|

قطعنامه پایان اشغال اراضی فلسطینی در شورای‌امنیت رای نیاورد

تنهایی پرهیاهو

فلسطینی مستقل به پایتختی بیت‌المقدس شرقی، فلسطینی آزاد عاری از نیروهای اشغالگر اسراییلی و فلسطینی پهناور با مرزهایی به گستردگی مرزهای1967، چشم‌انداز رویایی سرزمینی بود که از پس چندین‌دهه مقاومت انتظار می‌رفت تا پیش از آغاز سال2018 محقق شود. اما عمر این رویا حتی به سال‌نو میلادی نیز قد نداد. تلاش‌های سه‌ماهه مقامات فلسطینی و 22کشور عرب برای تصویب پیش‌نویس قطعنامه پایان اشغال اراضی فلسطینی در حالی روز سه‌شنبه در جلسه رای‌گیری شورای‌امنیت سازمان‌ملل با شکست مواجه شد که حتی خوش‌‌بین‌ترین ناظران نیز چشم امیدی به تصویب این قطعنامه نداشتند. پیش‌نویس پیشنهادی کشورهای عرب که با تعیین ضرب‌الاجلی 12ماهه برای دستیابی به یک‌راه‌حل صلح‌آمیز، منصفانه، پایدار و جامع، خواستار پایان‌دهی به اشغال سرزمین‌های فلسطینی تا پایان سال2017 شده بود، در جلسه رای‌گیری روز سه‌شنبه حتی نتوانست حداقل 9رای لازم را برای تصویب در میان 15عضو شورای‌‌امنیت به‌دست آورد. با این وجود، ناکامی طرف فلسطینی در اخذ حداقل رای لازم نیز مانع از آن نشد که ایالات‌متحده، یکی از پنج‌عضو دایم شورای‌امنیت، از وتوی پیش‌نویس قطعنامه دریغ کند. دوکشور ایالات‌متحده و استرالیا در حالی به قطعنامه رای منفی دادند که سه‌عضو دایم دیگر شورای امنیت، فرانسه، روسیه و چین در کنار پنج‌کشور دیگر (آرژانتین، اردن، شیلی، لوکزامبورگ و چاد) حمایت خود را از قطعنامه پیشنهادی اعلام کرده بودند. این در حالی‌ است که بریتانیا، دیگر عضو دایم این شورا نیز به همراه نیجریه، کره‌جنوبی، روآندا و لیتوانی رای ممتنع دادند. اما در شرایطی که موج بین‌المللی حمایت از ایده دولت مستقل فلسطینی پارلمان‌های اروپایی را درنوردیده و رویای شناسایی کشور فلسطین روز‌به‌روز رنگ بیشتری از واقعیت به خود می‌گیرد، شکست قطعنامه در کسب حداقل رای لازم شورای‌امنیت شاید بیش از هرچیز از شتاب‌زدگی طرف فلسطینی حکایت داشته باشد. تعجیل در فرآیند رای‌گیری شورای‌امنیت و نتیجه پیش‌بینی‌نشده آن که به گمان مذاکره‌کنندگان فلسطینی، چه در صورت تصویب و چه در صورت وتوی ایالات متحده، بازی برد-برد بود، قبل از هرچیز دامن ‌گیر شتاب روزافزون به‌رسمیت‌شناختن کشور مستقل فلسطینی می‌شود. اردن به‌عنوان تنها عضو عرب شورای‌امنیت و ارایه‌کننده پیش‌نویس اولیه به اعضای شورا، در حالی روز دوشنبه نسبت به اعلام رای‌گیری شتاب‌زده تنها ظرف 24ساعت پس از تسلیم نسخه نهایی پیش‌نویس ابراز ناخرسندی کرده بود که تغییر آرایش شورای امنیت از ابتدای سال‌نو میلادی و افزوده‌شدن کشورهای حامی فلسطین، از جمله مالزی، آنگولا و زلاندنو می‌توانست در سایه وتوی ایالات‌متحده، دست‌کم یک پیروزی