|

فرو رفتن در شکاف عمیق

لیلا علی‌پور

می‌توانم بخشی مهمی از دلواپسی‌ها را در قالب یک نگرانی عمده جای دهم: تاثیر جامعه، همسالان، محیط‌های آموزشی، تلویزیون و وسایل ارتباط جمعی بر تربیت فرزند من چیست؟ آیا تلاش من برای تربیت پسرم با حضور او در جامعه-چه کوچک و چه بزرگ- مخدوش خواهد شد؟ پاسخی روشن برای این پرسش ندارم؛ اما آنچه بعد از گذشت 10سال از مادرشدنم، دریافته‏ام این است که گاه این اتفاق می‏افتد و عمده علت آن شکاف فرهنگ رسمی و غیررسمی (خانواده) است؛ شکافی که با گسترش کانال‏های ارتباطی با دنیا روزبه‏روز عمیق‏تر می‌شود. فرزندم در پاسخ پرسش‏هایی ناچار است از گفتن واقعیت خودداری کند و من که بزرگ‌ترین آرمانم در تربیت او، ترغیب و یاددادن راستگویی به اوست، رفتار او را در این موارد تایید می‌کنم. فرزند من در جامعه‏ای بزرگ می‌شود که در آن دولت در زندگی خصوصی شهروندان حضور دارد. در سطح جامعه هم با تاکید بر نوع خاص از شیوه زندگی انتخاب‏های دیگر را برای شهروندان به رسمیت نمی‏شمارند. اینجاست که الگوی خانواده ما که بر مبنای راستگویی و بی‌ریایی بوده، مخدوش و ناکارآمد می‌شود. این سکه روی دیگری هم دارد و آن تقابل نحوه تربیت پسرم با سایر همسالانش است. هرسال که پسرم به کلاس بالاتری می‌رود و از رفتار و گفتار سایر بچه‌ها می‌گوید، نگرانی‌هایم به نقاط اوج خود می‌رسد. با وجود تلاش دولت برای الگوسازی و قانونی جلوه‌‌دادن یک سبک خاص زندگی، جامعه‏ به دامن فرهنگ‏های بدیل و رقیب پناه می‏برد. دریچه دیگری که پای افکار دیگران را به خانه ما باز می‌کند، کارتون‏ها‏یی است که در غیاب تولیدات خارجی قدیمی و تولیدات جذاب داخلی برای کودکان در قالب سی‏دی عرضه می‌شود؛ کارتون‏ها‏یی با شخصیت‏ها‏یی فراانسانی، فرازمینی با محیطی سرد و وهمناک. تجربه‏ام نشان داده نه‏تنها فرزند من دلبسته چنین شخصیت‏ها‏یی می‌شود، بلکه همسالانش نیز در دنیای همین شخصیت‏ها‏ی عجیب، غرق هستند. اگر من برای او چنین کارتون‏ها‏یی را تهیه نکنم در بین همسالانش که دایم از این شخصیت‏ها‏ صحبت می‌کنند، احساس کمبود می‌کند و حتی کنجکاوی‏اش بیش از پیش تحریک می‌شود و ذهنش بیشتر درگیر خواهد بود. اینجاست که برای من به‏عنوان مادر نه راه پس می‏‏ماند و نه راه پیش. جامعه همسالان و تولیدات کارتونی که واقعا مشخص نیست با چه هدف تا این حد خیالی، خشن و دور از دنیای واقعی است مرا در تنگنایی عذاب‏آور قرار می‌دهند. با تمام این اوصاف و بسیاری از موقعیت‏ها‏ و نگرانی‌ها‏ی دیگر بیراه نیست ذهنم درگیر این سوال شود، حال که من در نقش خود به‏عنوان مادر تمام همتم را به کار برده‏ام تا فردی باهویت، بی‏عقده، روراست با خود و دیگران، پرتلاش و باعزت نفس تربیت کنم، جامعه با او چه خواهد کرد؟ آیا همه تلاش و سال‏ها فداکاری من در این شکاف عمیق فروخواهد رفت؟ برخی می‏گویند مادرهای همیشه‌نگران بدترین مادرهای دنیا هستند؛ اما نگرانی من بی‏جهت نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.