رانندگی زنان مصداق تعریف تروریسم عربستانی
اردشیر زارعیقنواتی
با ارسال پرونده «لوجین الحظلول» و «میسا المعودی»- دونفر از اعضای کمپین حق رانندگی زنان و فعال در حوزه حقوق زنان در فضای مجازی -به یک دادگاه رسیدگیکننده به اقدامات تروریستی از سوی رهبران قضایی عربستانسعودی، بار دیگر اثبات شد که این کشور حاشیه خلیجفارس در ساختار قرون وسطایی خود همچنان بزرگترین دشمن دموکراسی و حقوق زنان در دنیای مدرن است. ساختار سیاسی - اجتماعی عربستان تا به امروز نهتنها هیچ روزنهای برای اصلاحات باقی نگذاشته است که بهتازگی با تدوین قوانین شریعت بهشدت ارتجاعی و سرکوبگرانه در حوزه اجتماعی و سیاسی، به بهانه اقدام «ضدامنیتملی» و «مخالفت با پادشاه» تمام مرزهای قراردادی حقوقبشر و حداقلهای حکمرانی مطلوب را نیز نقض کرده است. در چنین شرایطی، با توجه به وضع موجود و واقعیات جامعه سعودی، بهسختی میتوان این کشور را حتی با سرکوبگرترین دیکتاتوریهای جهان مدرن - حتی در خاورمیانه درهمآشفته کنونی - نیز مقایسه کرد. در ملک «ملک عبدالله» اصولا چیزی بهعنوان حقوق زن و جایگاه اجتماعی آن در نظام سیاسی - اجتماعی این کشور وجود خارجی نداشته و زنان تنها وسیله برای ازدیاد نسل و ارایه خدمت به مردان، مورد شناسایی قرار گرفتهاند. البته پرونده حقوقبشری عربستان درخصوص مردان نیز چندان مطلوب نبوده و در فرهنگ سیاسی این کشور به غیراز اراده پادشاه و تمکین همگان به ساخت بنیادگرایانه -قبایلی موجود، دیگر مولفههای زیست انسانی در چارچوب دولت- ملت، موجودیت عینی نخواهند داشت. حیات و تداوم چنین ساختار «ماقبلتمدن» در قرن بیستویکم در عربستان جدا از ذات متصلب سیاسی- اجتماعی این کشور در عرصه بیرونی تا حدود زیادی به اتحاد استراتژیک ریاض با هرم قدرت جهانی، بهخصوص در واشنگتن و اروپا نیز بستگی تام دارد. این همپیمانی و شراکت نزدیک که حول نقش این کشور در حوزه ژئوپلیتیک منطقه و تاثیر نفت بر عرصه اکونومیک جهانی، تا به امروز یک حریم امن را برای بازیگری در سطح کلان بینالمللی از سوی حاکمان سعودی مهیا کرده است. نقش با اهمیت ریاض برای زمینگیرکردن رقبای مشترک خود با غرب که در شرایط کنونی ایران، روسیه و ونزوئلا را هدف قرار داده است همان اهرم لازم برای رهبران این کشور است که بهواسطه «احساس دین» طرفهای غربی هیچ صدایی از مدعیان همیشگی حقوقبشر نسبت به سرکوب جامعه مدنی این کشور بلند نشود. در چنین فضای بستهای که بیاعتنایی جهانی را در پشتسر خود دارد اینبار زنان عربستانی که جرات پشت فرمان نشستن و رانندگی را پیدا کردهاند، نهتنها باید ضربه شلاق را تحمل کنند که احتمالا در دادگاه ضدتروریسم این کشور باید در انتظار اتهامات سخت و تنبیهات شدید هم باشند. جامعه مدنی، تلاشگران حقوق زنان و فعالان حقوقبشری عربستان در چنین فضای بهشدت آلوده، قربانی بنیادگرایی حاکمان و روحانیون محافظهکار سلفی شدهاند و رانندگی خانم راجین الحظلول از خاک اماراتمتحده به سوی مرز این کشور، مصداق اقدام تروریستی بهحساب آمده است. این در حالی است که حتی تا به امروز حاکمان و شیوخ متنفذ سعودی، بزرگترین تامینکنندگان مالی تروریسم بنیادگرای از نوع «داعش» بودهاند و ظاهرا رانندگی اتومبیلهای بمبگذاریشده در بین جمعیتهای غیرنظامی در تفکر ساخت سیاسی- اجتماعی حاکم بر جامعه عربستان هیچ منع قانونی و اخلاقی به همراه ندارد. تا زمانی که هژمونهای قدرتمند بینالمللی، معیارهای متفاوتی برای سنجش تروریسم و جامعه غیردموکراتیک دارند؛ کشورهایی مانند عربستان مهره طلایی آنان برای نظمبخشیدن به منویات ژئوپلیتیک، حداقل در منطقه خاورمیانه خواهند بود. زنان و فعالان حقوقبشری عربستانی در چنین فضای مسمومی قادر به جلب حمایت راس قدرت بینالمللی برای ایجاد فشار بر حکمرانان ریاض ندارند هرچند همین کمپینهای اعتراضی تا حدود زیادی توانستهاند حداقل افکارعمومی جهانی را نسبت به اوضاع وخیم این کشور جلب کنند. با توجه به ضعف نهادهای مدنی در عربستان و اتحاد نامیمون این کشور با محور محافظهکار عربی و غرب که ناشی از قدرت اقتصاد نفتی و نقش تاثیرگذار ژئوپلیتیک ریاض است، امثال میسا و راجینها باید همچنان بهای سنگین مخالفت با دستگاه قرونوسطایی حاکم بر کشورشان را بپردازند. طنز ماجرا اینجاست: در نظامی که رانندگی زنان، یکجرم تروریستی به حساب میآید، هماکنون نگاه و شراکت لیبرالدموکراسی غربی با پادشاه سعودی برای ائتلاف در نبرد علیه تروریسم داعش و حمایت از بهاصطلاح انقلابیون سوری برای سرنگونی اسد، در بروکسل و واشنگتن یکاتحاد استراتژیک و همکاری راهبردی تلقی میشود. به همین دلیل تاکنون در نهادهای مسوول بینالمللی هرگز نسبت به اوضاع اسفناک حقوقبشری و مجازات ناقضان حقوق زنان در عربستان، هیچ اعتراض و مجازاتی حتی بهصورت غیرالزامآور نیز انجام نگرفته و قربانیان دموکراسیخواه این کشور «تنهاترین» در نوع خود بودهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.