احتضار دیرپا
«دارم میمیرم. اما هنوز گفتنی زیاد دارم. پیشترها آرامش داشتم. آرام و آسوده بودم. اما ناگهان همهچیز بههم ریخت. تقصیر گردنِ آن جوانک تکیده است. پیشتر آرامش داشتم اما دیگر آرام نیستم. چیزهایی هست که باید تکلیفشان روشن شود.» «شب شیلیایی» یا «شبانههای شیلی» یا «شبانه شیلی»، با چنین جملاتی آغاز میشود. روبرتو بولانیو، نویسنده معاصر شیلیایی با همین رمان در جهان غیراسپانیاییزبان به شهرت رسید. از این رمان ظرف مدت کوتاهی سهترجمه در دسترس قرار گرفته است. اولین ترجمه از آن، حاصل کار خانم رباب محب بود که نشر بوتیمار اقدام به انتشار آن کرد. دومین و سومین ترجمه با فاصله زمانی نسبتا کوتاهی با ترجمه فریده شبانفر و ونداد جلیلی، از جانب نشر مروارید و نشر خارپشت در اختیار مخاطبان قرار گرفت. این رمان حدودا 120صفحهای فقط از دو پاراگراف تشکیل شده است. پاراگراف اول 120صفحه است و پاراگراف دوم یک جمله کمتر از 10کلمه است. ماجرای آن هم شرح احتضار آدمی است که میخواهد حرف بزند و حرف بزند تا مگر مرگ را به تاخیر بیندازد. یا شاید هم در پی جبران مافات است. راوی که از ایادی حکومت پینوشه است، مثل اکثر محافظهکارها دلیلتراشی میکند تا همکاری و اغماضهای سیاسی خود را در دورانی سیاه و جنونبار مخفی نگه دارد. نقل خلاصهای از این رمان با توجه به ساختار تودرتو و گیرایش از لذت مخاطب میکاهد. راوی در مقام معلمسرخانه دیکتاتور تدریجا وارد فرآیندی میشود که مدام مجبور است به جنایت و رذالت وجههای هنری و فرهنگی ببخشد. اهمیت ویژه این کتاب در نحوه ترکیببندی و چینش مطالبی است که درست در لحظه احتضار راوی بازگو میشوند. از اینرو، بخش عمده کتاب واگویههای ذهنی موجود روبهمرگی است که عملا توان و فرصت کافی برای روایت اتفاقات زندگیاش را ندارد. بولانیو رمانش را به شکل ماجرایی طرح میکند که هیچوقت جز در قالب رمان امکان روایت آن فراهم نمیآید. و البته سبک و لحن بولانیو با شیوه رایج رمانهای آمریکایلاتینی تفاوت بسیار دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.