انتظارات حلقه گمشده تحلیلهای بازار مسکن
مستوره اشراقی . کارشناس
در بررسی موضوعی وضعیت کنونی بازار مسکن به متغیرهای تاثیرگذار متعددی اشاره شده است که هریک بهنوعی در شکلگیری آن اهمیت داشتهاند اما آنچه به نظر میرسد کمتر مورد توجه قرار گرفته، بحث انتظارات است. اثر انتظارات بر رکود فعلی از دوسو قابل بررسی است، هم از دید تقاضای مصرفی و هم از زاویه تقاضای سفتهبازی بازار مسکن. درست است که اثر کاهشی تقاضای مصرفی بر بازار چندان تعیینکننده نیست، اما قابل اغماض هم نیست. اگر فرض کنیم مردم در بازار مسکن هم انتظارات تطبیقی خود را به روشهای تصحیح خطا انجام میدهند، حدس آنها در مورد قیمت آینده تابع قیمت امروزی و بخش دیگری است که مربوط به تعدیل خطای دورههای قبلی است. بیثباتی قیمت کنونی از یک سو و محاسبات اشتباه یکی، دوسال اخیر درباره خروج از رکود مسکن که اتفاق نیفتاد و از سوی دیگر و به شکل توامان این علامت را به مصرفکننده میدهند که صبر کند حتی اگر در جایگاه تقاضای موثر قرار دارد و امکان خرید دارد. سوی دیگر این تقاضا سفتهبازان هستند که با سودهای نجومی که این بازار در دورههای قبلی نصیبشان کرده است و صرفنظر از موقعیت بازارهای موازی حالا حالاها نه به خروج و نه به خسران در این حوزه تن نمیدهند. حتی با توجه به شنیدههایشان که حاکی از اجرای برنامههایی برای حل این بحران از سوی دولت است، حاضرند سرمایهها را مسکوت بگذارند به امید روزی که دوباره سودهای گزاف نصیبشان شود. در این میان نقش دولت و رسانهها چه بود؟ دولت با حسن نیت هم برای اثبات تلاشهای پیدرپیاش برای حل بحران اقتصاد به مردم و هم برای استفاده از نظرات عامه اقتصاددانان کشور که در دولتهای اخیر کمتر سابقه داشته است، دست به شفافسازی زد و برخی رسانهها با سوءاستفاده از موضوع پرطرفدار اقتصاد هرچه توانستند آب بر این آتش ریختند و روزانه به ارایه گزارشات نشستهای مسوولان برای حل مسایل اقتصادی پرداختند و بیش از همه بر رکود بازار مسکن تاکید کردند، غافل از اینکه این اخبار بر اذهان عمومی تاثیرگذار است و مردم خواهناخواه براساس انتظارات قیمتی که در ذهنشان شکل گرفته عمل خواهند کرد، نه خواست سیاستگذاران و مدتها طول میکشد تا نگاهشان تغییر کند، این شفافسازی بیسابقه که میتوانست تنها در حوزه متخصصان اقتصاد و درگردهماییهای علمی اتفاق بیفتد، نگرانیهای مردم و متقاضیان مسکن را مضاعف و رکود بازار مسکن را عمیقتر کرد. حالا با توجه به اوضاع نهچندان مطلوب قیمت نفت، که همواره درگذشته بر مسکن تاثیرگذار بوده است، انتظار تغییری از این زاویه را نداریم. اگر در وضعیت موجود به هر دلیل رشد اقتصادی قابل ملاحظهای اتفاق نیفتد، تنها میتوانیم امیدوار باشیم تبلیغات امیدبخش به همراه برنامههای افزایش قدرت خرید و سیاست افزایش وام مسکن، تقاضای مصرفی را تحریک کند. به یاد داشته باشیم قدرت انتخابگری تقاضا در بازار را نباید دستکم گرفت، تعریف ما از شرایط اقتصاد بر انتظارات متقاضیان و انتظارات متقاضیان بر وضعیت رونق و رکود بازارها تاثیرگذارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.