آمارها خبر از تغییر فصل میدهند
رشد اقتصاد ی شش ماهه؛4درصد
شرق: امسال پس از دوسال رکود، نشانههای رشد اقتصادی را در آمارهای بانکمرکزی میتوان دید؛ رشد چهاردرصدی در ششماه. اگرچه هنوز سال به پایان نرسیده و ارقام یکساله برای قضاوت قابل دسترس نیست ولی عملکرد اقتصادی ششماهه، رشد اغلب بخشها و زیرمجموعهها را گواهی میدهد. باز هم نفت با 2/9درصد بیشترین رشد را در بین بخشهای اقتصادی داشته است. اما وقتی جزییتر به آمارها نگاه کنیم بخش ساختمان در زیرگروه صنعت و معدن در فصل تابستان 93، با 15درصد رشد در صدر ایستاده است. رشد گروه معدن و برق، گاز و آب هم بهترتیب با 5/10 و 3/10درصد، جزو بالاترین رشدها برآورد شده است. با اینهمه با وجود رشد مثبت تمام بخشهای اقتصادی اما رشد بخش کشاورزی روند نزولی پیدا کرده است. در ششماهه دوم سال 92، رشد کشاورزی 9/6درصد بوده اما این رشد رو به سقوط رفته و در ششماهه امسال به 2/3درصد کاهش یافته است. به عبارت دیگر تنها بخشی که در سال 92 دارای رشد مثبت و آن هم بالای ششدرصد بود، امسال از سرعت رشدش کاسته شده و به 2/3درصد رسیده است. پیش از این بانکمرکزی نرخ رشد اقتصادی در سهماهه امسال را نیز اعلام کرده بود. آنزمان که هیچکس انتظار نداشت نهایتا در سال 93، بالای رشد دودرصد مثبت را ببیند، بانکمرکزی از رشد 6/4درصدی در سهماهه اول سال خبر داد. ابتدای سال طیبنیا، وزیراقتصاد اولین مسوول دولتیای بود که از رشد مثبت اقتصادی ایران خبر داد و گفت: اولین برآوردهای مقدماتی حکایت از مثبتشدن رشد اقتصادی در سهماهه اول سال 93 دارد که هرچند این نرخ رشد کوچک است، اما نشانههای خوبی از سیر خروج از رکود را نشان میدهد. محمدباقر نوبخت، معاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رییسجمهور نیز در اینباره گفته بود: پیشبینی ما این است که تا پایان ششماهه اول سال، بیش از یکدرصد رشد اقتصادی و تا پایان سال این رشد به دودرصد برسد. البته برآورد دیگری توسط نهاوندیان، رییس دفتر رییسجمهور شده بود. وی برآورد چهارماهه نخست امسال را نرخ رشد بالای دودرصد اعلام و ابراز امیدواری کرد تا پایان سالجاری این متغیر رشد بیشتری داشته باشد. درواقع شاید خوشبینترین فرد در دولت یازدهم رشد مثبت 6/4درصدی اقتصاد ایران در سهماهه اول سالجاری را تصور نمیکرد. اما پس از اعلام این نرخ، انتقادات از سوی محافل کارشناسی سرازیر شد. عدهای از منتقدان که در ردیف فعالان اقتصادی جای گرفتهاند، اعلام رشد اقتصادی سهماهه را اقدامی ابداعی و دور از منطق دانستند. حریری، عضو اتاق بازرگانی ایران در این گروه جای میگیرد. او توضیح داد: مقایسه رقم رشد اقتصادی در دو فصل بهار امسال و سال گذشته، ابداع جدید بانکمرکزی بود. این روش جدید محاسبه مبنای درستی برای نشاندادن رشد اقتصادی نیست، چراکه سال 92 دولت قبل سالهای پایانی را پشتسر میگذاشت و درگیر انتخابات بودیم. البته دولت نیز این نقدها را بیپاسخ نگذاشت. رییسکل بانکمرکزی با اشاره به برقراری ثبات در بازار متذکر شد: آثار مثبت این تغییر شرایط در بازار نهتنها در کاهش شتاب افزایش قیمتهای داخلی کالاها و خدمات محسوس بود، بلکه سبب شد از ریسک فعالیتهای تولیدی، تجاری و سرمایهگذاری که وابستگی قابلتوجهی به ارز دارند نیز به میزان زیادی کاسته شود. بر اساس این توضیحات، سیف معتقد است رشد اعلامشده دور از واقعیت نیست. مسعود نیلی، مشاور اقتصادی رییسجمهور نیز در واکنش به نقدهای صورتگرفته اعلام کرد: رشد اقتصادی بهمعنای رونق اقتصادی نیست. حجم اقتصاد ایران هنوز با زمستان سال 1390 فاصله زیادی دارد و رشد اقتصادی بهار تنها بهمنزله نشانهای مبنیبر آغاز خروج از رکود بوده است. او در پاسخ به آن دسته از کارشناسان که معتقد بودند این رشد باید نمودهایی در نرخ بیکاری و بهبود آن از خود بروز میداد هم گفت: بین نرخ رشد اقتصادی و نرخ بیکاری در بلندمدت رابطه وجود دارد ولی در دوره رکود این رابطه لزوما وجود ندارد. یعنی بنگاههای اقتصادی در شرایط رکود به دلیل وجود قانون کار، نیروی کار خود را تعدیل نمیکنند بنابراین بعد از بهوجودآمدن رونق اقتصادی نیز تا مدتی شاهد کاهش نرخ بیکاری نخواهیم بود. در عوض نرخ مشارکت اقتصادی افزایش پیدا میکند که باعث میشود در همین حال نرخ بیکاری در کشور حتی با وجود رونق اقتصادی افزایش یابد. در فصل تابستان تولید ناخالص ملی بیشتر است ولی اگر پاییز را با تابستان مقایسه کنیم ممکن است به نرخ رشد اقتصادی منفی دست پیدا کنیم. بین سرعت و دقت ارتباط مستقیمی وجود دارد، اگر بگذاریم سال تمام شود، دیگر فرصت برنامهریزی و سیاستگذاری نداریم و اعلام رشد اقتصادی برای برنامهریزی و سیاستگذاریهای صحیح به کار برده میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.