نمادین را عاید مقامات فلسطینی کند. اما اکنون که به‌نظر می‌رسد مقامات تشکیلات خودگردان فلسطین، حداقل در کوتاه‌مدت، برنامه‌ای برای آزمون دوباره قطعنامه شورای‌امنیت ندارند، وقت آن رسیده تا محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان بر وعده پیشین خود مبنی‌بر عضویت در دیوان کیفری بین‌المللی جامه‌عمل بپوشاند؛ وعده‌ای که به گفته صائب عریقات، عضو کمیته اجرایی سازمان آزادیبخش فلسطین و مذاکره‌کننده ارشد فلسطینی، باید بدون هیچ‌گونه مکث و درنگی پیگیری شود. وی با اشاره به تشکیل نشستی جدی در روز چهارشنبه پیرامون تعیین گام‌های آتی در راستای شناسایی جهانی کشور مستقل فلسطینی، اعلام کرد نمایندگان کمیته اجرایی سازمان آزادی ‌بخش و کمیته مرکزی جنبش فتح با حضور در این نشست، درباره امضای اساسنامه رم و عضویت در دیوان بین‌المللی کیفری که در پی برگزاری مذاکرات صلح با میانجی‌ گری آمریکا به تعویق افتاده بود، تصمیم‌گیری خواهند کرد. عباس زکی، از اعضای کمیته مرکزی جنبش فتح نیز مدعی شده محمود عباس تا قبل از آغاز سال‌نو میلادی، این پیمان را امضا خواهد کرد. عضویت فلسطین در دیوان بین‌المللی کیفری، به مقامات این کشور اجازه خواهد داد تا اسراییل را به‌دلیل جنایات جنگی به محاکمه بکشند. البته لازم به ذکر است رسیدگی به جنایات جنگی اسراییل مستلزم عضویت آن در دیوان بین‌المللی کیفری است؛ امری که حتی درصورت وقوع نیز می‌تواند دست این رژیم را برای محاکمه متقابل مقامات فلسطینی باز بگذارد. با این اوصاف و در سایه تهدید مقامات اسراییلی از جمله یووال استاینیتز، وزیر اطلاعات اسراییل مبنی‌بر مسدود‌کردن دارایی‌های تشکیلات خودگردان، رای منفی شورای امنیت به پیش‌نویس پیشنهادی بیش‌از‌پیش مایوس‌کننده می‌نماید. منصور ریاض، نماینده دولت فلسطینی در سازمان‌ملل، ضمن انتقاد از بی‌عملی شورای امنیت، مدعی شد این شورا بار دیگر نشان داد حتی به مسوولیت‌های مندرج در منشور سازمان‌ملل برای حل‌و‌فصل مسالمت‌آمیز منازعات نیز پایبند نیست. این در حالی‌ است که آویگدور لیبرمن، وزیر خارجه اسراییل طی بیانیه‌ای، شکست قطعنامه را درسی برای فلسطینیان دانست که تحریکات و تلاش برای تحمیل اقدامات یک‌ جانبه علیه اسراییل، راه به جایی نمی‌برد. لیبرمن درحالی نگاه تحقیرآمیز فلسطینی‌ها به مهم‌ترین دولت‌های جهانی، از جمله آمریکا را ناشی از پشتیبانی برخی کشورهای اروپایی دانست که سامانتا پاور، سفیر ایالات‌متحده در سازمان‌ملل، رای منفی آن کشور به قطعنامه پیشنهادی را دلیلی بر بی‌تفاوتی آن کشور نسبت به رنج و تهدیدهای امنیتی هرروزه در منطقه ندانسته و خاطرنشان کرد تغییر وضع موجود تنها در سایه مصالحه و تصمیم‌گیری بر سر میز مذاکره ممکن است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.