|

چه لزوم به لرزاندن این درخت تنومند؟

اصغر محمدی . نوازنده سنتور

وقت رفتنش نبود وقت وداعش نبود وقت اوج‌گرفتنش بود وقت تنهارفتنش نبود ایرج بسطامی، انسانی برجسته و فرهیخته بود با درونی عمیق وپرسوز و درد و دلی بزرگ و تنها. او در هنرش بسیار توانمند و دقیق بود. ماآدم‌ها عادت به تعریف و تمجید بعد از مرگ داریم. ولی من در مورد آقای بسطامی هیچ‌وقت اینگونه نبودم و همه کسانی که می‌شناسندم به گفته‌هایم اشراف دارند. ایرج با صداقت و بی‌آلایش زندگی می‌کرد و از همه انتظار داشت اینگونه باشند. شاید به‌جرات بتوان گفت رگ‌خوابش این بود که از در صداقت وارد شوی. ملاک او در ابتدا صداقت بود و بعد هنر. شاید به این دلیل که صداقت به مرور کمرنگ شده است و از هنر هم چندان اثری دیده نمی‌شود، نمی‌دانم. ایرج، راه مردان هنرمندی چون استاد مشکاتیان را دنبال می‌کرد؛ مردانی که هم موسیقیدانند، هم حس موسیقایی دارند و هم صداقت هنر. بعضی‌وقت‌ها وقتی از همه آشوب‌ها و بی‌سروسامانی‌های موسیقی و رندی‌های نابجا و گستاخی‌ها خسته می‌شوم، دلم می‌خواهد به بزرگان پناه ببرم؛ ولی می‌بینم تنهایی و بغض بهتر است. موسیقی ابزار نیست، عشق است و حرف دل. ولی متاسفانه نه از عشق خبری هست و نه از حرف دل... . خاطرم هست یک‌روز در استودیو در خدمت آقای بسطامی بودم تا مراحل ضبط یک آلبوم انجام شود. در آواز دشتی شروع به ساززدن کردم و ایرج بسطامی شروع به آوازخواندن کرد. آن روز برای حس‌و‌حال خودمان زدیم و لذت بردیم. وقتی از استودیو خارج می‌شدیم صدابردار گفت این آواز و جواب آواز را ضبط کرده است و چون به گفته استاد بسطامی حس‌وحال خوبی داشت به‌عنوان قسمتی از آواز دشتی آلبوم «ظهور» استفاده شد. آیا اگر ایرج بسطامی امروز در میان ما بود با دیدن اوضاع آشفته موسیقی بیشتر رنج نمی‌برد. نمی‌دانم؟ شاید خداوند دلش برای این بنده خوش‌سیرت تنگ شده بود، که او را نزد خود برد. موسیقی بسطامی حال‌وهوای عجیبی داشت؛ من اما بیشتر، از در کنارش‌بودن لذت می‌بردم تا کار موسیقی‌اش... . لباس، خوراک و مکان استراحت، برایش مهم نبود، صداقت و حس‌وحال موسیقی برایش اولویت داشت. در این فرصت مجالی نیست تا بتوان به سلیقه استاد بسطامی در موسیقی پرداخت. موسیقی‌های امروزی کمی از ما دور هستند. انتخاب موسیقی برای شنیدن و نواختن کاملا سلیقه قلبی است و موسیقی‌ای که جزو این دسته نباشد قطعا به درد بایگانی می‌خورد. اما در این شرایط از پیشکسوتان انتظار بیشتری می‌رود که به‌نوعی جای خودشان را به جوانان بدهند و موسیقی ایران را با تاریخچه‌ای بلند نگهداری کنند. خوب است با اجرا و انتشار هر کاری به‌عنوان موسیقی، تیشه به ریشه این درخت کهنه و تنومند نزنند. انتظار آن می‌رود که با اسم‌ورسم شناخته‌شده موسیقی ایران را ناخالص نکنند. انتظار می‌رود موسیقی درخور شخصیت ایران و ایرانی ساخته و نواخته شود. نمی‌دانم بار دیگر از محضر بزرگمردانی چون استاد مشکاتیان، استاد پایور، استاد پرویز یاحقی و چندنفر از استادان دیگر که در حال حاضر نیز با نواهایشان از موسیقی لذت می‌بریم و مبنای ساختار موسیقی هستند، بهره خواهیم برد؟ به مرحله اجرارسیدن موسیقی ایرانی، انرژی فراوانی می‌خواهد. پس چه لزوم به لرزاندن این درخت تنومند؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.