری رادیویی، همان سال به خدمت سربازی رفتم. من در سالهای1964تا 1969 در دانشگاه فنی بائومان درس خواندم و تخصص مهندسی الکترومکانیک را بهدست آوردم. در 24اکتبر1988 نیز از دانشکده مهندسی فیزیک مسکو دکترای علوم فنی را دریافت کردم. از یکسال پیش از آن تاریخ یعنی سال1997 نیز عضو آکادمی بینالمللی اطلاعات بودم. وی در ادامه این بخش، درباره فعالیتهای خود در فضا گفت: «نخستین پرواز من به عنوان مهندس پرواز با سایوز-T9 به همراه ولادیمیر لیاخف صورت گرفت. مدتی بعد از نخستین سفر با ولادیمیر لیاخف، برای سفری 150روزه، به سالیوت-7 سفر کردم. ما در این پرواز، دوبار در فضای آزاد کیهان راهپیمایی و باتریهای آفتابی جدیدی را نصب کردیم. این باتریهای آفتابی مقدار تولید انرژی را بالا بردند. این کار در نوع خود، بینظیر و از اهمیت زیادی برخوردار بود، بهطوری که حتی تمبر یادبود هم برای آن چاپ کردند.» وی در ادامه افزود: «بعد از پایان کار ایستگاه فضایی سالیوت-7، برای آموزش و طی دوره آمادگی برای سفر به ایستگاه مداری میر انتخاب شدم. من و پاپف به عنوان جانشین، همراه با نخستین گروه کیهاننوردان که بعدا در ایستگاه فضایی میر به فعالیت پرداختند، آموزش دیدیم. ماموریت فضایی بعدی من عضویت در گروه کیهاننوردان سوریه-شوروی بود. من به همراه ویکتور نکو و محمد فارس (از سوریه) در 22ژوییه1987 به ایستگاه فضایی میر سفر کردم. طبق برنامه، در پایان مدت کار مشترک با کیهاننورد سوری، در آنجا ماندم تا الکساندر لاوکین مهندس پرواز به زمین بازگردد.» اما جذابترین قسمت برنامه، بخش پرسش و پاسخ بود. در این بخش، فضانورد روس پاسخگوی پرسشهای حاضران بود که استاد «سیروس برزو» کار ترجمه پرسشها و پاسخها را برعهده داشت. «الکساندروف» در پاسخ به این پرسش که چقدر در فضا به سر برده و اکنون چه فعالیتهایی انجام میدهد، گفت: «تاکنون دوبار به فضا سفر کردهام و در این ماموریتها، 309روز و 18ساعتودودقیقه در ایستگاه فضایی سالیوت-7 و مجتمع مداری میر زندگی کردم. اکنون کارم انتقال تجربیات به مهندسان طراح دستگاههای فضایی و کیهاننوردان جوان است. من برای آنها نتیجه پروازهای فضانوردان، دستگاهها و سامانههای ناوهای کیهانی را تشریح میکنم تا کارشناسان جوان بتوانند اصول کار را فراگیرند. در کنار این کار، سخنرانیهایی در دانشگاههای خارجی دارم و در این سخنرانیها نهتنها درباره مسایل حال، بلکه درباره طرحهای آینده و سفرهای فضایی سالهای پیشرو صحبت میکنم.» وی درباره فعالیت فعلی خود گفت: «من در حال حاضر یکی از مهندسان ارشد در موسسه فضایی انرگیای روسیه هستم و سالها مسوول بخش ویژهای برای آموزش و ارزیابی عملکرد تمرینی فضانوردان بودهام.» در پایان این همایش کارتپستالهایی با تصویر و امضای این فضانورد روسی به برخی از شرکتکنندگان اهدا شد. وی در این سفر یکروزه از عمارت ائلگلی و ساختمان شهرداری تبریز، موزه فرش و مسجد کبود بازدید کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.